Evlilik Vaadiyle Cinsel İlişki Suç mu? Yaşa Göre Cevap

Evlilik Vaadiyle Cinsel İlişki Suç mu? Yaşa ve Rızaya Göre Tablo

Yetişkinler arasında rızaya dayalı ilişkide suç yoktur; suç, mağdurun yaşı, rızanın yokluğu veya vaadin başka bir amaçla kullanılması hâlinde doğar. Dosyalarda en sık gördüğüm yanılgı, tutulmayan sözün kendisinin suç sayılacağı beklentisidir.

Tablodaki ayrımın kilit noktası rızadır. Cinsel saldırı suçu, kanunda kişinin cinsel davranışlarla vücut dokunulmazlığının ihlali olarak tanımlanır:

TCK 102/1: (1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Maddenin metninde “hile” kelimesi geçmez; suçun özü rızanın yokluğudur. Uygulamada yetişkin dosyalarında savcının baktığı soru, kişinin o cinsel davranışın kendisine rıza gösterip göstermediğidir. Evlilik planı hakkında söylenen yalan, ilişkiye verilen rızayı tek başına geçersiz kılmaz.

Evlenme Vaadiyle Kızlık Bozma Suçu Neden Artık Yok?

Evlenme vaadiyle kızlık bozma suçu 765 sayılı eski Türk Ceza Kanunu’nun 423. maddesindeydi; 1 Haziran 2005’te yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK bu suça yer vermedi. Bugün hâlâ bu suçun var olduğunu düşünerek karakola giden ya da bununla tehdit edilen kişilerle karşılaşıyorum.

Yeni kanunun yaklaşımı farklıdır. Korunan değer, “kızlık” ya da aile namusu değil, kişinin kendi bedeni hakkında karar verme özgürlüğüdür. Bu yüzden yetişkin bir kadın veya erkek, evlenme sözüne güvenerek ilişkiye girdiyse ve söz sonradan tutulmadıysa, kanun bunu bir ceza meselesi saymaz. Kırılan güven, ceza mahkemesinde değil, hukuk mahkemesinde tazminat konusu olabilir.

Rıza Ne Zaman Yok Sayılır: Zorlama, Alkol ve Korku

Yetişkin bir kişiyle ilişki, rızası olmadan, zorla, tehditle ya da kendini savunamayacak hâldeyken yaşanmışsa evlilik vaadi olsun olmasın cinsel saldırıdır. Ceza 5 yıldan 10 yıla kadar hapistir; vücuda organ veya cisim sokulmuşsa 12 yıldan az olamaz.

Uygulamada en çok tartışılan durum, alkol veya uyuşturucu etkisindeki kişidir. Mağdur bilincini kaybetmiş ya da direnemeyecek kadar sarhoşsa ortada geçerli bir rıza yoktur; kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenen cinsel saldırıda ceza yarı oranında artırılır. “Evlenmezsen seni terk ederim” gibi bir ilişki baskısı ise tek başına hukuki anlamda tehdit sayılmaz. Buna karşılık “ilişkiye girmezsen fotoğraflarını yayarım” demek hem rızayı ortadan kaldırır hem de ayrı bir suç oluşturur.

Bu tür bir olay yaşadıysanız ne yapmanız gerektiğini cinsel saldırıya uğrayan kişinin ilk adımları yazısında anlattım. Cezaların ayrıntısı için cinsel saldırı suçunun cezası yazısına bakabilirsiniz.

Karşı Taraf 18 Yaşından Küçükse: TCK 104 ve Hile Tartışması

Karşı taraf 15 yaşını bitirmiş ama 18 yaşını doldurmamışsa, evlilik vaadi ve çocuğun rızası olsa bile TCK 104/1’e göre 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası söz konusudur:

TCK 104/1: (1) Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Bu suç şikâyete bağlıdır; şikâyet hakkını çoğu zaman veli kullanır ve şikâyetten vazgeçme davayı düşürür. Mağdurla aranızda evlenme yasağı varsa şikâyet aranmaz ve ceza 10 yıldan 15 yıla çıkar. Bu yaş grubundaki dosyaların ayrıntısını reşit olmayanla cinsel ilişki cezası yazısında ele aldım.

Evlilik vaadinin burada ayrı bir önemi vardır. TCK 104/1 yalnızca cebir, tehdit ve hile olmadan kurulan ilişkiyi kapsar. Rıza hile ile alınmışsa fiil artık çocuğun cinsel istismarıdır ve cinsel ilişki vücuda organ sokma niteliğinde olduğu için 16 yıldan az olmamak üzere hapis gerektirir (TCK 103/2):

TCK 103/1-b: Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar, anlaşılır.

Evlilik vaadinin tek başına “hile” sayılıp sayılmayacağı her dosyada tartışılır ve somut olaya göre değişir. Vaat; sahte kimlik, düzmece bir nikâh ya da aileyi kandırmaya yönelik başka davranışlarla birleşmişse savcının iddianameyi istismar suçundan düzenleme ihtimali yükselir. 15 yaşından küçük çocukta ise rıza hiç tartışılmaz; her türlü cinsel davranış çocuğun cinsel istismarı sayılır.

Evlilik Vaadiyle Para veya Mal Alındıysa: Dolandırıcılık

Evlilik vaadi baştan beri para, altın veya kredi çektirmek için kurulmuş bir kandırmacanın parçasıysa fiil TCK 157’deki dolandırıcılık olabilir; cezası 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır. Burada suç, cinsel ilişkiden değil, malvarlığının hileyle elde edilmesinden doğar.

Ayrımı yapan şey hilenin ne zaman kurulduğudur. İlişki sırasında ödünç verilen para ilişki bitince geri ödenmiyorsa, bu çoğu zaman bir alacak meselesidir ve hukuk yoluyla istenir. Buna karşılık sahte bir kimlik, uydurma bir hastalık ya da “düğün için” diye toplanan paralar baştan planlanmışsa savcılık dolandırıcılığı inceler. Sosyal medya veya uygulama üzerinden tanışılıp yalnızca para istenen dosyalarda nitelikli dolandırıcılık da tartışılabilir. Cezaları dolandırıcılık suçunun cezası yazısında karşılaştırdım.

Evli olduğunu gizleyerek ilişki yaşamak da tek başına suç değildir. Ancak resmî nikâh kıyılmış ve kişi gerçek kimliğini saklamışsa ya da zaten evliyken ikinci bir evlenme işlemi yaptırmışsa TCK 230’daki suçlar gündeme gelir. Resmî işlem olmadan kalan ilişkilerde bu madde uygulanmaz.

Görüntü, Mesaj ve Şantaj: İlişki Bitince Suça Dönen Davranışlar

İlişkinin kendisi suç olmasa da ilişki bittikten sonra yapılan şantaj, görüntü yayma ve ısrarlı rahatsız etme ayrı ayrı suçtur. Özel görüntüleri yaymanın cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir.

Görüntü rıza dışında kaydedildiyse özel hayatın gizliliğini ihlal suçu oluşur ve kayıtla işlendiği için ceza bir kat artırılır. Rızayla çekilmiş bir görüntünün başkalarına gönderilmesi ya da internete konulması da hukuka aykırı ifşadır. “Evlenmezsen bu görüntüleri ailene gönderirim” diyerek bir şey istemek şantajdır. Bu baskıyla karşılaşırsanız özel fotoğraflarla şantaj yapıldığında izlenecek yolu ayrıca anlattım.

Ayrılıktan sonra sürekli arama, mesaj ve kapıda bekleme de TCK 123/A’daki ısrarlı takip suçunu oluşturabilir; cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir ve şikâyete bağlıdır. Israrlı takibe uğrayan kişinin yapacakları yazısında koruma kararı dahil adımları bulabilirsiniz. Delil olarak mesajların nasıl saklanacağını ise WhatsApp mesajlarının delil değeri yazısında açıkladım.

Kandırıldım, Tazminat Davası Açabilir miyim?

Evet, ceza davası yolu kapalı olsa da hukuk mahkemesinde maddi ve manevi tazminat istenebilir; nişandan doğan davalar nişanın bozulmasından itibaren 1 yıl içinde aile mahkemesinde açılmalıdır. Hangi yolun açık olduğu, ilişkinin hukuken nişanlılık sayılıp sayılmadığına bağlıdır.

Türk Medeni Kanunu’na göre nişanlanma, evlenme vaadiyle olur (TMK 118). Yani karşılıklı ve ciddi bir evlenme sözü, tören yapılmasa bile nişanlılık olarak değerlendirilebilir. Nişanı haklı sebep olmadan bozan taraf, evlenme amacıyla yapılan harcamalar için maddi tazminat (TMK 120), kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafa ise manevi tazminat (TMK 121) öder. Alışılmışın dışındaki hediyeler de geri istenebilir.

Nişan kurulmamışsa, kişilik hakkının ağır biçimde zedelendiği dosyalarda Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesine dayanan manevi tazminat tartışılır; burada zamanaşımı, zararı ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıldır. Ceza davasında tazminat istenemediğini unutmayın; bunun için ayrı bir dava açılır. Ayrıntılar ceza davasında tazminat yazımda.

Hamile Kaldıysanız: Babalık Davası ve Annenin Hakları

Hamilelik hâlinde anne, babalık davasını doğumdan önce veya sonra açabilir; annenin dava hakkı doğumdan itibaren 1 yıl geçince düşer (TMK 303). Çocuğun kendi dava hakkı için bu süre geçerli değildir.

Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır ve aile mahkemesinde görülür. Mahkeme genellikle soybağını DNA incelemesiyle tespit eder. Anne, babalık davasıyla birlikte veya ayrı olarak doğum giderlerini, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini ve gebeliğin gerektirdiği diğer giderleri isteyebilir (TMK 304). Babalık davasıyla birlikte çocuk için nafaka da talep edilir.

Evlilik vaadiyle başlayan ve hamilelikle biten bir ilişki, ceza hukuku bakımından yine suç değildir; ama bu haklar, annenin ve çocuğun en güçlü güvencesidir. Süreyi kaçırmamak için doğumu beklemeden avukatla görüşmenizi öneririm.

Evlenmedi Diye Şikâyet Edildiyseniz: İftira Riski ve Savunma

Yetişkinler arasında rızaya dayalı ilişki için yapılan cinsel saldırı şikâyeti asılsızsa, bilerek suç isnat eden kişi TCK 267’deki iftira suçundan 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası alabilir. Yine de her kovuşturmama kararı iftira anlamına gelmez.

Şikâyet edildiyseniz önce iddianın tam olarak ne olduğunu öğrenin: rızanın yokluğu mu, yaş mı, şantaj mı? Savunmanın merkezinde ilişkinin süresi, yazışmalar, ortak arkadaş ve aile bilgisi yer alır. İlişkinin isteyerek yaşandığını gösteren mesajlar dosyanın seyrini değiştirebilir; ama karşı tarafın yaşı 18’den küçükse rıza savunması işe yaramaz. İfade vermeden önce avukatla görüşün.

Şikâyetçinin bilerek yalan söylediği ispatlanırsa iftira şikâyeti yapılabilir. Uygulamada önce hakkınızdaki dosyanın kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararıyla kapanması beklenir; ayrıca karşı tarafın iddianın gerçek dışı olduğunu bildiğinin gösterilmesi gerekir. İftiraya uğrayan kişinin yol haritası yazısında bu süreci anlattım.

Yaşanmış Olaydan

Geçen yıl 24 yaşında bir müvekkil, iki yıl birlikte olduğu ve ailelerin de bildiği bir ilişkinin ardından bana geldi. Karşı taraf ondan evlilik sözü vermiş, “düğün masrafı” diyerek adına kredi çektirmiş, sonra başka biriyle nişanlanmıştı. Müvekkil, evlenme vaadiyle kandırıldığı için karşı tarafın hapse girmesini istiyordu.

Ona ilişkinin kendisinin suç olmadığını, ama iki ayrı yolun açık olduğunu anlattım. Kredi ve para transferleri için savcılığa dolandırıcılık şikâyetinde bulunduk; ailelerin yüzük taktığı bir buluşma ve yazışmalardaki net evlenme sözü bulunduğu için aile mahkemesinde nişanın bozulmasından doğan maddi ve manevi tazminat davası açtık. Davayı, nişanın bozulmasından sonraki birinci yıl dolmadan açtığımızı özellikle kontrol ettim.

Savcılık, paranın ilişkinin başında hileyle alındığı ispatlanamadığı için kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi; itirazımız da reddedildi. Aile mahkemesi ise düğün için yapılan harcamaların bir kısmını ve manevi tazminatı kabul etti; müvekkilin adına çekilen kredinin taksitleri için ayrıca alacak davası açtık. Ders şu: tutulmayan evlilik sözü ceza dosyası olmaz, ama doğru kurulan bir hukuk davası kaybın önemli bölümünü karşılayabilir.