Memur Sosyal Medya Paylaşımı Disiplin Cezası: Hangi Bent?

Memur Sosyal Medya Paylaşımı Disiplin Cezası: Hangi Paylaşım Hangi Bende Girer?

657’nin 125. maddesinde sosyal medya kelimesi geçmez; paylaşımın içeriği maddedeki fiil tanımlarından hangisine uyuyorsa ceza o bentten verilir. Kanun, sayılan fiillere nitelik ve ağırlık bakımından benzer eylemlere de aynı tür ceza verileceğini söyler.

Aşağıdaki tablo, paylaşımın içeriğine göre metinde karşılık gelebilecek bentleri gösteriyor. Hangi bendin uygulanacağı idarenin takdiri değil, fiilin tanıma uyup uymadığı meselesidir ve mahkemede denetlenir.

Siyasetle ilgili paylaşımlarda iki bent karıştırılmamalıdır. Kademe cezası gerektiren 125/D-o “fiilen faaliyette bulunmak” der; çıkarma gerektiren 125/E-b ise bildiri, afiş, pankart gibi yayınların basılması, çoğaltılması, dağıtılması ya da asılmasından söz eder. Tek bir eleştiri paylaşımının hangisine girdiği, cezanın derecesini doğrudan değiştirir.

“Yüz Kızartıcı Hareket” Diye Çıkarma Cezası Verilebilir mi?

Hayır, hakaret içerikli paylaşım tek başına “yüz kızartıcı ve utanç verici hareket” sayılmaz; Danıştay bu bende dayanan çıkarma cezalarını tipiklik yönünden iptal ediyor.

125/E-g, “memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiiline memurluktan çıkarma bağlar. İdare ağır gördüğü paylaşımları zaman zaman bu bende sokar. Danıştay, Cumhurbaşkanına hakaret içerikli tweetleri sabit olan bir personelin çıkarma cezasını, fiilin bu bendin tanımına uymadığı gerekçesiyle hukuka aykırı buldu. Aynı yaklaşım Facebook paylaşımları nedeniyle verilen bir başka çıkarma cezasında da tekrarlandı.

Bu, paylaşımın cezasız kalacağı anlamına gelmez. İptal kararından sonra idare fiile uyan bentten yeniden ceza verebilir; polis ve jandarmada bu, kararın tebliğinden itibaren 6 ay içinde yapılır (7068 m.29/4). Memurda ise DMK 127’ye göre ceza yargı kararıyla iptal edilirse, kararın idareye ulaşmasından itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde, süre dolmuş ya da 6 aydan az kalmışsa en geç 6 ay içinde gerekçe dikkate alınarak yeniden ceza verilebilir. Yine de çıkarma yerine kademe ya da kınama, memuriyetinizin devamı demektir.

Beğeni, Retweet ve Kapalı Grup Mesajı Ceza Sebebi mi?

Kanunda beğeni, retweet ya da kapalı grup mesajı için ayrı bir kural yoktur; bu davranışların disiplin cezası gerektirip gerektirmediği, içeriği ve aleniliği üzerinden 125’teki tanımlarla karşılaştırılarak belirlenir.

Savunmada ileri süreceğiniz noktalar belli: içeriği siz mi ürettiniz, yalnız başkasının içeriğine tepki mi verdiniz, paylaşım herkese açık mıydı, kaç kişi gördü, ne zaman ve hangi bağlamda yapıldı.

Kapalı WhatsApp grubundaki bir mesajın alenilik taşıyıp taşımadığı, ceza hukukunda olduğu gibi disiplin dosyasında da tartışılır. Mesajı gruba kimin taşıdığı, ekran görüntüsünün nasıl elde edildiği ve bütünlüğü savunmanın konusudur. Dikkat: Ekran görüntüsü tek delilse, hesabın size ait olduğunun ve paylaşımın sizin tarafınızdan yapıldığının nasıl tespit edildiğini mutlaka sorun.

Paylaşım Mesai Dışındaydı, Yine de Ceza Verilir mi?

Evet; DMK 125 hizmet dışındaki davranışları da kapsar, örneğin hizmet dışında memurun itibar ve güven duygusunu sarsacak davranış kınama gerektirir (125/B-d).

Kurumu ya da amiri eleştiren paylaşımlarda sınır, eleştirinin bir işleme mi yoksa kişiye mi yöneldiğidir. Kurumun bir kararını sert biçimde eleştirmek ile amire hakaret etmek farklı bentlere girer; ilki çoğu zaman kınama düzeyinde tartışılırken ikincisi kademe cezası gerektirir (125/D-l). Savunmada paylaşımın tam metnini verin; idarenin kendi özetine dayanarak cevap yazmayın.

Aynı davranış hizmet içinde yapılırsa ceza ağırlaşır: hizmet içinde itibar ve güven duygusunu sarsan davranış aylıktan kesme gerektirir (125/C-ı). Paylaşımı mesai saatinde, kurum bilgisayarından ya da kurum adına açılmış bir hesaptan yaptıysanız idare bunu hizmet içi sayabilir. Savunmada paylaşımın saatini ve cihazını bu yüzden açıkça yazın.

Anayasa’nın 26. maddesi herkese düşünce ve kanaatlerini açıklama hürriyeti tanır; memur da bu güvenceden yararlanır. Bu hakkı savunmanızda ileri sürün, ama tek dayanağınız yapmayın. Danıştay’ın önüne gelen dosyalarda sonucu çoğu zaman paylaşımın içeriği, hangi bende dayandırıldığı ve usul kuralları belirliyor.

Polis ve Jandarmanın Paylaşımı İçin Hangi Kurallar Var?

Polis, jandarma ve sahil güvenlik personelinin paylaşımları 7068 sayılı Kanun’un 8. maddesindeki bentlere göre değerlendirilir ve memurlara göre daha ağır sonuç doğurabilir.

Metinde sosyal medyaya en yakın bentler şunlar: amir ve üstlerin eylem veya işlemlerini kurumun hiyerarşik düzenini bozacak ya da otoritesini zedeleyecek şekilde olumsuz eleştiren söz veya yazı 6 ay kısa süreli durdurma (8/4-b-5); yetkisiz olarak basın veya diğer iletişim kanalları yoluyla kamuoyuna bilgi ya da demeç 10 ay kısa süreli durdurma (8/4-c-2); mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici ya da amirleri olumsuz eleştirici nitelikte iletişim kanalları yoluyla kamuoyuna yazı ve demeç ile siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak meslekten çıkarma (8/6-ü, 8/6-s). Görevi gereği öğrendiği kişisel bilgiyi paylaşmak da meslekten çıkarma sebebidir (8/6-bb).

Danıştay, siyasi partilerin zararına ifadeler içeren tweetleri kabul edilen bir polis memuruna verilen meslekten çıkarma cezasını hukuka uygun buldu; kararda iki üye sosyal medya paylaşımının bu bende uymadığı görüşüyle karşı oy kullandı. Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği ibarelere de dikkat edin: amir ve arkadaşlar hakkında olumsuz söz söylemeye ilişkin kınama bendindeki “işlem, eylem ve” ibaresi artık metinde yok. Kolluk personeli için itiraz ve süreler polis disiplin cezasına itiraz yazısında.

Soruşturma Oluru, Savunma ve Zamanaşımı

Disiplin cezası, soruşturma olurunda gösterilen fiillerle sınırlıdır; olurdan sonra yapılan paylaşımlar için ek olur alınmadıysa o paylaşımlara ceza verilemez.

Sosyal medya dosyalarında idare çoğu zaman bir ihbar üzerine hesabı tarar ve soruşturma sürerken yeni paylaşımları da dosyaya ekler. Danıştay, soruşturma olurundan sonraki paylaşımlar için ek olur verilmediği için işlemin bu paylaşımları konu etmesini hukuka aykırı saydı. Ceza kararında sayılan paylaşımların tarihlerini olur tarihiyle karşılaştırın.

Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez ve savunma için en az 7 gün süre verilir (DMK 130). Savunma istem yazısında hangi paylaşımın, hangi tarihte ve hangi bent kapsamında size isnat edildiği açıkça yazmalıdır. Savunmanın içeriğini savunma istem yazısı geldi ne yazmalıyım yazısında anlattım.

Zamanaşımı da sosyal medya dosyalarında sık tartışılır. Danıştay, paylaşım hesapta durduğu sürece eylemin devam ettiğini kabul ediyor; bu yüzden “paylaşım üç yıl önceydi” savunması, içerik hâlâ yayındaysa çoğu zaman tutmuyor. Süre hesabının ayrıntısını disiplin cezası zamanaşımı yazısında anlattım.

Aynı Paylaşım Hem Disiplin Hem Ceza Davası Olur mu?

Evet; aynı paylaşım hem disiplin soruşturmasına hem de ceza soruşturmasına konu olabilir ve ceza davasının sürmesi disiplini geciktirmez (DMK 131).

Paylaşım hakaret içeriyorsa ceza tarafı için sosyal medyada hakaret cezası yazısına bakın. İçerik terör örgütünü övüyor ya da destekliyorsa terör örgütü propagandası, bir kesimi diğerine karşı kışkırtıyorsa halkı kin ve düşmanlığa tahrik gündeme gelir. Bu suçlar görevle ilgisiz kişisel suçlar olduğundan memur hakkında soruşturma izni şartı kural olarak aranmaz.

Ceza dosyasındaki ifadenizle disiplin savunmanız aynı olmalıdır. Ceza davası beraatle biterse bunun disiplin cezasına etkisi beraatin gerekçesine göre değişir; ayrıntısı memur beraat ederse disiplin cezası kalkar mı yazısında. Mahkûmiyetin memuriyete etkisi ise ayrı bir konudur ve suçun türüne, cezanın miktarına bağlıdır.

Yaşanmış Olaydan

Bir il müdürlüğünde çalışan memur müvekkil, kurumun yeni çalışma düzenini eleştiren ve müdürü ismen anan bir paylaşım yapmıştı. Paylaşım iki gün sonra silinmişti ama ekran görüntüsü müdüre ulaştırılmıştı. Savunma istem yazısı geldiğinde müvekkil 125/D-l, yani amire hakaret bendi kapsamında kademe cezası istendiğini görünce paniğe kapılmıştı.

Paylaşımı kelime kelime okuduk. Metinde müdürün kararını sert biçimde eleştiren ama kişiliğine yönelik bir sıfat ya da aşağılayıcı bir söz yoktu. Savunmada eleştirinin bir kurum işlemine yöneldiğini, paylaşımın mesai dışında kişisel telefondan yapıldığını ve kısa sürede kaldırıldığını, hakaret bendinin unsurlarının oluşmadığını yazdık.

Disiplin amiri kademe cezası teklifini bıraktı, ama paylaşımı hizmet dışında itibar ve güven duygusunu sarsan davranış sayarak kınama verdi. Kınamaya itiraz ettik, disiplin kurulu itirazı reddetti; müvekkil dava açmak yerine bu sonucu kabul etmeyi seçti. Bu dosyada asıl iş, savunmayı bendin unsurları üzerinden kurmaktı.

Danıştay Kararları

Danıştay 2. Daire, 13.02.2025 tarihli, 2021/15324 E., 2025/428 K.

Emniyet müdürü olarak görev yapan davacı, Twitter hesabından Cumhurbaşkanına yönelik hakaret içerikli paylaşımlar yaptığı gerekçesiyle 657 sayılı Kanun’un 125/E-g bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmış; açtığı dava ilk derecede reddedilmiş, istinaf başvurusu da reddedilmişti. Danıştay, paylaşımların yapıldığının sabit olduğunu kabul etti; ama bu fiilin yüz kızartıcı ve utanç verici hareket tanımına uymadığını, fiile uygun disiplin cezasının verilmediğini belirterek kararı bozdu. Paylaşım sabit olsa bile, dayandırılan bent fiile uymuyorsa ceza iptal edilebilir.

… davacının kendisine ait twitter hesabından, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına yönelik olarak hakaret içerikli paylaşımlar yaptığı sabit ise de; bu paylaşımların, 657 sayılı Kanun’un 125/E-g maddelerinde yer alan “memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiilleri kapsamında bulunmadığı, anılan fiilin, kanunilik ve tipiklik ilkesi uyarınca Yasada belirlenen suç tanımına uymadığı anlaşıldığından, davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön

Danıştay 2. Daire, 15.01.2026 tarihli, 2022/843 E., 2026/255 K.

Polis memuru olan davacı, Facebook paylaşımları nedeniyle 125/E-g bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmış, ilk derece mahkemesi işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi istinafı reddetmişti. Danıştay, soruşturma olurundan sonraki paylaşımlar için ek olur alınmadığından bunların cezaya konu edilmesini hukuka aykırı buldu; paylaşımlar hesapta durduğu sürece eylemin devam ettiğini, bu yüzden önceki paylaşımlar bakımından zamanaşımının dolmadığını belirtti. Paylaşımları yaptığı sabit olan davacının fiilinin yüz kızartıcı ve utanç verici sayılamayacağı sonucuna vararak iptal yönündeki kararı oy çokluğuyla onadı. Bu yüzden ceza kararındaki paylaşımların tarihlerini soruşturma oluruyla mutlaka karşılaştırın.

… araştırma/soruşturma olurunun 21/12/2017 tarihinde verilmiş olması nedeniyle ve bu tarihten sonraki Facebook paylaşımları için ek soruşturma oluru da verilmediğinden, dava konusu işlemin 21/12/2017 tarihinden sonraki paylaşımları konu etmesinin hukuka aykırı olduğu, …

… disiplin soruşturmasına konu Facebook paylaşımlarını yaptığı sabit olan davacıya isnat edilen fiilin yüz kızartıcı ve utanç verici olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varılmış olup; …

↑ Metne dön

Danıştay 2. Daire, 25.12.2025 tarihli, 2022/803 E., 2025/6255 K.

Polis memuru olan davacı, Twitter hesabından siyasi partilerin zararına ifadeler içeren paylaşımlar yaptığı gerekçesiyle 7068’in siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmaya ilişkin bendi uyarınca meslekten çıkarılmış; ilk derece mahkemesi işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi istinafı reddetmişti. Danıştay, davacının hesabın kendisine ait olduğunu ve paylaşımları yaptığını kabul ettiğini, paylaşımların siyasi partilerin zararına ifadeler içerdiğini belirterek disiplin suçunun sabit olduğuna ve işlemin hukuka uygun olduğuna karar verdi, kararı oy çokluğuyla bozdu. Karşı oydaki iki üye, sosyal medya paylaşımının bu bentteki aktif siyasi faaliyet tanımına uymadığı görüşündeydi. Kolluk personelinde siyasi içerikli paylaşım, meslekten çıkarmaya kadar gidebiliyor.

… Bu durumda; sözü edilen sosyal medya hesabındaki paylaşımların, “siyasi partilerin zararına” ifadeler içermesi karşısında, davacının üzerine atılı disiplin suçunun sabit olduğu anlaşıldığından, eylemine karşılık gelen disiplin cezası ile tecziye edilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön