Kasten Öldürme Suçu Cezası Ne Kadar? TCK 81-82 Tablosu

Kasten Öldürme Suçu Cezası Ne Kadar? Duruma Göre Tablo

Kasten öldürmede cezayı belirleyen iki soru vardır: TCK 82’deki nitelikli hâllerden biri var mı ve cezayı süreli hapse çeviren bir indirim sebebi var mı? Aşağıdaki tablo, her ihtimalde kanunun öngördüğü cezayı gösterir.

Temel hüküm kısa ve nettir:

TCK 81/1: (1) Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Tablodaki her satır ayrı bir savunma hattıdır. Dosyalarda en çok tartışılanlar nitelikli hâlin gerçekten oluşup oluşmadığı, kastın doğrudan mı olası mı olduğu ve haksız tahrikin varlığıdır. Mağdur ölmediyse ceza ve savunma bambaşka kurulur; bunu kasten öldürmeye teşebbüs cezası yazısında ayrıca anlattım.

Ağırlaştırılmış Müebbet Hangi Hâllerde Verilir? TCK 82 Listesi

TCK 82/1’de sayılan 11 hâlden biri varsa kasten öldürmenin cezası müebbet değil ağırlaştırılmış müebbettir; iyi hal indirimi uygulansa bile ceza en fazla müebbete iner. Liste şunlardır:

• a) Tasarlama: öldürme kararının önceden verilip soğukkanlılıkla planlanması
• b) Canavarca his veya eziyet çektirme: öldürmenin kendisinden zevk alma ya da mağdura gereğinden fazla acı çektirme
• c) Genel tehlikeli araçlar: yangın, su baskını, tahrip, batırma, bombalama, kimyasal veya biyolojik silah
• d) Aile: anne, baba, çocuk, torun, eş, boşandığı eş veya kardeş
• e) Çocuk veya kendini savunamayacak kişi: 18 yaşından küçükler, yatalak, engelli, uyuyan veya baygın kişiler
• f) Kadına karşı
• g) Kamu görevi nedeniyle: polise, hâkime, öğretmene görevinden dolayı
• h) Suçu gizleme amacı: başka bir suçu gizlemek, delilini yok etmek, işlenmesini kolaylaştırmak veya yakalanmamak için
• i) İnfial: bir suçu işleyememekten duyulan öfkeyle
• j) Kan gütme ve k) töre saiki

Tasarlama, iddianamelerde en sık yer alan ama en zor ispatlanan hâldir. Silahı yanında taşımak, olaydan önce tartışmış olmak ya da mağdurun yolunu beklemek tek başına tasarlama sayılmaz; kararın önceden verildiği, üzerinden zaman geçtiği ve failin bu sürede kararında ısrar ettiği somut delillerle gösterilmelidir. Ani gelişen bir kavgada tasarlama kurulmaz.

Uygulamada en sık gördüğüm nitelikli hâller ise eşe, boşandığı eşe ve kadına karşı işlenen öldürmelerdir. Boşanma davası sürerken ya da boşandıktan sonra eski eşin öldürülmesi de bu bende girer.

Müebbet Kaç Yıl Yatılır? İki Müebbet Arasındaki Fark

Müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet ömür boyu süren cezalardır; ancak İnfaz Kanunu 107/2’ye göre müebbette 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl iyi hâlle geçirilince koşullu salıverilme gündeme gelir. Bu süreler, cezanın “kaç yıl” olduğu sorusunun pratik cevabıdır.

İki ceza arasındaki fark yalnız süre değildir. TCK 47’ye göre ağırlaştırılmış müebbet sıkı güvenlik rejimine göre çektirilir: hükümlü tek kişilik odada kalır, havalandırma, görüş ve telefon hakları çok daha dar tutulur, açık cezaevine geçiş ve denetimli serbestlik pratikte kapalıdır. Müebbet hükümlüsü ise koşulları oluşursa açık cezaevine ayrılabilir.

İndirimlerle ceza süreli hapse dönerse kasten öldürmede koşullu salıverilme oranı yarı değil üçte ikidir. Örnek hesaplar, birden fazla müebbette uygulanan süreler, mahsup ve suç tarihine göre değişen geçici hükümler için kasten öldürme yatarı yazısına bakın; burada infaz hesabına girmiyorum. Suç tarihi ve ceza belli olduğunda koşullu salıverilme tarihini hesaplamak için infaz hesaplama sayfasını kullanabilirsiniz.

Olası Kastla, İhmalle ve Yaralama Sonucu Ölüm: Cezası Ne Olur?

Olası kastla öldürmede ceza müebbet yerine 20-25 yıl, ihmal yoluyla öldürmede 15-20 yıl, ölüm kastedilmeden yaralama sonucu meydana geldiyse 10-14 yıldır. Bu üç hâl, savcılığın kasten öldürme dediği dosyaların önemli bir kısmında savunmanın asıl konusudur.

Olası kastla öldürme nedir?

Fail ölümü istememiş, ama olabileceğini öngörüp yine de hareket etmişse olası kast vardır. Kalabalığa ateş açmak, polis kontrolünden kaçarken insanların üzerine sürmek, düğünde silahla gelişigüzel ateş etmek tipik örneklerdir.

TCK 21/2: (2) Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır. Bu halde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.

İhmal yoluyla öldürme ne demek?

TCK 83, yapması gereken bir davranışı yapmayarak ölüme yol açan kişiyi cezalandırır. Bunun için kanundan veya sözleşmeden doğan bir yükümlülük ya da kişinin önceden yarattığı bir tehlike gerekir; bakmakla yükümlü olduğu çocuğu kasten aç ve bakımsız bırakan ebeveyn buna örnektir. Hâkim bu hâlde müebbet yerine 15-20 yıl verebilir, ama indirim yapmayıp müebbete de hükmedebilir.

Kasten yaralama sonucu ölüm hangi hâlde kabul edilir?

Kast öldürmeye değil yaralamaya yönelikse, ölüm kastın kapsamı dışında kalmış ve en az taksirle meydana gelmişse TCK 87/4 uygulanır: 10-14 yıl, silahla yaralama gibi nitelikli hâllerde 14-18 yıl hapis. Tek yumrukla düşüp başını çarpan mağdurun ölümü bu ayrımın en bilinen örneğidir. Yaralama hükümlerinin genel çerçevesi için kasten yaralama suçunun cezası yazısına bakabilirsiniz. Ortada ne öldürme ne yaralama kastı varsa, örneğin bir dikkatsizlik ölüme yol açtıysa, suç taksirle öldürme olur ve ceza 2-6 yıldır.

Haksız Tahrik, İyi Hal, Yaş ve Akıl Hastalığı Cezayı Ne Kadar Düşürür?

Haksız tahrik müebbeti 12-18 yıla, ağırlaştırılmış müebbeti 18-24 yıla indirir; iyi hal indirimi ise müebbeti 25 yıla, ağırlaştırılmış müebbeti müebbete çevirir. Kasten öldürmede cezayı gerçekten aşağı çeken kalem çoğu zaman haksız tahriktir.

TCK 29/1: (1) Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.

Tahrikin kabulü için maktulün önceden haksız bir fiili olmalı ve fail bu fiilin yarattığı öfke ya da şiddetli elem altında hareket etmiş olmalıdır. Hakaret, saldırı, uzun süreli şiddet ve aile içi istismar en sık kabul edilen örneklerdir. Tahrikin derecesine göre aralığın neresinden ceza verileceğini haksız tahrik indirimi yazısında örnekledim.

İyi hal indirimi (TCK 62), failin geçmişi, pişmanlığı ve yargılama sürecindeki davranışlarına göre uygulanır; mahkemeyi etkilemeye yönelik şekli davranışlar dikkate alınmaz. Ayrıntılar iyi hal indirimi yazısında. Fail 18 yaşından küçükse ceza tablodaki aralıklara iner; tablo 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren 7593 sayılı Kanunla artırılmış aralıkları gösterir. Bu tarihten önce işlenen suçlarda lehe olan eski aralıklar uygulanır: 15-18 yaşta müebbet yerine 12-15, ağırlaştırılmış müebbet yerine 18-24 yıl. Yeni düzenlemede hâkim, kasten öldürmede 15-18 yaş grubuna bu indirimi hiç uygulamayabilir, 12-15 yaş grubuna da 15-18 yaş aralıklarını uygulayabilir (TCK 31/4). Suç bu tarihten önce işlendiyse lehe olan eski hüküm ayrıca değerlendirilir; yaş küçüklüğü indirimi yazısında bu konuya değiniyorum.

Akıl hastalığı nedeniyle fiilin anlamını algılayamayan kişiye ceza verilmez, güvenlik tedbirine hükmolunur (TCK 32/1). Yetenek yalnız azalmışsa müebbet yerine 20, ağırlaştırılmış müebbet yerine 25 yıl verilir. Bu ayrımı Adli Tıp raporu belirler. Saldırıyı orantılı biçimde defetmek ise indirim değil cezasızlık sebebidir; meşru müdafaanın şartları oluşmuşsa ceza verilmez.

Azmettiren, Birlikte Öldüren ve Yardım Eden Ne Ceza Alır?

Öldürmeyi birlikte gerçekleştirenler ve azmettiren, failin cezasını aynen alır; yardım eden ise müebbet yerine 10-15 yıl, ağırlaştırılmış müebbet yerine 15-20 yıl hapisle cezalandırılır (TCK 37, 38, 39). Bu yüzden olaydaki rolün doğru belirlenmesi, savunmanın ilk işidir.

Mağdurun tutulması, kaçmasının engellenmesi gibi öldürmeye doğrudan katkı müşterek faillik sayılabilir. Silahı temin etmek, yol göstermek, olaydan sonra kaçmaya yardım edeceğini önceden vaat etmek ise yardım etmedir. Rol ayrımının nasıl yapıldığını suça ortak olmanın cezası yazısında anlattım. Başkasını cebir veya tehditle intihara mecbur eden kişi de TCK 84/4 gereği kasten öldürmeden sorumludur.

Birden fazla kişinin öldürüldüğü dosyada zincirleme suç hükümleri uygulanmaz (TCK 43/3); her maktul için ayrı ceza verilir. Bu, birden fazla müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet cezası anlamına gelir.

Kasten Öldürme Davası Nasıl İşler? Tutuklama, Ağır Ceza ve Zamanaşımı

Kasten öldürme dosyasına ağır ceza mahkemesi bakar; suç CMK 100/3’te sayılan katalog suçlardandır, şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yoktur. Soruşturma çoğu zaman gözaltı ve tutuklama ile başlar.

Katalog suç olması tutuklama nedeninin var sayılabileceği anlamına gelir; kuvvetli şüphe yine somut delille gösterilmelidir. Alt sınırı 5 yılı aştığı için şüpheliye istemi aranmadan avukat atanır (CMK 150/3). Tutukluluk, ağır ceza işlerinde soruşturmada en çok 1 yıl, kovuşturmada 2 yıl sürebilir; kovuşturmadaki süre, uzatmalar toplam 3 yılı geçmemek üzere uzatılabilir (CMK 102). Maktulün yakınları da davaya katılabilir ve vekilleri yoksa barodan avukat isteyebilir (CMK 234); bu hakları davaya katılma yazısında anlattım.

Dava zamanaşımı müebbet gerektiren hâlde 25, ağırlaştırılmış müebbet gerektiren hâlde 30 yıldır (TCK 66/1). Ailenin şikâyetten vazgeçmesi ya da sanıkla barışması davayı düşürmez; mahkeme bunu ancak iyi hal değerlendirmesinde göz önüne alabilir. HAGB, erteleme veya paraya çevirme bu suçta pratikte mümkün değildir, çünkü bütün indirimlerden sonra bile sonuç ceza bu sınırların çok üzerinde kalır.

Yaşanmış Olaydan

Bir süre önce bana gelen dosyada müvekkilim, kız kardeşine yıllardır şiddet uygulayan eniştesiyle aile evinde karşılaşmıştı. Enişte o gün kardeşini yine darp etmiş, müvekkilimin annesine ağır hakaretlerde bulunmuştu. Tartışma büyüdü, enişte üzerine yürüdü ve müvekkilim mutfaktan aldığı bıçakla tek darbe vurdu. Enişte hastanede hayatını kaybetti. Savcılık müvekkilimi tutuklattı ve iddianamede, olaydan iki gün önce attığı öfkeli bir mesajı gerekçe göstererek tasarlama iddiasıyla ağırlaştırılmış müebbet istedi.

Savunmada iki noktaya yüklendik. Birincisi, öfkeyle yazılmış bir mesajın tasarlama olmadığını, olayın o gün ani geliştiğini ve bıçağın olay yerinde mutfaktan alındığını tanıklarla ve evin düzeniyle gösterdik. İkincisi, kardeşin önceki şikâyet kayıtları, darp raporları ve 6284 sayılı Kanun kapsamında alınmış koruma kararıyla maktulün yıllara yayılan haksız fiillerini dosyaya koyduk.

Mahkeme tasarlamayı kabul etmedi, suçu TCK 81’den değerlendirdi ve haksız tahrik nedeniyle müebbet yerine 15 yıl belirledi. İyi hal indirimiyle sonuç ceza 12 yıl 6 ay oldu. Ailenin beklentisi daha düşük bir cezaydı; ama ağırlaştırılmış müebbet istenen bir dosyanın bu noktaya gelmesi, mesajın ne olduğunu ve şiddet geçmişini belgelerle anlatabilmemize bağlıydı. Karar istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleşti.

Savunma dilekçesi örneği: Bu suçtan yargılanıyorsanız kasten öldürme ve teşebbüs davasında savunma dilekçesi örneğini Word, PDF veya UYAP (UDF) olarak indirip dosyanıza göre doldurabilirsiniz.