Adli Sicil Nedeniyle Atamanın İptali Dava Dilekçesi Örneği
Adli sicil nedeniyle atamanın iptali dava dilekçesi: 60 gün, yetkili idare mahkemesi, 48/A-5, HAGB ve memnu hak gerekçeleriyle indirilebilir örnek.
Adli sicil nedeniyle atamanın iptali dava dilekçesi, sınavı kazanıp yerleştirildiği hâlde “memuriyete engel mahkûmiyet” gerekçesiyle ataması yapılmayan adayın ya da atandıktan sonra aynı gerekçeyle ataması iptal edilen, görevine son verilen memurun idare mahkemesine verdiği dilekçedir. Kurumların dayandığı hüküm çoğu zaman 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinin (A) bendinin 5 numaralı alt bendidir. Bu hüküm her sabıka kaydını değil, yalnız belirli mahkûmiyetleri engel sayar; hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı da mahkûmiyet değildir. Aşağıdaki örnekte, ceza dosyanıza göre seçeceğiniz gerekçe paragrafları var.
Dilekçe Örneği
[………] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
(Hiç göreve başlamadıysanız yerleştirildiğiniz görev yerinin, görevine son verilen memursanız son görev yerinizin idare mahkemesi. Başka şehirdeyseniz: [YETKİLİ YER] İdare Mahkemesi Başkanlığına gönderilmek üzere [BULUNDUĞUNUZ İL] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA)
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMLİDİR
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………]
Adresi: [………]
VEKİLİ: [varsa: VEKİLİ: Av. Ad Soyad, baro ve sicil no, adresi]
DAVALI: [………] Bakanlığı / [………] Valiliği / [………] Belediye Başkanlığı, [adresi] [işlemi yapan kurumu yazının başlığından aynen yazın]
DAVA KONUSU İŞLEM: [……] tarihli [KPSS / EKPSS / kurum sınavı] yerleştirme sonucuna göre [……] kadrosuna yerleştirildiğim hâlde 657 sayılı Kanun’un 48/A-5 maddesindeki şartı taşımadığımdan bahisle [atamamın yapılmamasına / atamamın iptaline / 98/1-b maddesi uyarınca memurluğumun sona erdirilmesine] ilişkin [gg.aa.yyyy] tarihli, [sayı] sayılı işlem
YAZILI BİLDİRİM (TEBLİĞ) TARİHİ: [gg.aa.yyyy] (tebliğ belgesi / e-Devlet bildirimi ektedir) [tebliğ yapılmadıysa: işlemi [gg.aa.yyyy] tarihinde [kurum internet sayfası / telefonla bilgi / başvurum üzerine verilen yazı] ile öğrendim]
İDAREYE BAŞVURU: [İYUK 11 uyarınca işlemin kaldırılmasını istediyseniz: [gg.aa.yyyy] tarihli başvurum [gg.aa.yyyy] tarihinde reddedildi / 30 gün içinde cevap verilmediğinden reddedilmiş sayıldı. Başvurmadıysanız bu satırı silin.]
KONU: Adli sicil ve arşiv kaydımdaki [suç adı] nedeniyle memuriyete engel mahkûmiyetim bulunduğu gerekçesiyle tesis edilen işlemin öncelikle yürütmesinin durdurulması, ardından iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığım parasal ve özlük haklarımın yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Dava şartları. İşlem bana [gg.aa.yyyy] tarihinde tebliğ edildi; dava İYUK 7’deki 60 günlük süre içinde açılmıştır. [İYUK 11 başvurusu yaptıysanız: başvurum işlemeye başlamış dava süresini durdurmuş, ret üzerine kalan süre içinde dava açılmıştır.] [Göreve başlamadıysanız: yerleştirildiğim görev yeri [……] olduğundan / Görevine son verildiyseniz: son görev yerim [……] olduğundan] Mahkemeniz İYUK 33 uyarınca yetkilidir. İşlem kamu görevine girme hakkımı doğrudan engellediğinden menfaatim açıktır (İYUK 2/1-a).
2. Olay. [Sınav ve yerleştirme bilgisi: dönem, puan türü, kadro, kurum]. Atama için istenen belgeleri [gg.aa.yyyy] tarihinde teslim ettim. Kurum, adli sicil ve arşiv kaydımda [……] Mahkemesinin [gg.aa.yyyy] tarihli kararıyla [suç adı ve maddesi] nedeniyle verilmiş [hüküm türü: mahkûmiyet / HAGB / erteleme / adli para cezası] bulunduğunu belirterek dava konusu işlemi tesis etti. Kararın aslı ve kesinleşme şerhi ektedir: hükmedilen ceza [……] [ay / yıl] [hapis / adli para cezası] olup [kesinleşme tarihi / denetim süresi] [……]’dir.
3. HUKUKA AYKIRILIK SEBEPLERİ. A. YETKİ
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: işlemi yetkisiz birim yaptı] Atama ve atamanın iptali atamaya yetkili amirin işidir. Bana tebliğ edilen yazı [personel şube müdürlüğü / il müdürlüğü] imzasıyla düzenlenmiş olup atamaya yetkili makamın onayına dayandığını gösteren bir belge dosyada yoktur. Yetkisiz makamın kurduğu işlem bu yönden sakattır.
4. B. ŞEKİL (USUL)
[SEÇENEK — gerekçe somut değil] İşlemde yalnız “657 sayılı Kanun’un 48. maddesindeki şartları taşımadığınız” denilmiş; hangi mahkûmiyete, hangi suç tipine ve hangi alt bende dayanıldığı gösterilmemiştir. Kurum ceza mahkemesinin kararını getirtip incelemeden, yalnız adli sicil çıktısındaki başlığa bakarak işlem kurmuştur. Dayanağı belli olmayan işlemin denetlenmesi ve buna karşı savunma yapılması mümkün değildir.
5. C. SEBEP
[SEÇENEK — HAGB kararı mahkûmiyet değildir] Hakkımda verilen karar hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıdır. CMK 231/5’e göre bu karar, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaması demektir; HAGB kararı adli sicile değil, buna mahsus sisteme kaydedilir (CMK 231/13). 48/A-5 ise “mahkûm olmamak” şartını arar. HAGB kararı nedeniyle bu şartı kaybettiğimden söz edilemez. [varsa emsal karar künyesi]
[SEÇENEK — taksirli suç] Mahkûmiyetim [taksirle yaralama / taksirle öldürme / taksirle tehlikeye neden olma / başka bir taksirli suç: ……] nedeniyledir. 48/A-5’in ilk kısmı yalnız kasten işlenen suçları kapsar; taksirli suç Kanunda sayılan suçlar arasında da yer almaz.
[SEÇENEK — 1 yıldan az ceza, katalog dışı suç] Hükmedilen ceza [……] ay hapistir; 1 yılın altındadır. Suç ([suç adı]) 48/A-5’te ceza miktarına bakılmaksızın engel sayılan suçlar arasında değildir. Bu iki şart birlikte bulunmadıkça engel doğmaz.
[SEÇENEK — suçun vasfı katalog suç değil] Kurum mahkûmiyetimi [zimmet / dolandırıcılık / sahtecilik / kaçakçılık] sanmıştır. Oysa ceza mahkemesi beni [görevi kötüye kullanma / [……]] suçundan, TCK [madde] uyarınca cezalandırmıştır; karar ektedir. 48/A-5 suçu adıyla sayar ve kıyasla genişletilemez.
[SEÇENEK — hüküm kesinleşmedi veya ortadan kalktı] Hüküm [istinaf / temyiz aşamasındadır, kesinleşmemiştir / [gg.aa.yyyy] tarihli kararla kaldırılmış, yeniden yargılama sonunda [beraat / HAGB] verilmiştir / fiil sonradan yürürlüğe giren [……] sayılı Kanunla suç olmaktan çıkarılmıştır]. Kesinleşmemiş ya da ortadan kalkmış bir hüküm memuriyete engel mahkûmiyet sayılamaz.
[SEÇENEK — memnu hakların iadesi kararı işlemden önce alındı] Mahkûmiyetim Kanunda sayılan suçlardan değildir; [……] Mahkemesi [gg.aa.yyyy] tarihli kararıyla, 5352 sayılı Kanun’un 13/A maddesine göre yasaklanmış haklarımın geri verilmesine karar vermiştir. Karar dava konusu işlemden önce kesinleşmiştir; hak yoksunluğu işlem tarihinde ortadan kalkmıştı.
[SEÇENEK — yakınımın sicili kullanıldı] İşlem [babamın / kardeşimin / eşimin] adli sicil kaydına dayanmaktadır. 5352 sayılı Kanun’un 10/2 maddesi, Kanunda açıkça belirtilmedikçe bir yakının adli sicil ve arşiv kaydının istenemeyeceğini ve kişiyi bir haktan yoksun bırakmak için dayanak yapılamayacağını söyler.
[SEÇENEK — kamu haklarından mahrumiyet sona erdi] İşlem 48/A-4’e (kamu haklarından mahrum bulunmamak) dayandırılmıştır. TCK 53/2’ye göre bu yoksunluk hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürer. Cezamın infazı [gg.aa.yyyy] tarihinde tamamlanmıştır [ertelenen cezada: denetim süresi iyi hâlle geçirildiğinden ceza infaz edilmiş sayılır (TCK 51/8)].
6. D. KONU
[SEÇENEK — atandıktan yıllar sonra iptal, açık hata ya da yanıltma yok] [gg.aa.yyyy] tarihinde atandım ve [……] yıldır görevdeyim. Atama başvurusunda mahkûmiyetimi [beyan ettim / gizlemedim], gerçeğe aykırı belge vermedim; kurum dosyamdaki bilgilerle beni atadı. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 1973 tarihli kararına göre idare, yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi dışında hukuka aykırı işlemi ancak dava açma süresi içinde geri alabilir. Bu hâllerden hiçbiri yoktur; yıllar sonra kurulan işlem hukuki güvenlik ilkesine aykırıdır.
[SEÇENEK — görevle ilişkisiz ve eski mahkûmiyet, ölçülülük] Mahkûmiyetim [……] yıl önceki, [……] yaşımdayken işlenmiş [suç] nedeniyledir; atanacağım [kadro] ile hiçbir bağlantısı yoktur. İdare 48/A-5’i, Kanunun kapsamadığı bir kaydı da içine alacak biçimde geniş yorumlayarak sonuca gitmiştir.
7. E. MAKSAT
[SEÇENEK — eşit işlem ilkesine aykırılık] Aynı dönemde aynı kuruma yerleştirilen ve benzer kaydı bulunan [……] kişinin ataması yapılmıştır [bunu gösteren bilgi ve belge ektedir]. Aynı durumdaki kişiler arasında farklı işlem yapılması, işlemin kanunun amacı dışında kurulduğunu gösterir.
8. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMİNİN GEREKÇESİ. İYUK 27/2’deki iki şart birlikte gerçekleşmiştir.
(1) Telafisi güç veya imkânsız zarar. Yerleştirildiğim kadro boş kaldıkça [bir sonraki yerleştirmede başka bir adaya verilecek / kurum tarafından başka yoldan doldurulacak]; ben ise [……] tarihinden beri gelirsiz, sosyal güvencesizim [ailemin geçimi bana bağlıdır]. [Görevine son verildiyseniz: aylığım kesilmiş, sağlık güvencem ve kıdemim sona ermiştir.] Dava sonunda iptal kararı verilse bile bu süredeki kayıp ve kadronun kaybı giderilemez.
(2) Açık hukuka aykırılık. Yukarıda C başlığında gösterdiğim [HAGB kararının mahkûmiyet olmaması / suçun taksirli olması / cezanın 1 yılın altında ve katalog dışı olması], işlemin hukuka aykırılığını dosyadaki ceza kararından açıkça ortaya koymaktadır.
[SEÇENEK — teminat istenmemesi] Gelirim olmadığından teminat yatırmam mümkün değildir. İYUK 27/6 durumun gereklerine göre teminat aranmamasına izin verir; adli yardım talebim kabul edilirse teminat zaten alınmaz.
HUKUKİ NEDENLER: Anayasa m.70, 125; 2577 sayılı İYUK m.2, 3, 7, 11, 12, 16, 17, 27, 33; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.48/A-4, 48/A-5, 98/1-b; 5271 sayılı CMK m.231; 5237 sayılı TCK m.53, 51/8; 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.10, 12, 13/A ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi, yerleştirme sonuç belgesi, adli sicil ve arşiv kaydı, ceza mahkemesi kararının onaylı örneği ve kesinleşme şerhi, [varsa] HAGB veya yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı, [varsa] infazın tamamlandığını gösteren belge, [varsa] atama başvurusunda verdiğim beyan formu, işlem dosyasının tamamı (İYUK 16/5 uyarınca davalı idareden getirtilmesini talep ederim), [gerekirse] ceza dosyasının ilgili mahkemeden getirtilmesi ve her türlü yasal delil.
DURUŞMA TALEBİ: İYUK 17 uyarınca duruşma yapılmasını istiyorum. [Duruşma istemiyorsanız silin]
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan ve Mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;
1. Dava konusu işlemin teminatsız olarak yürütmesinin durdurulmasına; teminat aranmaması istemim yerinde görülmezse durumuma uygun bir teminatla durdurulmasına,
2. Dava konusu işlemin iptaline,
3. İşlem nedeniyle yoksun kaldığım parasal ve özlük haklarımın [idareye başvurduysanız başvuru tarihinden, başvurmadıysanız dava tarihinden] itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine,
4. Dosyadaki bilgiler yeterli görülmezse, ceza dosyasının ilgili mahkemeden getirtilerek hükmün niteliği ve kesinleşme durumu belirlendikten sonra karar verilmesine,
5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[gg.aa.yyyy]
Davacı [/ Davacı Vekili]
[Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi
2. Yerleştirme sonuç belgesi
3. Adli sicil ve arşiv kaydı
4. Ceza mahkemesi kararı ve kesinleşme şerhi
5. [varsa] HAGB, yasaklanmış hakların geri verilmesi veya infazın tamamlandığına ilişkin karar
6. [varsa] İYUK 11 başvurusu ve cevabı
7. [varsa] Adli yardım talebi ve gelir belgeleri
8. [varsa] Vekâletname
9. Dilekçe ve eklerin davalı sayısından bir fazla örneği
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Adli Sicil Nedeniyle Atamanın İptali Dava Dilekçesi Ne Zaman ve Nereye Verilir?
Dilekçe, atanmama veya atamanın iptali işleminin tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine verilir (İYUK 7/1). Görevine son verilen memurda son görev yerinin idare mahkemesi yetkilidir (İYUK 33/2); göreve hiç başlamayan adayda yetkili yer yerleştirildiği görev yeri (33/1) ya da işlemi yapan idarenin bulunduğu yer (32/1) olabilir. Yanlış idare mahkemesine açılan dava yetki yönünden reddedilir ama dosya yetkili mahkemeye gönderilir; süre kaybı olmaz (İYUK 15/1-a). Gerekçe güvenlik soruşturması olsa da sonuç değişmez: 7315 sayılı Kanun ayrı bir dava süresi öngörmez, genel 60 gün geçerlidir.
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Atanmama veya atamanın iptaline dava | Yazılı bildirimi izleyen günden 60 gün | Yeni veya eski görev yeri idare mahkemesi | İYUK 7/1, 33/1 |
| Memurluğun sona erdirilmesine (98/1-b) dava | 60 gün | Son görev yeri idare mahkemesi | İYUK 7/1, 33/2 |
| İşlemin kaldırılması için kuruma başvuru | Dava süresi içinde; süreyi durdurur | Üst makam ya da işlemi yapan makam | İYUK 11 |
| Yasaklanmış hakların geri verilmesi | İnfazın tamamlanmasından en az 3 yıl sonra | Hükmü veren ya da ikametgâhtaki aynı derece ceza mahkemesi | 5352 m.13/A |
| YD istemi hakkındaki karara itiraz | Tebliği izleyen günden 7 gün, bir defa | Bölge idare mahkemesi | İYUK 27/7 |
| İdare mahkemesi kararına istinaf | Tebliğden 30 gün | Bölge idare mahkemesi | İYUK 45/1 |
Hangi kaydın gerçekten engel olduğunu, memnu hakların iadesinin katalog suçlarda ve diğer suçlarda farklı sonuç doğurduğunu memuriyete engel adli sicil yüzünden atanmadım yazısında Danıştay kararlarıyla anlattım. Gerekçe adli sicil değil de güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasıysa dilekçe başka unsurlar ister; onun için güvenlik soruşturması nedeniyle atanmama dava dilekçesi örneğini kullanın.
Dilekçeyi Vermeden Önce Ceza Dosyanızı Nasıl İncelemelisiniz?
Dilekçeden önce ceza mahkemesinin kararını ve kesinleşme şerhini alın; adli sicil çıktısındaki başlık tek başına yeterli değildir. Dava, kurumun yorumuyla kararın kendisi arasındaki farkı göstererek kazanılır. Şu soruları sırayla cevaplayın:
- Karar mahkûmiyet mi, HAGB mi? HAGB kararı mahkûmiyet değildir; ama denetim süresinde kasten yeni suç işlenirse hüküm açıklanır (CMK 231/11).
- Suç kasıtlı mı, taksirli mi? Taksirli suç 48/A-5 engeli doğurmaz.
- Hükmedilen hapis 1 yıl veya üstü mü? Kanunda sayılan suçlarda ceza miktarına bakılmaz.
- Suç Kanunda adıyla sayılmış mı? Kararın hüküm fıkrasındaki suç adı ve TCK maddesi esas alınır.
- Hüküm kesinleşmiş mi, sonradan değişmiş mi? Lehe kanun, yeniden yargılama veya yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı varsa belgesini ekleyin.
Erteleme, adli para cezası ve paraya çevrilen cezanın etkisini memuriyete engel suçlar yazısında ayrıntısıyla açıkladım. Kaydınızı kendiniz almak için adli sicil kaydı alma yollarına bakabilirsiniz. Dilekçeyi idare mahkemesi ön bürosuna, elektronik imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal’dan, avukatınız UYAP Avukat Portal’dan verebilir; dilekçe ve ekler davalı sayısından bir fazla nüsha olur (İYUK 3/3).
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Doldururken Dikkat: Atama Davasında En Sık Yapılan 6 Hata
Köşeli parantezli alanları ceza kararı, yerleştirme belgesi ve işlem yazısındaki bilgilerle birebir doldurun; dosyanıza uymayan seçenek paragraflarını silin.
- Ceza kararını eklememek. Mahkeme, kaydın engel olup olmadığını kararın hüküm fıkrasından anlar. Adli sicil çıktısı yerine kararın onaylı örneğini ve kesinleşme şerhini ekleyin.
- Süreyi yeni bir sınav dönemine bırakmak. “Bir sonraki yerleştirmede yeniden denerim” düşüncesiyle 60 günü kaçıran aday, aynı gerekçeyle yeni bir işlemle karşılaşır. Süre tebliği izleyen günden işler.
- Memnu hakların iadesini işlemden sonra almak. Danıştay’ın katalog dışı suçlarda benimsediği görüşe göre iade kararı ileriye etkilidir; işlemden sonra alınan karar o işlemi hukuka aykırı kılmaz, yeni başvuru için dayanak olur. Yolunu memnu hakların iadesi nasıl istenir yazısında anlattım.
- HAGB’yi sicilden silinmiş sanmak. HAGB adli sicilde görünmez ama arşiv araştırmasında görünür (7315 m.4/1). Sorun 48/A-5 değil güvenlik soruşturması değerlendirmesiyse dilekçeyi ona göre kurun.
- Parasal hakları istememek. Görevine son verilen memur, iptalle birlikte yoksun kaldığı aylıkları da istemelidir; bu istem dilekçede yoksa ayrıca tam yargı davası gerekir (İYUK 12).
- Atanmış gibi davranmak. İptal kararı sizi kendiliğinden atamaz; idare karara göre yeniden işlem yapar ve bunu her hâlde tebliğden itibaren 30 gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYUK 28/1).
Dikkat: Atandıktan sonra 48/A-5 gerekçesiyle memurluğu sona erdirilen kişi, işleme karşı dava açtı diye görevine devam edemez. Yürütmenin durdurulması kararı alınmadıkça işlem uygulanır ve aylık ödenmez (İYUK 27/1); bu yüzden YD istemini zararı belgeleyerek yazın.
HAGB Kararı Varsa Atama Neden Yapılmalı?
HAGB kararı hukuki sonuç doğurmadığı için 48/A-5’teki “mahkûm olmamak” şartını kaybettirmez. CMK 231/5 bunu açıkça söyler ve Danıştay, lehe kanun üzerine verilen HAGB kararından sonra memurun “mahkûm olmamak” şartını kaybettiğinden söz edilemeyeceğine hükmetti. Bu yüzden ceza dosyanızda sonradan HAGB’ye dönüşen bir hüküm varsa, yeni kararı ve kesinleşmesini dilekçeye ekleyin. HAGB’nin disiplin ve görevden çıkarma yönünden etkisini HAGB alan memur ihraç edilir mi yazısında ayrıca ele aldım.
Atandıktan yıllar sonra kurumun kaydı fark etmesi ayrı bir sorundur. Danıştay’ın yerleşik ölçütüne göre idare hukuka aykırı bir atamayı kural olarak dava açma süresi içinde geri alabilir; yokluk, açık hata, gerçek dışı beyan veya hile varsa süre aranmaz. Danıştay, başvuruda “kaydı yoktur” yazan belgenin gerçeği yansıtmadığını bilebilecek durumdaki öğretmen için açık hata bulunduğunu ve atamanın her zaman geri alınabileceğini kabul etti. Başvurunuzda kaydınızı bildirdiyseniz ya da idare kaydı bilerek atama yaptıysa bu farkı dilekçede belgeyle gösterin.
Dava Açıldıktan Sonra Ne Olur?
Mahkeme dilekçeyi idareye tebliğ eder; idare 30 gün içinde savunma verir ve işlem dosyasını gönderir (İYUK 16/3, 16/5). YD istemi, kural olarak savunma alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra karara bağlanır (İYUK 27/2); ret kararına 7 gün içinde bölge idare mahkemesine bir defa itiraz edilir (27/7). Davayı kazanırsanız idare yeniden işlem yapar; yoksun kaldığınız parasal haklar da istem hâlinde karara bağlanır. Karara karşı taraflar tebliğden itibaren 30 gün içinde istinaf yoluna gidebilir (45/1).
Dava sürerken ceza dosyanızda değişiklik olursa, örneğin hükmün açıklanması, yasaklanmış hakların geri verilmesi ya da yeniden yargılama sonucu, yeni kararı hemen mahkemeye sunun. Vekâletname vermek isterseniz avukata vekâletname verme yazısına bakabilirsiniz.
Danıştay Kararları
Danıştay 12. Daire, 17.03.2021 tarihli, 2019/6017 E., 2021/1426 K.
Devlet Tiyatrosu’nda sözleşmeli çalışan davacı, eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmadan ülkeye sokmak suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası alıp cezası ertelenince 48/A-5 şartını kaybettiği gerekçesiyle sözleşmesi feshedilmiş ve görevle ilişiği kesilmişti; idare mahkemesi ve bölge idare mahkemesi davayı reddetmişti. Bu sırada ceza mahkemesi, 7242 sayılı Kanunla değişen 5607 sayılı Kanun’un lehe olduğu gerekçesiyle önceki hükmü kaldırmış, 1 yıl 3 ay hapis ve adli para cezası kurup hükmün açıklanmasını geri bırakmıştı. Danıştay 12. Daire, HAGB kararının sanık hakkında hukuki sonuç doğurmadığını, bu nedenle davacının “mahkûm olmamak” şartını kaybettiğinden söz edilemeyeceğini belirterek kararı bozdu. Bu karar, ceza dosyasındaki sonraki değişikliğin, örneğin HAGB’ye dönüşen hükmün, idari davada doğrudan sonucu belirlediğini gösteriyor; yeni kararı mutlaka sunun.
… hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilmesi karşısında, sanık hakkında hukuki sonuç doğurmayacağı, dolayısıyla davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48/A-5 maddesinde yer alan “… mahkum olmamak” şartını kaybettiğinden bahsedilemeyeceği …
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Danıştay 12. Daire, 29.05.2024 tarihli, 2022/6319 E., 2024/2714 K.
Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kesinleşmiş 13 yıl 4 ay hapis cezası bulunan davacı, mahkûmiyet sisteme henüz işlenmediği için “adli sicil ve arşiv kaydı yoktur” yazan belgeyle başvurmuş ve 2013’te öğretmen olarak atanmıştı; yıllar sonra 98/1-b uyarınca memurluğu sona erdirildi. Danıştay 12. Daire, idarenin yokluk, açık hata, gerçek dışı beyan veya hile hâllerinde hukuka aykırı işlemi süre aranmaksızın geri alabileceğini hatırlattı; davacının belgedeki ibarenin gerçeği yansıtmadığını bilebilecek durumda olduğunu, atamanın açık hata kapsamında bulunduğunu ve memuriyet statüsünün her zaman geri alınabileceğini belirterek davanın reddini gerekçesini değiştirerek onadı. Karar oyçokluğuyla verildi; karşı oy, davacının hilesi ya da gerçek dışı beyanı bulunmadığını ve yasaklanmış haklarının geri verildiğini belirtti. Kararın ortaya koyduğu gibi, başvuruda kaydınızı bildirmiş olmanız ya da kaydı bilmediğinizi göstermeniz, geri alma süresinin tartışılmasında belirleyicidir.
… İdari işlemin geri alınabilmesi olanağını tanıyan “açık hata” halinin, herhangi bir inceleme veya araştırmaya gerek duyulmaksızın, yalın ve yüzeysel bir bakışla bile kolayca anlaşılabilecek kadar açık bir yanılgının varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir. …
… hukuka aykırı olarak doğan memuriyet statüsü, idarece tesis edilecek bir başka işlem ile her zaman geri alınabileceğinden …
Sık Sorulan Sorular
Adli sicil kaydı nedeniyle atanmadım, dava süresi kaç gün?
İşlemin tebliğini izleyen günden itibaren 60 gündür (İYUK 7/1). Bu süre içinde kuruma İYUK 11 başvurusu yaparsanız süre durur ve ret üzerine kalan süre işler.
HAGB kararı memuriyete engel mi?
HAGB kararı mahkûmiyet değildir ve tek başına 48/A-5 engeli doğurmaz. Denetim süresinde hüküm açıklanırsa durum değişir.
Sabıka kaydı silindiyse yine engel olur mu?
Silinen kayıt arşive alınır ve memuriyete atanırken yapılan arşiv araştırmasında görünür; 48/A-5 de “TCK 53’teki süreler geçmiş olsa bile” der. Kaydın ne zaman tamamen silindiğini sabıka kaydı ne zaman silinir yazısında hesapladım.
Davayı kazanırsam hemen göreve başlar mıyım?
Mahkeme sizi atamaz; işlemi iptal eder ve idare karara göre yeniden işlem yapar (İYUK 28/1). Kural olarak bu süre tebliğden itibaren 30 günü geçemez.
Ertelenen ceza memuriyete engel mi?
Erteleme mahkûmiyeti ortadan kaldırmaz; suç Kanunda sayılanlardansa ya da kasıtlı suçta 1 yıl ve üstü hapis varsa engel doğabilir. Ayrıntı memuriyete engel suçlar yazısında.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Ceza kararınızı ve kurumun yazısını bana ulaştırırsanız, kaydın gerçekten engel olup olmadığını birlikte değerlendirebiliriz.
