Kasten Öldürme ve Teşebbüs Davasında Savunma Dilekçesi
Kasten öldürme ve teşebbüs davasında savunma dilekçesi: indirilebilir örnek, olası kast, haksız tahrik, meşru savunma ve terditli istem.
Kasten öldürme ve teşebbüs davasında savunma dilekçesi, savcı esas hakkındaki mütalaasında TCK 81, 82 ya da teşebbüs hükmü olan TCK 35 uyarınca ceza istedikten sonra sanığın ve müdafiinin ağır ceza mahkemesine sunduğu yazılı cevaptır. Bu dosyalarda mütalaa çoğu zaman müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis talebi içerir. Savunmanın asıl işi kastın türünü, nitelikli hâlleri ve indirim nedenlerini tek tek tartışmaktır. Aşağıdaki örnekte olası kast, kasten yaralamaya nitelendirme, haksız tahrik, meşru savunma ve gönüllü vazgeçme için seçmeli paragraflar var; dosyanıza uymayanı silersiniz.
Dilekçe Örneği
[İL] [NO]. AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
ESAS NO: [Yıl/Sıra]
SANIK: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], [tutuklu ise: bulunduğu ceza infaz kurumu]
[varsa: MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad]
MAKTUL / MAĞDUR: [Ad Soyad]
SUÇ: [Kasten öldürme (TCK 81/1) / nitelikli kasten öldürme (TCK 82/1-…) / kasten öldürmeye teşebbüs (TCK 81/1 ve 35)]
MÜTALAA: [gg.aa.2026] tarihli oturumda açıklanan esas hakkındaki mütalaa
KONU: Kasten öldürme ve teşebbüs suçlamasına ilişkin mütalaaya karşı savunmamızın; kastın türü, suçun nitelendirilmesi, delil eksiklikleri ve ceza tayini hakkındaki terditli taleplerimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR:
1. Olay ve mütalaadaki istem: [gg.aa.yyyy] günü saat [..:..] sıralarında [olay yeri] önünde sanık ile [maktul / mağdur] arasında [tartışmanın konusu] nedeniyle başlayan olayda [mağdur hayatını kaybetmiş / mağdur yaralanmıştır]. Cumhuriyet savcısı, sanığın [TCK 81/1 / TCK 82/1-(…) / TCK 81/1 ve 35] uyarınca [müebbet / ağırlaştırılmış müebbet / … yıl] hapis cezası ile cezalandırılmasını istemiştir. Mütalaa öldürme kastını yalnız [yaranın yeri / kullanılan aletin türü / darbe sayısı] üzerinden kabul etmiş; olayın nasıl başladığını, tarafların önceki ilişkisini ve sanığın olaydan hemen sonraki davranışını hiç tartışmamıştır.
2. Suçun unsurları dosyada ispatlanmamıştır: TCK 81/1 bakımından üç unsurun birlikte ve şüpheye yer bırakmayacak biçimde ortaya konması gerekir. Birincisi hareket: [olay anını gören tarafsız tanık yoktur / tanık [Ad Soyad] olayın başlangıcını görmediğini açıkça söylemiştir]. İkincisi netice ve illiyet bağı: otopsi raporu ölüm sebebini [……] olarak göstermiş, fakat [yaralanma ile ölüm arasında geçen … gün / hastanede gelişen komplikasyon / maktulün önceden var olan hastalığı] yönünden bir değerlendirme yapmamıştır. Üçüncüsü manevi unsur: dosyada sanığın öldürme kararı verdiğini gösteren somut bir delil bulunmamaktadır. Kastın yalnız sonuca bakılarak kabul edilmesi, TCK 21/1’deki “bilerek ve isteyerek” şartını anlamsız kılar.
3. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: teşebbüs iddiasına karşı kasten yaralamaya nitelendirme] Öldürmeye teşebbüs değil, kasten yaralama: Teşebbüs, failin öldürmeyi kastetmesini ve bu kastı elverişli hareketlerle doğrudan icraya dökmesini gerektirir (TCK 35/1). Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında bu ayrım; aletin niteliği, darbe sayısı ve şiddeti, hedef alınan bölge, failin eylemine devam etme imkânı varken devam edip etmediği, taraflar arasındaki önceki ilişki ve olay sonrası davranış birlikte değerlendirilerek yapılır. Dosyamızda [tek darbe vurulmuştur / darbe bacak veya kol gibi hayati olmayan bir bölgeye yönelmiştir / sanık ikinci kez vurma imkânı varken olay yerinden kendiliğinden ayrılmıştır / sanık mağduru hastaneye kendisi götürmüştür]. Adli raporda yaralanma [basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir / hayati tehlike oluşturmayan] düzeyde gösterilmiştir. Bu tablo öldürme kastını değil yaralama kastını gösterir; eylem TCK 86 ve varsa TCK 87 kapsamında değerlendirilmelidir.
4. [SEÇENEK — ölüm gerçekleşmiş ve kast tartışmalıysa: TCK 87/4’e nitelendirme] Kasten yaralama sonucu ölüm: Sanığın amacı mağdura acı vermek ya da onu yaralamaktır; ölüm, bu amacı aşan bir netice olarak meydana gelmiştir. [Tek yumruk sonrası düşen maktulün başını kaldırıma çarpması / bacağa yönelen tek darbenin atardamarı kesmesi] gibi bir olayda ölüm, sanık bakımından ancak taksir derecesinde öngörülebilir bir sonuçtur. Ölüm bakımından sanığın kastı değil en fazla taksiri bulunduğundan ve TCK 23 ağır neticeden sorumluluk için en azından taksir aradığından, uygulanacak hüküm TCK 81 değil, TCK 87/4’tür.
5. [SEÇENEK — mütalaa doğrudan kast kabul etmişse: olası kast] Olası kast: Doğrudan kast ölümün istenmesini gerektirir. Sanığın [kalabalığa doğru rastgele ateş etmesi / aracı insanların bulunduğu yöne sürmesi] gibi bir davranışta ölüm, en fazla öngörülen ve göze alınan bir sonuçtur. Bu hâlde TCK 21/2 uyarınca müebbet hapis yerine yirmi yıldan yirmi beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre olası kastla teşebbüs mümkün değildir; ölüm gerçekleşmemişse eylem, meydana gelen yaralanmaya göre olası kastla kasten yaralama olarak nitelendirilmelidir.
6. [SEÇENEK — mütalaada TCK 82 istenmişse: nitelikli hâllere itiraz] Nitelikli hâller ayrıca ispat edilmemiştir: Mütalaada [TCK 82/1-a tasarlama / b canavarca his veya eziyet / d eşe, üstsoya, altsoya ya da kardeşe karşı / e kendini savunamayacak kişiye karşı / h suçu gizleme amacı] kabul edilmiştir. Tasarlama için öldürme kararının olaydan makul bir süre önce alınması, bu kararda sebat edilmesi ve fiilin önceden kurulmuş bir planla işlenmesi gerekir; dosyada ise sanığın [olay yerine başka bir amaçla geldiğini / aleti olay yerinde bulduğunu / tartışmanın anlık başladığını] gösteren [kamera kaydı / tanık beyanı] vardır. Eziyet için öldürmeye yetecek hareketin ötesinde mağdura bilerek acı çektirme amacı aranır; yara sayısının fazlalığı tek başına bu amacı göstermez. Mağdurun kendini savunamayacak durumda olduğu [yaşı / sağlık durumu] bakımından somut olarak tespit edilmemiştir. Nitelikli hâl iddianamede gösterilmemişse CMK 226/1 uyarınca ek savunma hakkı tanınmadan bu hâlle hüküm kurulamaz.
7. [SEÇENEK — haksız tahrik] Haksız tahrik: Olay, [maktulün / mağdurun] [sanığın eşine sarkıntılık etmesi / sanığa önce saldırması / sanığın evine zorla girmesi] ile başlamıştır. Bu haksız fiil [tanık … / kamera kaydı / mağdurun kendi ifadesi] ile sabittir. Sanık, bu fiilin yarattığı hiddet ya da şiddetli elem altında ve aradan zaman geçmeden hareket etmiştir. TCK 29 uyarınca müebbet hapis yerine on iki yıldan on sekiz yıla, ağırlaştırılmış müebbet yerine on sekiz yıldan yirmi dört yıla kadar hapis verilmeli; teşebbüs gibi diğer hâllerde ise ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilmelidir. Haksız fiilin ağırlığı gözetilerek indirim üst orandan uygulanmalıdır. İlk haksız hareketin kimden geldiği belirlenemiyorsa şüpheden sanık yararlanır ve indirim en azından asgari oranda uygulanır.
8. [SEÇENEK — meşru savunma veya sınırın aşılması] Meşru savunma: Sanık, [mağdurun elindeki bıçakla üzerine yürümesi / birden fazla kişinin aynı anda saldırması] karşısında kendisini korumak için hareket etmiştir. Saldırı haksızdır ve o anda gerçekleşmektedir; sanığın [dar bir alanda sıkışmış olması / yere düşmüş olması] nedeniyle kaçma ya da başka bir yolla korunma imkânı yoktur. Savunma, saldırının ağırlığı ve kullanılan araçla orantılıdır. TCK 25/1 uyarınca ceza verilemez ve CMK 223/2-d gereği beraat kararı verilmelidir. Mahkemeniz savunmanın ölçüyü aştığı kanaatine varırsa, aşma mazur görülebilecek bir heyecan, korku ya da telaştan doğduğu için TCK 27/2 ve CMK 223/3-c uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir. Sınır başka bir nedenle kast olmaksızın aşılmışsa TCK 27/1 gereği taksirli suçun [ölümde TCK 85, yaralanmada TCK 89] cezasından altıda birden üçte bire kadar indirim yapılarak hüküm kurulmalıdır.
9. [SEÇENEK — gönüllü vazgeçme] Gönüllü vazgeçme: Sanık, [ikinci kez vurma / ateş etmeye devam etme] imkânı varken kendi iradesiyle eylemine son vermiş [ve ambulans çağırarak / mağduru hastaneye götürerek] neticenin gerçekleşmesini önlemiştir. Bu vazgeçme dışarıdan bir engel ya da yakalanma korkusuyla değil, sanığın kendi kararıyla olmuştur [tanık … / 112 çağrı kaydı]. TCK 36 uyarınca sanık teşebbüsten dolayı cezalandırılamaz; yalnız tamam olan kısım, yani meydana gelen yaralanma nedeniyle TCK 86 [ve 87] kapsamında sorumlu tutulabilir.
10. Otopsi ve adli tıp raporlarına itiraz: Hükme esas alınması istenen [otopsi raporu / ATK … İhtisas Dairesi raporu]; [ölüm sebebi ile yaralanma arasındaki illiyeti / atış mesafesini / yaraların hangi sırayla ve hangi aletle oluştuğunu / hayati tehlike tespitinin dayanağını] açıklamamıştır. [Mağdurun hastanede … gün sonra ölmesi ve bu sürede … gelişmesi, illiyet bağının kesilip kesilmediği yönünden ayrıca incelenmelidir.] Ekte sunulan uzman görüşü (CMK 67/6) bu eksiklikleri göstermektedir. Raporu düzenleyen bilirkişinin duruşmada dinlenmesi (CMK 68/1) ve [ATK ilgili ihtisas dairesinden / Genel Kurulundan] ek rapor alınması gerekir.
11. Olay yeri, keşif ve teknik deliller: Olayın nasıl başladığı ve sanığın hangi konumda bulunduğu, [olay yerindeki kamera kayıtları / balistik inceleme / kan izlerinin dağılımı] ile belirlenebilecekken bu deliller ya toplanmamış ya da eksik incelenmiştir. [… adresindeki işyerinin kamera kaydı istenmemiştir / mahkemece olay yerinde keşif yapılmamıştır.] Tanıkların bulundukları noktadan olayı görüp göremedikleri keşifle tespit edilmeden beyanları hükme esas alınamaz. Bu delillerin toplanmasını istiyoruz; talep geç bildirildiği gerekçesiyle reddedilemez (CMK 207/1).
12. Usule aykırı deliller: [Sanığın kolluk ifadesi müdafi hazır bulunmaksızın alınmış ve sanık bunu hâkim huzurunda doğrulamamıştır; CMK 148/4 gereği bu ifade hükme esas alınamaz.] [Olay aletinin ele geçirildiği arama, hâkim kararı ya da yazılı emir olmaksızın yapılmıştır; bu yolla elde edilen delil hukuka aykırıdır (CMK 206/2-a, 217/2).] [Tanık teşhisi sanığın tek başına gösterilmesiyle yapılmış, usulüne uygun bir teşhis işlemi kurulmamıştır.]
13. Tanık beyanlarındaki çelişkiler: Mütalaanın dayandığı tanık [Ad Soyad], [gg.aa.yyyy] tarihli kolluk ifadesinde [sanığın aleti yerden aldığını] söylerken [gg.aa.2026] tarihli duruşmada [aletin sanığın üzerinden çıktığını] anlatmıştır (tutanak sayfa [..]). Tanığın maktul veya mağdurla [akrabalık / husumet] ilişkisi de gözetilmelidir. Kendi içinde çelişen ve başka bir delille desteklenmeyen anlatım, öldürme kastını ispata yetmez.
14. Ceza tayini: Mahkûmiyet kanaatine ulaşılırsa TCK 61’deki ölçütler (işleniş biçimi, kullanılan araç, zarar ve tehlikenin ağırlığı, kusurun derecesi) temel cezanın alt sınırdan belirlenmesini gerektirir. Teşebbüs hâlinde meydana gelen zarar [kısa süreli tedavi / hayati tehlikesiz yaralanma] düzeyinde kaldığından TCK 35/2’deki aralığın alt sınırı esas alınmalıdır. Sanığın sabıkasız oluşu, olay sonrası [kendiliğinden teslim olması / mağdura yardım etmesi], yargılama boyunca tutumu ve pişmanlığı TCK 62 uyarınca takdiri indirim nedenidir. [Sanık suç tarihinde 18 yaşından küçükse TCK 31 indirimi; akıl sağlığı yönünden şüphe varsa TCK 32 bakımından ATK incelemesi istenmelidir.]
HUKUKİ NEDENLER: TCK m.21, 22, 23, 25, 27, 29, 35, 36, 61, 62, 81, 82, 86, 87; CMK m.67, 68, 148, 206, 207, 216, 217, 223, 225, 226, 230 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Otopsi raporu, adli tıp raporları, olay yeri inceleme raporu ve krokisi, [kamera kayıtları], [balistik veya kriminal inceleme raporu], [112 çağrı kaydı], [HTS kayıtları], tanık beyanları, duruşma tutanakları, [uzman görüşü], [keşif], [varsa emsal karar künyesi].
SONUÇ VE İSTEM: Açıkladığımız nedenlerle;
1. Öncelikle [kamera kayıtlarının getirtilmesine / olay yerinde keşif yapılmasına / bilirkişinin duruşmada dinlenmesine / ATK’dan ek rapor alınmasına]; [mütalaada iddianamede bulunmayan bir nitelikli hâl ileri sürüldüyse: ek savunma için süre verilmesine],
2. Atılı suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmadığından CMK 223/2-e, meşru savunma koşulları bulunduğundan CMK 223/2-d uyarınca sanığın BERAATİNE; sınırın mazur görülebilir heyecanla aşıldığı kabul edilirse CMK 223/3-c uyarınca CEZA VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. Bu talebimiz kabul görmezse terditli olarak; eylemin [kasten yaralama (TCK 86, 87) / kasten yaralama sonucu ölüm (TCK 87/4) / olası kastla öldürme (TCK 21/2)] olarak nitelendirilmesine, gönüllü vazgeçme bulunduğundan teşebbüsten ceza verilmemesine, TCK 82’deki nitelikli hâllerin uygulanmamasına,
4. Her hâlde temel cezanın alt sınırdan belirlenmesine, haksız tahrik indiriminin (TCK 29) üst orandan ve takdiri indirimin (TCK 62) uygulanmasına; nitelendirme değişir ve sonuç ceza iki yıl veya daha az olursa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, bu mümkün görülmezse cezanın ertelenmesine,
5. Sanık tutuklu ise tahliyesine, gerekirse adli kontrol tedbiri uygulanmasına,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[gg.aa.2026]
Sanık [Ad Soyad / İmza]
[varsa: Müdafii Av. Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. [Uzman görüşü (adli tıp uzmanı)]
2. [Kamera kaydı tespit tutanağı veya görüntü dökümü]
3. [Olay yeri fotoğrafları ve krokisi]
4. [Adli sicil kaydı]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Kasten Öldürme Davasında Savunma Hangi Noktalarda Kurulur?
Kasten öldürme davasında savunma çoğunlukla dört noktada kurulur: kastın türü, teşebbüs ile yaralama ayrımı, nitelikli hâllerin ispatı ve indirim nedenleri. Mütalaa bu dördünden birini atlıyorsa dilekçenin ağırlığı oraya verilmelidir. Suçun cezalarını ve nitelikli hâlleri kasten öldürme suçunun cezası yazısında ayrıntılı anlattım; burada yalnız savunmayı etkileyen noktaları topluyorum.
En sık karşılaştığım tartışma kastın türüdür. Mahkeme, sanığın ne düşündüğünü göremeyeceği için kastı dış olgulardan çıkarır: alet, yaranın yeri, darbe sayısı, olaydan önce ve sonra söylenenler. Yumrukla vuran ve bir tanığın elinden alıp yakına bıraktığı tüfeği kullanmasını önleyecek ciddi bir engel yokken eylemine kendiliğinden son veren sanık için Yargıtay, öldürme kastını gösteren kesin delil bulunmadığını belirterek eylemin kasten yaralama sonucu ölüm (TCK 87/4) olduğunu kabul etti. Olası kast ise sonucun istenmediği, ama öngörülüp göze alındığı hâldir ve ceza farkı çok büyüktür:
TCK 21/2: (2) Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır. Bu halde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Kast, olası kast ve bilinçli taksir arasındaki çizgiyi kast ve taksir farkı yazısında örneklerle anlattım. Ölümün gerçekleşmediği bir olayda Yargıtay, olası kastla işlenen suçlarda failin meydana gelen neticeden sorumlu tutulacağını belirterek olası kastla öldürmeye teşebbüs hükmünü bozdu ve eylemin olası kastla yaralama olduğunu kabul etti. Teşebbüs dosyalarında ikinci büyük tartışma, eylemin öldürmeye teşebbüs mü yoksa kasten yaralama mı olduğudur. Av tüfeğiyle uzaklaşan iki kişiye ateş edilen bir olayda atışın öldürmeye etkili mesafeden yapıldığı kesin tespit edilemeyince Yargıtay öldürme kastının şüphede kaldığını kabul edip teşebbüs mahkûmiyetini bozdu. Bu ayrımda Yargıtay’ın baktığı ölçütleri ve teşebbüs cezasının nasıl hesaplandığını kasten öldürmeye teşebbüs cezası yazısında bulabilirsiniz. Teşebbüste ceza, meydana gelen zarar ya da tehlikenin ağırlığına göre belirlenir:
TCK 35/2: (2) Suça teşebbüs halinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine ondört yıldan yirmibir yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine on yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.
Haksız tahrik ve meşru savunma birbirinden farklı sonuç doğurur. Tahrik cezayı indirir, meşru savunma ise cezayı tamamen kaldırır. On yerinden bıçaklanan ve saldırganın bıçağı düşürmesinin hemen ardından onun bacaklarına ateş eden sanık için Yargıtay, sınırın mazur görülebilecek heyecan, korku ve telaşla aşıldığını kabul edip ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkûmiyeti bozdu. Karşılıklı küfürleşmede ilk haksız hareketin kimden geldiği belirlenemiyorsa Yargıtay, tahrik indiriminin asgari düzeyde uygulanması gerektiğini belirterek indirim yapmayan hükmü bozdu. İkisi aynı dilekçede kademeli olarak ileri sürülebilir; önce meşru savunma, o kabul görmezse tahrik. İndirimin oranlarını haksız tahrik indirimi yazısında, meşru savunmanın beş şartını da meşru müdafaa şartları yazısında anlattım.
| Hâl | Dayanak | Ceza |
|---|---|---|
| Kasten öldürme | TCK 81/1 | Müebbet hapis |
| Nitelikli kasten öldürme | TCK 82/1 | Ağırlaştırılmış müebbet hapis |
| Olası kastla öldürme | TCK 21/2 | Müebbet yerine 20-25 yıl; ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet |
| Öldürmeye teşebbüs | TCK 35/2 | Müebbet yerine 10-18 yıl; ağırlaştırılmış müebbet yerine 14-21 yıl |
| Haksız tahrik | TCK 29/1 | Müebbet yerine 12-18 yıl; ağırlaştırılmış müebbet yerine 18-24 yıl; diğer hâllerde 1/4-3/4 indirim |
| Kasten yaralama sonucu ölüm | TCK 87/4 | 10-14 yıl; 86/3 hâllerinde 14-18 yıl |
| Takdiri indirim | TCK 62/1 | Müebbet yerine 25 yıl; diğer cezalarda 1/6’ya kadar indirim |
| Meşru savunma, mazur görülebilir aşma | TCK 25/1, 27/2 | Ceza verilmez |
Mütalaaya Karşı Savunma Ne Zaman ve Hangi Mahkemeye Verilir?
Savunma dilekçesi, mütalaa açıklandıktan sonra mahkemenin verdiği süre içinde davayı gören ağır ceza mahkemesine verilir. Kanunda gün sayısı yoktur; mahkeme genellikle bir sonraki duruşmaya kadar süre tanır ve bunu tutanağa yazar. Kasten öldürme dosyalarında mütalaa çoğu zaman uzun olduğu için savunmayı aynı gün sözlü yapmak yerine süre istemenizi öneririm.
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Esas hakkında savunma | Mütalaanın açıklandığı oturumda ya da mahkemenin verdiği süre içinde | Davayı gören ağır ceza mahkemesi | CMK 216/1, 216/2 |
| Ek savunma (yeni nitelikli hâl) | İstem üzerine verilen süre | Aynı mahkeme | CMK 226/1, 226/3 |
| Keşif, kamera, bilirkişi talebi | Hükümden önce; geç bildirilmesi ret nedeni değil | Aynı mahkeme | CMK 206/2, 207/1 |
| Uzman görüşü sunma | Hükümden önce; yalnız bu nedenle süre istenemez | Aynı mahkeme | CMK 67/6 |
| Tahliye talebi | Her aşamada | Aynı mahkeme | CMK 104/1 |
| İstinaf | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta | Hükmü veren mahkeme | CMK 273/1 |
Bu suçta müdafi zorunlu olduğu için dilekçeyi çoğu zaman müdafi hazırlar ve UYAP Avukat Portal üzerinden dosyaya gönderir. Sanık kendi dilekçesini de ayrıca verebilir; tutukluysa bulunduğu ceza infaz kurumu idaresi aracılığıyla gönderir. Kanun yolu başvurularında bu imkânı CMK 263 açıkça düzenler, savunma dilekçelerinde de uygulamada aynı yol kullanılır. Mütalaaya karşı savunmanın genel düzenini, suç türünden bağımsız olarak esas hakkında mütalaaya karşı savunma dilekçesi sayfasında anlattım.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Dilekçeyi Vermeden Önce Dosyada Neleri Kontrol Etmelisiniz?
Dilekçeyi yazmadan önce iddianameyi, mütalaanın tam metnini, bütün duruşma tutanaklarını ve teknik raporları yan yana koyun. Kasten öldürme dosyasında savunmayı en çok etkileyen belgeler şunlardır:
- Otopsi raporu ve adli tıp raporları: ölüm sebebi, yaraların sayısı, yönü ve hangi aletle oluştuğu, hayati tehlike tespiti.
- Olay yeri inceleme raporu, kroki ve fotoğraflar: tarafların konumu, kan izleri, aletin bulunduğu yer.
- Kamera kayıtları ve 112 çağrı kaydı: olayın kim tarafından başlatıldığı, sanığın olaydan sonra yardım çağırıp çağırmadığı.
- Tanık ifadeleri: kolluk, savcılık ve duruşma anlatımları arasındaki farklar, sayfa numaralarıyla.
- Sanığın ilk ifadesi: müdafi hazır mıydı, haklar hatırlatıldı mı.
Raporlarda tıbbi bir boşluk görüyorsanız adli tıp uzmanından bilimsel görüş alıp dilekçeye ekleyin; yolunu bilirkişi raporuna itiraz yazısında anlattım. Olay yaralamayla kaldıysa ve tartışma teşebbüs ile yaralama arasındaysa, kardeş sayfadaki kasten yaralama savunma dilekçesi örneği de işinize yarar.
Doldururken Dikkat: Köşeli Parantezler ve Sık Hatalar
Her köşeli parantezi dosyanızdaki somut bilgiyle doldurun ve parantez içindeki açıklama notlarını silin. “SEÇENEK” ile başlayan paragraflar birbirinin alternatifidir; dosyanızda karşılığı olmayanı tamamen çıkarın. Örneğin ölüm gerçekleşmişse gönüllü vazgeçme paragrafı, mağdur yaşıyorsa TCK 87/4 paragrafı yer almaz. Tanık ve tutanak atıflarını tarih ve sayfa numarasıyla yazın.
Kasten öldürme dosyalarında en sık gördüğüm hatalar şunlardır:
- Yalnız beraat istemek: meşru savunma reddedilirse tahrik, olası kast ya da yaralamaya nitelendirme talebi dosyada yoksa mahkeme bunları gerekçede tartışmayabilir.
- Meşru savunma ile tahriki karıştırmak: ikisi farklı şartlara bağlıdır; kademeli ve ayrı paragraflarda yazılmalıdır.
- Otopsi raporunu sorgulamamak: ölümle yaralanma arasında günler geçtiyse illiyet bağı mutlaka tartışılmalıdır.
- Yeni nitelikli hâli fark etmemek: mütalaada iddianamede olmayan tasarlama ya da eziyet varsa ek savunma süresi istenip tutanağa geçirilmelidir.
- Olay sonrası davranışı anlatmamak: ambulans çağırmak, mağduru hastaneye götürmek, kendiliğinden teslim olmak kastın türünü ve takdiri indirimi doğrudan etkiler.
Dikkat: Sanığın ilk ifadesiyle çelişen yeni bir olay anlatımı, dilekçede açıklamasız bırakılırsa güvenilirliği zedeler. Anlatım değiştiyse nedenini (müdafisiz ifade, olay anındaki şok, eksik sorulan soru) dilekçede açıkça yazın.
Savunmadan Sonra Ne Olur: Son Söz, Hüküm ve İstinaf
Savunmadan sonra son söz hazır bulunan sanığa verilir ve mahkeme hükmü kurar (CMK 216/3). Mahkeme mütalaaya da, iddia ve savunmalara da bağlı değildir (CMK 225/2); ancak mahkûmiyet gerekçesinde savunmada ileri sürülen görüşleri tartışmak zorundadır (CMK 230/1). Dilekçenizde yazdığınız her itirazın gerekçede karşılanıp karşılanmadığı, istinaf dilekçesinin omurgasını oluşturur.
Hükme karşı istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1). Ayrıntıları istinaf başvuru süresi yazısında bulabilirsiniz. Mahkûmiyet hâlinde cezanın ne kadarının cezaevinde geçeceğini kasten öldürme yatarı yazısında hesapladım.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 07.05.2026 tarihli, 2025/1950 E., 2026/3706 K.
Tarlada küfür edildiği için tartışan baba ile oğul, maktulü olay yerinde darp etmiş; oğul maktulün başına üç yumruk atmış, baba kürekle bir kez vurmuş, maktul yere düşüp hayatını kaybetmişti. Daire, babanın ölümü nedeniyle onun hakkındaki davayı düşürdü; oğul yönünden, bir tanığın elinden alıp olay yerinde yakına bıraktığı av tüfeğini kullanmasını önleyecek ciddi bir engel yokken eylemlerine kendiliklerinden son verdiklerini ve öldürme kastını gösteren kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını belirterek TCK 87/4 yerine kasten öldürmeden hüküm kurulmasını oy birliğiyle bozdu. Dilekçenin “Kasten yaralama sonucu ölüm” maddesinde, eyleme kendiliğinden son vermenin ve ulaşılabilecek daha öldürücü bir aracın kullanılmamasının öldürme kastına karşı delil olduğu tartışmasında kullanılır.
… Sanık …’ın tarlada çalıştıkları sırada maktulün kendilerine küfür etmesinin yarattığı kızgınlıkla maktule yumruk attığı, av tüfeğini kullanmasını önleyecek ciddi bir engelin bulunmadığı, sanık ve babası…’ın eylemlerine devam etmek yerine kendiliklerinden son verdikleri hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde sanığın öldürme kastı ile hareket ettiğini gösteren kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı ve 5237 sayılı Kanun’un 87/4- 2. cümle maddesinde düzenlenen kasten yaralama sonucu ölüme neden olma suçundan cezalandırılması gerektiğinin gözetilmemesi, hukuka aykırı bulunmuştur. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 07.04.2026 tarihli, 2024/4955 E., 2026/2648 K.
Arsa anlaşmazlığından çıkan kavgada sanık husumetli olduğu kişilere ateş etmiş; olayla ilgisi olmayan ve kavgayı telefonla kaydeden katılan, kaşından hayati tehlike geçirmeden yaralanmıştı. Daire, bu katılanın yaralanabileceğinin öngörülebilir olduğunu, ancak olası kastla işlenen suçlarda failin meydana gelen neticeden sorumlu tutulacağını belirterek olası kastla öldürmeye teşebbüs hükmünü oy birliğiyle bozdu; diğer katılanlara yönelik teşebbüs mahkûmiyetleri onandı. Dilekçenin “Olası kast” maddesinde, ölüm gerçekleşmemişse eylemin olası kastla yaralama olarak nitelendirilmesi talebine dayanak olur.
… Sanık …’un husumetli olduğu katılanları hedef alarak yaptığı atışlar neticesinde, katılan …’un da yaralanabileceğinin öngörülebilir olduğu, ancak olası kastla işlenebilen suçlarda failin meydana gelen neticeye bağlı olarak sorumlu tutulabileceği dikkate alındığında, sanık …’un olası kastla yaralama suçundan cezalandırılması yerine suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde olası kastla öldürmeye teşebbüs suçundan ceza verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 20.05.2026 tarihli, 2025/5155 E., 2026/4116 K.
İlk derece mahkemesi beraat vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi ise motosikletle uzaklaşan iki kişiye av tüfeğiyle altı kez ateş eden sanığı iki kez kasten öldürmeye teşebbüsten mahkûm etmişti. Daire; yaraların boyutunu, kıyafetlerdeki saçma deliklerinin dağınık ve küçük oluşunu ve mağdurların ateş anında sanıktan uzaklaşıyor olmasını birlikte değerlendirerek atışın öldürmeye etkili mesafeden yapıldığının kesin tespit edilemediğini, öldürme kastının şüphede kaldığını kabul etti ve hükmü suç vasfı yönünden oy birliğiyle bozdu. Dilekçenin “Öldürmeye teşebbüs değil, kasten yaralama” maddesinde, kast şüpheli kaldığında eylemin kasten yaralama sayılması gerektiğini göstermek için kullanılır.
… mağdurlarda meydana gelen yaralanmaların boyutları, 25.07.2018 tarihli uzmanlık raporuna göre mağdur ve katılanın olay sırasında üzerilerinde bulunan kıyafetlerdeki isabetler nedeniyle meydana gelen deliklerin dağılmış vaziyette ve küçük boyutlarda (0,1-0,5 cm çaplarında) olması, mağdur ve katılanın ateş edilme anında motosiklet ile seyir halinde ve sanığın bulunduğu konumun tersi istikametinde uzaklaşmaları hususları bir arada değerlendirildiğinde, sanığın mağdur ve katılana yönelik eylemini öldürmeye etkili mesafe içerisinden yaptığı hususunun kesin ve net olarak tespit edilememesi nedeniyle kastının öldürmeye yönelik olduğu hususunun şüphede kaldığı ve bu nedenle sanık hakkında mağdur ve katılana yönelik kasten yaralama suçundan mahkumiyet kararları verilmesi yerine yazılı şekilde suç vasfında yanılgılı değerlendirme sonucu kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından mahkumiyetine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 20.05.2026 tarihli, 2024/1623 E., 2026/4105 K.
Aralarında husumet bulunan iki kişinin kavgasında biri diğerini on yerinden bıçaklamış, bıçak elinden düşünce bıçaklanan kişi arkadaşının verdiği tabancayla saldırganın bacak ve ayaklarına ateş etmişti. Daire, bıçak düştüğü için TCK 25 koşulları oluşmasa da sanığın saldırının bitmediğini ve tekrarlanabileceğini düşünerek sınırı mazur görülebilecek heyecan, korku ve telaşla aştığını kabul etti ve kasten öldürmeye teşebbüs mahkûmiyetini TCK 27/2 ile CMK 223/3-c uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle oy birliğiyle bozdu. Silahı arkadaşına veren sanığın “suç sabit değil” gerekçesiyle verilen beraatinin meşru savunmaya (TCK 25/1) dayandırılması gerektiği, ilk haksız hareket kendisinden geldiği için bıçaklayan sanığa tahrik indirimi uygulanmasının hatalı olduğu, kabule göre de ateş eden sanığa tahrik indiriminin azamiye yakın uygulanması gerektiği de bozma sebebi yapıldı. Dilekçenin “Meşru savunma” maddesinde, özellikle sınırın mazur görülebilir biçimde aşılması talebinde kullanılır.
… sanık …’nın saldırıda kullandığı bıçağın yere düşmesi nedeniyle 5237 sayılı Kanun’un 25. maddesindeki meşru savunma koşulları oluşmamışsa da, sanık …’nın halen bitmediğini ve tekrarlama ihtimalini düşündüğü, haksız saldırıyı defetmek amacıyla meşru savunmadaki sınırı mazur görülebilecek bir heyecan, korku ve telaşla aştığının kabulünde zorunluluk bulunduğu anlaşıldığından, sanık … hakkında 5237 sayılı Kanun’un 27/2 ve 5271 sayılı Kanun’un 223/3-c maddeleri uyarınca hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerine yazılı şekilde sanık … hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan mahkumiyet hükmü kurulması, …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 02.02.2026 tarihli, 2024/7513 E., 2026/515 K.
Telefonda karşılıklı küfürleşip birbirini yanına çağıran sanık ile maktul arasındaki olayda sanık kasten öldürmeden müebbet hapis cezası almış, tahrik indirimi uygulanmamıştı. Daire, tasarlama ile meşru savunma ve sınırın aşılması koşullarının oluşmadığını kabul etti; ancak sanığın istikrarlı savunması ve tanık beyanlarına göre ilk haksız hareketin kimden kaynaklandığının tespit edilemediğini, bu durumda TCK 29 indiriminin sanık lehine asgari seviyede uygulanması gerektiğini belirterek hükmü haksız tahrik yönünden oy birliğiyle bozdu. Dilekçenin “Haksız tahrik” maddesinde, haksız fiilin kimden başladığı belirlenemiyorsa indirimin en azından asgari oranda yapılması talebine dayanak olur.
… Oluşa ve dosya içeriğine göre, sanığın aşamalardaki istikrarlı savunmaları ve tanık beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde, olay günü sanık ile ölenin telefonda konuşarak karşılıklı küfürleştikleri ve görüşmek için birbirlerini yanlarına çağırdıklarının anlaşılması karşısında, ilk haksız hareketin kimden kaynaklandığı tespit edilemediğinden sanık lehine 5237 sayılı Kanun’un 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin asgari seviyede uygulanması gerektiği halde, haksız tahrik hükümleri uygulanmayarak fazla ceza tayini hukuka aykırı bulunmuştur. …
Sık Sorulan Sorular
Kasten öldürme ve teşebbüs davasında savunma dilekçesini kim imzalar?
Sanık ve zorunlu olarak görevlendirilen ya da seçilen müdafi imzalar. İkisi ayrı ayrı dilekçe de verebilir; müdafinin dilekçesi sanığın savunma hakkını ortadan kaldırmaz.
Olası kastla öldürmeye teşebbüs olur mu?
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre olmaz. Ölüm gerçekleşmemişse eylem, oluşan yaralanmaya göre olası kastla kasten yaralama olarak değerlendirilir.
Mütalaada istenmeyen bir nitelikli hâlle ceza verilebilir mi?
Mahkeme mütalaayla bağlı değildir, ama iddianamede gösterilmeyen bir hâlle hüküm kurmadan önce sanığa ek savunma hakkı tanımak zorundadır (CMK 226/1).
Kasten öldürmede HAGB veya erteleme mümkün mü?
Kasten öldürme ve teşebbüs cezaları iki yılın çok üstünde olduğu için mümkün değildir. Eylem kasten yaralamaya ya da taksirli suça nitelendirilir ve sonuç ceza iki yıl veya altında kalırsa HAGB ve erteleme tartışılabilir.
Meşru savunma ile haksız tahrik aynı dilekçede istenebilir mi?
Evet, kademeli olarak istenebilir: önce meşru savunma nedeniyle beraat, kabul görmezse tahrik indirimi. Terditli yazmak, mahkemenin ikisini de gerekçede tartışmasını sağlar.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Mütalaa açıklandıysa ve savunma süreniz işliyorsa, dosyayı birlikte inceleyebiliriz.
