Kasten Yaralama Yatarı Ne Kadar? Gerçek Süre Hesabı

Verilen Ceza ile Yatılan Süre Neden Tutmuyor

Mahkemenin kararında yazan süre, cezaevinde geçireceğiniz süre değildir. Arada üç ayrı filtre var. Birincisi, mahkemenin cezayı hiç infaz ettirmeme kararı verip vermediği. İkincisi, infaz rejimine göre koşullu salıverilme. Üçüncüsü ise denetimli serbestlik, yani cezanın son bölümünü dışarıda tamamlama imkânı.

Bu üç filtre üst üste bindiğinde, kâğıt üzerindeki bir buçuk yıllık ceza pratikte hiç kapalı kuruma girilmeden sonuçlanabiliyor. Tersi de mümkün: sabıkası olan, uzlaşmayı reddetmiş, ağır yaralamadan yargılanan biri kararla birlikte tutuklanabiliyor. Aynı suç adı, bambaşka sonuçlar.

Bu yüzden “kasten yaralamanın cezası şu kadar” diye internette gördüğünüz rakamı kendi durumunuza doğrudan uygulamayın. O rakam başlangıç noktasıdır. Hesap, o noktadan sonra başlar.

Önce Şunu Öğrenin: Yaralama Hangi Ağırlıkta

Dosyanın kaderini belirleyen tek belge, adli tıp ya da hastane raporudur. Rapor “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” diyorsa en hafif hâldesiniz. Bu ifade geçmiyorsa suç, temel hâlden yargılanır ve ceza yukarı çıkar.

Temel hâl için kanun şunu söylüyor:

TCK 86/1: (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralamalarda ise ceza belirgin şekilde düşüyor ve suç şikâyete bağlı hâle geliyor:

TCK 86/2: (2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.

Raporda kemik kırığı, çıkık, yüzde sabit iz, organ işlevinde zayıflama ya da yaşamsal tehlike geçtiyse neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hükümleri (87. madde) devreye girer ve ceza artar. Bu maddenin üçüncü fıkrasına göre kemik kırığı veya çıkık, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre cezayı ayrıca artırır. Dikkat: Raporu kendi başınıza yorumlamayın. “Basit tıbbi müdahale” ibaresinin olup olmaması, suçun şikâyete bağlı olup olmadığını belirler; raporda yukarıda sayılan ağır sonuçlardan biri yazıyorsa dosya uzlaştırma kapsamından da çıkar (CMK 253/1-b).

Uzlaşma ve Şikayetten Vazgeçme Dosyayı Nasıl Bitirir

Kasten yaralama, uzlaştırma kapsamındaki suçlardan biri. CMK 253/1-b’de sayılan listede, TCK 86’nın üçüncü fıkrası hariç tutularak kasten yaralama açıkça yer alıyor. Yani hem basit yaralama hem de temel hâldeki yaralama için savcılık dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir.

Uzlaştırmacı size ve karşı tarafa teklifte bulunur. CMK 253/4’e göre teklif size yapıldıktan itibaren yedi gün içinde cevap vermezseniz teklifi reddetmiş sayılırsınız. Bu, insanların en çok hata yaptığı yer. Telefonu açmamak ya da “sonra bakarım” demek, uzlaşma hakkınızı yakar.

Uzlaşma sağlanırsa ve edimi hemen yerine getirirseniz savcı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verir. Dosya kapanır, dava açılmaz, adli sicilinize hiçbir şey işlenmez. Ödeme takside bağlanmışsa kamu davasının açılması ertelenir. Edim her zaman para olmak zorunda da değil; özür, bir işin yapılması veya belli bir davranıştan kaçınma da olabilir.

Basit yaralamada ayrıca şikâyetten vazgeçme de dosyayı düşürür. TCK 86/2 şikâyete bağlı olduğu için mağdur şikâyetini geri çekerse kovuşturma sürmez. Ancak TCK 86/3’teki hâllerde, örneğin eşe, kardeşe veya silahla işlenen yaralamada şikâyet aranmaz; orada vazgeçme tek başına yetmez.

Hapis Yazsa Bile İçeri Girmeden Biten Dosyalar: HAGB, Erteleme, Adli Para Cezası

Uzlaşma olmadı, yargılama yapıldı ve mahkeme ceza verdi diyelim. Bu, doğrudan cezaevi demek değil. Üç ayrı kurum var ve hepsi ilk kez suç işleyen kişiler için tasarlanmış.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması

En sık uygulanan çıkış yolu bu. Kanun sınırı şöyle:

CMK 231/5: (5) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.

CMK 231/6’ya göre bunun için daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmanız, mahkemede yeniden suç işlemeyeceğiniz kanaatinin oluşması ve mağdurun zararının giderilmiş olması gerekir. Karar verilirse hüküm açıklanmaz, denetim süresi başlar. Bu süre içinde kasten yeni bir suç işlemezseniz CMK 231/10 uyarınca dava düşer. Sicilinize işlemez; sadece hâkim ve savcıların görebildiği özel bir sisteme kaydedilir.

Erteleme

HAGB koşulları yoksa erteleme gündeme gelir. TCK 51’e göre mahkeme, belirli bir sınırın altındaki hapis cezasının infazını erteleyebilir. Koşulu, daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapse mahkûm olmamış olmanız ve mahkemenin pişmanlığınıza inanmasıdır. Ertelemede de bir denetim süresi belirlenir; bu süreyi temiz geçirirseniz ceza infaz edilmiş sayılır.

Adli para cezasına çevirme

Kısa süreli hapis cezaları TCK 50 uyarınca adli para cezasına ya da kamuya yararlı işte çalışma gibi seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Dikkat: TCK 50/2’ye göre suç tanımında hapis ile adli para cezası zaten seçenek olarak öngörülmüşse ve mahkeme hapse hükmetmişse, bu ceza artık paraya çevrilmez. TCK 86/2 tam da böyle bir madde. Yani basit yaralamada hâkim doğrudan adli para cezası verebilir, ama hapsi seçtiyse sonradan paraya dönmez.

Cezaevine Girilen Durumlarda Yatar Nasıl Hesaplanır

HAGB, erteleme ve paraya çevirme kapılarının hepsi kapandıysa infaz aşamasına geçilir. Burada iki kavram belirleyici. Koşullu salıverilme, cezanın kanunda belirlenen bölümünü çektikten sonra kalanı denetim altında dışarıda geçirmenizi sağlar. Denetimli serbestlik ise koşullu salıverilme tarihinden önceki belli bir dönemi, imza ve program yükümlülükleriyle cezaevi dışında tamamlamanızdır.

Kasten yaralama, infaz açısından genel rejime tabidir: koşullu salıverilme cezanın yarısı çekilince gelir (5275 m.107/2). Tek istisna yüzün sürekli değişikliğine yol açan yaralamadır (TCK 87/2-d); orada oran üçte ikidir. Bu tarihten geriye denetimli serbestlik süresi düşülür. Genel kural bir yıldır (5275 m.105/A); 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda koşullu salıverilme süresinin en az onda biri, en az beş gün kurumda geçmelidir. 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen yaralamada 7571 sayılı Kanunla gelen Geçici 10/6 denetimli serbestliği üç yıl erken başlatır; şartı açık cezaevinde en az üç ay kalmak ve talepte bulunmaktır. 30 Mart 2020 ve öncesinde işlenen yaralamada Geçici 6 ile süre üç yıl olur, Geçici 10/6 ile birlikte altı yıla çıkar. Ancak üstsoya, altsoya, eşe, kardeşe veya kendini savunamayacak kişiye karşı yaralama ile 87/2-d hâli Geçici 6’nın dışındadır; bunlarda yalnız Geçici 10/6 uygulanır. Kesin süreyi, kararın kesinleşmesinden sonra infaz savcılığının çıkardığı müddetnameden görürsünüz.

Pratikte şunu söyleyebilirim: ilk kez ceza alan, sabıkası olmayan ve düşük süreli hapis cezasıyla karşı karşıya olan kişilerin çoğu kapalı kuruma hiç girmiyor. Üç yıla kadar ceza doğrudan açık cezaevinde başlıyor; 4 Haziran 2025’ten önce işlenen suçlarda 2 yıla kadar cezada denetimli serbestlik hemen gündeme geliyor, 2-3 yıl arası cezada ise birkaç ay (3 yıl cezada en çok yaklaşık 6 ay) açık cezaevinde kalınıyor, 4 Haziran 2025 ve sonrasındaki suçlarda ise koşullu salıverilme süresinin onda biri kadar, iki yıllık cezada yaklaşık 37 gün açık cezaevinde kalınıyor. Sabıka varsa, özellikle daha önce hapis cezası infaz edilmişse, hem HAGB ve erteleme kapanıyor hem de tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme oranı yarıdan üçte ikiye çıkıyor (5275 m.108/1).

İki kişi aynı cezayı alıp bambaşka süreler yattığında, aradaki fark çoğu zaman suç tarihinden ve sabıka durumundan kaynaklanır.

Silahla, Kan Gütme Saikiyle veya Kalıcı Zarar Varsa Hesap Ne Kadar Değişir

TCK 86/3, cezayı yarı oranında artıran hâlleri sayıyor. Üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe karşı işlenen yaralama; kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenen yaralama; silahla işlenen yaralama bunlardan bazıları. Canavarca hisle işlenmesi hâlinde artırım bir kat oluyor. Bu hâllerde şikâyet aranmaz, yani mağdur vazgeçse bile dava yürür.

Silah kavramı sandığınızdan geniş. Bıçak, sopa, taş, cam şişe, hatta kemer tokası somut olayda silah sayılabiliyor. Uygulamada müvekkillerin en çok şaşırdığı nokta bu. “Sadece elimdeki şişeyi salladım” cümlesi, dosyanın ağırlaştırıcı sebebe kaymasına yeter. Yargıtay’ın taş, sopa ve kırık camı hangi durumda silah saydığını kasten yaralama Yargıtay kararları yazısında topladım.

Kalıcı zarar varsa TCK 87 devreye girer. Organ işlevinin sürekli zayıflaması, yüzde sabit iz, hayati tehlike gibi sonuçlarda ceza bir kat; organ kaybı, bitkisel hayat, yüzün sürekli değişikliği gibi sonuçlarda iki kat artar ve kanun alt sınırlar koyar. Bu dosyalarda HAGB ve erteleme çoğu zaman devre dışı kalır, gerçek bir cezaevi ihtimali doğar.

Öte yandan indirim yolları da var. TCK 29’a göre haksız bir fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında hareket ettiyseniz, verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir. Kavgayı karşı taraf başlattıysa, hakaret ettiyse, ilk darbeyi o vurduysa bunu kamera kaydı ve tanıkla ortaya koymak gerekir. TCK 62’deki takdiri indirim de ayrıca uygulanabilir.

Gözaltı ve Tutuklulukta Geçen Günler Süreden Düşer

Soruşturma sırasında gözaltında kaldıysanız ya da tutuklandıysanız, o günler boşa gitmez. Bu süreler hükmedilen cezadan mahsup edilir, yani düşülür. Mahkeme bunu kararın hüküm fıkrasında ayrıca yazar.

Adli para cezasına hükmedilmişse mahsup yine yapılır; tutuklu kalınan her gün, karşılığı olan para cezasından indirilir. Aynı şekilde, başka bir dosyadan haksız yere tutuklu kaldıysanız o süre de belirli koşullarla bu dosyadan düşülebilir.

Sonuç Ne Çıkarsa Çıksın Şu Üç Adımı Atlamayın

Birincisi, raporu alın ve okuyun. Mağdurun raporunda “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” ibaresinin bulunup bulunmaması, dosyanın hangi rayda gideceğini belirler. Rapor tartışmalıysa Adli Tıp Kurumu’ndan rapor istenmesini talep edin.

İkincisi, uzlaştırmacıdan gelen aramayı ciddiye alın. Uzlaşma teklifi geldiğinde süresinde cevap vermezseniz reddetmiş sayılırsınız ve CMK 253/18’e göre sonuçsuz kalan uzlaştırma için tekrar yola gidilemez. Dosyayı en ucuz kapatan yol çoğu zaman budur.

Üçüncüsü, kendi lehinize olan delilleri hemen toplayın. Güvenlik kamerası kayıtları kısa sürede üzerine yazılır. Kavgayı karşı tarafın başlattığını gösterecek görüntü varsa, savcılığa dilekçeyle başvurup kaydın el konulmasını isteyin. Bir hafta gecikme, haksız tahrik indirimini kaybettirebilir.

İstinaf dilekçesi örneği: Bu suçtan verilen karara itiraz edecekseniz kasten yaralama kararına istinaf dilekçesi örneğini Word, PDF veya UYAP (UDF) olarak indirip dosyanıza göre doldurabilirsiniz.

Yaşanmış Olaydan

Bir akşam bana bir aile geldi. Oğulları kahvehane önünde çıkan tartışmada karşısındaki kişiye yumruk atmış, adamın burnu kırılmıştı. Ellerinde hastane raporu vardı ve raporda “basit tıbbi müdahale ile giderilemez” yazıyordu. Ailenin tek sorusu şuydu: “Hapis yatacak mı?” Ben önce şunu söyledim: kemik kırığı var, bu dosya artık basit yaralama değil.

İlk yaptığım iş, kahvehanenin ve karşı binanın kameralarını istetmek oldu. Görüntülerde tartışmayı diğer tarafın başlattığı, önce iterek sonra hakaret ederek müvekkilimi tahrik ettiği görülüyordu. Aynı hafta karşı tarafla temas kurup zararın giderilmesi için görüşmeye başladık. Tedavi masrafları ve makul bir tazminat konusunda anlaşma sağlandı, ödeme yapıldı ve mağdur duruşmada zararının karşılandığını beyan etti.

Yargılama sonunda mahkeme TCK 87/3’ten ceza belirledi, ardından haksız tahrik ve takdiri indirim uyguladı. Ortaya çıkan süre HAGB sınırının altındaydı; müvekkilin sabıkası da yoktu. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildi. Denetim süresini temiz geçirdi ve dosya düşme kararıyla kapandı. Bir gün bile cezaevinde kalmadı. Bu sonucu getiren şey ne şans ne de hukukun genel affıydı; ilk hafta içinde toplanan kamera kaydı ve zamanında yapılan zarar giderimiydi.