Güvenlik Soruşturması Nedeniyle Atanmama Dava Dilekçesi
Güvenlik soruşturması nedeniyle atanmamaya karşı dava dilekçesi: 60 gün, yetkili mahkeme, takipsizlik ve HAGB gerekçeleriyle indirilebilir örnek.
Güvenlik soruşturması nedeniyle atanmamaya karşı dava dilekçesi, sınavı kazandığı hâlde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması “olumsuz” değerlendirildiği için ataması yapılmayan, göreve başlatılmayan ya da sonradan ilişiği kesilen kişinin idare mahkemesine verdiği iptal davası dilekçesidir. Dava, işlemin yazılı bildirimini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılır. Öğretmen, polis ve jandarma adayı, infaz koruma memuru, sözleşmeli er ve gizlilik dereceli birimlere atanacak memurlar bu dilekçeyi en sık kullananlardır. Aşağıdaki örnekte olumsuzluğun sebebine göre seçeceğiniz gerekçeler (takipsizlik, beraat, HAGB, süren dava, yakın akrabaya ait kayıt) hazır.
Dilekçe Örneği
[İL] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
(Dilekçeyi başka bir şehirde veriyorsanız başlık: [YETKİLİ İL] İdare Mahkemesi Başkanlığına gönderilmek üzere [BULUNDUĞUNUZ İL] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA)
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMLİDİR
[YD istemiyorsanız bu satırı silin]
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………]
Adresi: [………]
Elektronik tebligat adresi: [varsa]
VEKİLİ: [varsa: Av. Ad Soyad, baro ve sicil no, adresi]
DAVALI: [………] Bakanlığı / [………] Valiliği / [………] Genel Müdürlüğü / [………] Komutanlığı, [adresi]
DAVA KONUSU İŞLEM: [gg.aa.yyyy] tarihli, [sayı] sayılı; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiğinden bahisle [atamamın yapılmamasına / göreve başlatılmamama / adaylığımın iptaline / sözleşmemin feshine / kurumla ilişiğimin kesilmesine] ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan [Değerlendirme Komisyonunun gg.aa.yyyy tarihli değerlendirmesi]
YAZILI BİLDİRİM (TEBLİĞ) TARİHİ: [gg.aa.yyyy] [Tebliğ yapılmadıysa: işlemi [gg.aa.yyyy] tarihinde [kurum yazısı / e-Devlet / atama ekranı] üzerinden öğrendim.] [İYUK 11 başvurusu yaptıysanız: başvuru tarihi [gg.aa.yyyy], ret tarihi ya da 30 günlük cevapsızlık süresinin bittiği tarih [gg.aa.yyyy]]
UYUŞMAZLIK KONUSU MİKTAR: [Yalnız yoksun kalınan maaş ve özlük hakları da isteniyorsa: şimdilik [……] TL; istemiyorsanız bu satırı silin]
KONU: [Unvan / kadro] kadrosuna atanmama [ilişik kesme] işleminin öncelikle yürütmesinin durdurulması ve iptali [ile yoksun kaldığım parasal ve özlük haklarımın davalı idareden tahsili] istemidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Dava şartları. İşlem bana [gg.aa.yyyy] tarihinde tebliğ edildi [öğrendim]; dava İYUK 7’deki 60 günlük süre içinde açılmıştır. 7315 sayılı Kanun ayrı bir dava süresi öngörmez. İşlem, kazandığım kadroya atanmamı doğrudan engelleyen kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemdir. Mahkemeniz [işlemi yapan idarenin bulunduğu yer olarak İYUK 32/1] [göreve başlamış ve ilişiğim kesilmişse: son görev yerim olarak İYUK 33/2] uyarınca yetkilidir.
2. Olay. [Sınavın adı ve yılı] sonucunda [unvan] kadrosuna [yerleştirildim / atanmam önerildi]. [Kurum], [gg.aa.yyyy] tarihli yazıyla güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucumun olumsuz değerlendirildiğini bildirdi. Yazıda gerekçe olarak [yazıdaki ifade, aynen] [ya da: hiçbir gerekçe gösterilmeden yalnız “olumsuz” ifadesi] yer aldı. Bildiğim kadarıyla dayanılan kayıt şudur: [ör. gg.aa.yyyy tarihli olay nedeniyle [……] suçundan hakkımda verilen [……] kararı]. Bunun dışında hakkımda adli ya da idari bir kayıt yoktur.
3. HUKUKA AYKIRILIK SEBEPLERİ. A. Yetki
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: değerlendirmeyi kanuni komisyon yapmadı] 7315 sayılı Kanun’un 7. maddesi, verilerin kurum bünyesinde başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda kurulan Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilmesini emreder. Yönetmeliğin 12/5 maddesi komisyonun üye tam sayısıyla toplanmasını ve oy çokluğuyla karar vermesini şart koşar. Dosyada [komisyon kararı yoktur / karar [……] kişiyle alınmıştır / değerlendirmeyi personel birimi tek başına yapmıştır]. Kanunun kurduğu güvenceyi atlayan işlem yetki yönünden sakattır.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: kararı atamaya yetkili amir vermedi] Komisyon, değerlendirmesini atamaya yetkili amire sunar (7315 m.7/3); atanmama kararını bu amir verir. Dava konusu işlem ise [……] tarafından kurulmuştur; bu makam atamaya yetkili değildir.
4. B. Şekil (usul)
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: değerlendirme gerekçesiz] Komisyon değerlendirmesinin yazılı, nesnel ve gerekçeli olması kanuni bir şekil şartıdır (7315 m.7/3; Yönetmelik m.12/4). Bana bildirilen yazıda yalnız “güvenlik soruşturması olumsuz” ifadesi var; hangi olgunun neden göreve engel sayıldığı gösterilmemiştir. Bu hâliyle işlemin yargısal denetimi de yapılamaz.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: açıklama imkânı tanınmadı] Yönetmeliğin 12/3 maddesi, komisyonun gerekli gördüğünde bilginin kaynağını açıklamadan ilgiliden açıklama isteyebileceğini düzenler. Olumsuzluk [tek bir şikâyete / yıllar önceki bir kayda] dayandığı hâlde benden açıklama istenmedi. Açıklamam alınsaydı [olgunun yanlış olduğu / sonradan verilen [……] kararı] ortaya çıkacaktı.
5. C. Sebep
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik)] Olumsuzluğa dayanak gösterilen [……] suçundan [……] Cumhuriyet Başsavcılığının [soruşturma no] sayılı dosyasında hakkımda [gg.aa.yyyy] tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildi ve karar kesinleşti. Kamu davası açılmasını gerektirecek şüphe bile bulunmayan bir isnadın kamu görevine uygun olmadığımın kanıtı sayılması hukukun genel ilkeleriyle bağdaşmaz. İdari yargı idarenin gösterdiği sebeple bağlıdır; idare başka bir sebep göstermediğine göre işlemin sebep unsuru ortadan kalkmıştır.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: beraat] Aynı olaydan [……] Mahkemesinin [E. ……] sayılı dosyasında [eylemin sabit olmaması / suçun unsurlarının oluşmaması / suçun benim tarafımdan işlenmemesi] gerekçesiyle beraat ettim; karar [gg.aa.yyyy] tarihinde kesinleşti. Gerekçeli karar ve kesinleşme şerhi ektedir. Mahkemenin fiili işlemediğimi saptadığı bir olay, idarece aksi kabul edilerek olumsuzluk sebebi yapılamaz.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)] Hakkımda [……] suçundan [……] ay hapis cezası üzerinden HAGB kararı verildi. Bu kayıt arşiv araştırmasında görülebilir (7315 m.4/1-ç); ancak kanun, kaydın tek başına olumsuzluk sebebi olacağını öngörmez. CMK 231/5’e göre HAGB, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaması demektir. Fiil 657 sayılı Kanun’un 48. maddesinin (A) fıkrasının 5 numaralı bendindeki memuriyete engel suçlardan değildir [ceza bir yılın altındadır]. İdare; fiilin niteliğini, işlendiği tarihi, o tarihteki yaşımı ve atanacağım görevle ilişkisini tartışmadan sonuca gitmiştir.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: soruşturma ya da dava sürüyor] Dayanak gösterilen dosya [……] Cumhuriyet Başsavcılığında soruşturma / [……] Mahkemesinin [E. ……] sayılı dosyasında yargılama aşamasındadır; hakkımda kesinleşmiş bir mahkûmiyet yoktur. Sonucu belli olmayan bir isnada dayanılarak, ceza yargılamasının sonucu araştırılmadan kurulan işlem eksik incelemeye dayanır. Ceza dosyasının son durumunun UYAP üzerinden araştırılmasını talep ediyorum.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: eşe, kardeşe ya da başka bir yakına ait kayıt] Olumsuzluğun dayanağı benim değil, [eşim / kardeşim / ……] hakkındaki [kaydın türü]dir. 7315 sayılı Kanun’un 5. maddesi güvenlik soruşturmasında kişinin kendisine ait olgusal verileri araştırma konusu yapar. Yönetmeliğin 4/1-e maddesi olgusal veriyi, görevin gerektirdiği niteliklerle ilgisi bulunan, yorum içermeyen, somut ya da doğrulanabilir vakıalara dayanan veri olarak tanımlar. Yakınımın kaydıyla benim tutum ve davranışım arasında somut bir bağlantı gösterilmemiştir. [Yakınımla [……] yıldır ayrı yaşıyorum / görüşmüyorum; ikametgâh belgeleri ektedir.] Anayasa’nın 70. maddesi de kamu hizmetine alınmada görevin gerektirdiği nitelikler dışında ayrım yapılmasını yasaklar.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: denetlenemeyen bilgi, isimsiz ihbar ya da iftira] Yönetmeliğin 12/3 maddesine göre somut olarak gözlemlenemeyen veya doğruluğu denetlenemeyen bilgiler ile iftira ya da kin ve düşmanlık saikiyle verildiği açık beyanlar komisyona iletilmez ve dikkate alınmaz. İşleme esas alınan [isimsiz ihbar / sosyal medya iddiası / husumetli kişinin beyanı] bu niteliktedir; [hakkında hiçbir adli işlem başlatılmamıştır / ihbar eden hakkında [……] tarihinde şikâyette bulundum].
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: eski, yanlış ya da silinmiş kayıt] Güvenlik soruşturmasına konu verilerin doğru ve güncel olması esastır (7315 m.8/2). Dayanılan kayıt [……] yıl önceki, [çocukluk dönemime ait / adli sicilden silinmiş / başka bir kişiye ait] bir kayıttır. Güncel adli sicil kaydım temizdir; belge ektedir.
6. D. Konu
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: sonuç olayla orantısız] Veriler işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü kullanılır (7315 m.8/2). Dayanılan olay [ör. bir kez yaşanmış, zararını giderdiğim ve şikâyetçinin vazgeçtiği bir tartışma] iken sonuç, kamu görevine hiç girememektir. [Öğretmenlik / infaz koruma memurluğu / ……] görevinin gerektirdiği nitelikle bu olay arasında bağ kurulmamıştır.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: aynı kayıtla daha önce atanmıştım] Aynı kayıt varken [gg.aa.yyyy] tarihinde [……] kadrosuna atandım ve [……] yıl disiplin cezası almadan görev yaptım [arşiv araştırmam olumlu sonuçlandı]. Değişmeyen bir olgunun bugün aksi yönde değerlendirilmesinin nedeni gösterilmemiştir.
7. E. Maksat
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: işlem güvenlik dışı bir amaçla kuruldu] Güvenlik soruşturmasının amacı, kişinin göreve uygunluğunu olgusal verilerle ölçmektir. [Olguların tarih sırası: ör. kurum aleyhine açtığım davadan / yaptığım şikâyetten [……] gün sonra olumsuzluk bildirildi.] Hizmet gereği dışında bir amaçla kurulan işlem maksat yönünden hukuka aykırıdır.
8. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMİNİN GEREKÇESİ. İYUK 27/2’deki iki şart birlikte gerçekleşmiştir. (1) Telafisi güç veya imkânsız zarar: [Sınavla kazandığım kadroya atanamıyorum; atama dönemi geçerse kadro başkasına verilecek.] [İlişiğim kesildiği için maaşımı ve sağlık güvencemi kaybettim; ailemin geçimi bu gelire bağlı.] [Eğitime başlama tarihi [gg.aa.yyyy]; bu dönemi kaçırırsam bir sonraki dönemi beklemem gerekecek.] (2) Açık hukuka aykırılık: yukarıda [C] başlığında gösterdiğim [takipsizlik / beraat / gerekçesizlik], işlemin dosya kapsamından açıkça hukuka aykırı olduğunu ortaya koyar.
[SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: teminatsız YD] Maddi durumum teminat yatırmaya elverişli değildir; durumun gereklerine göre teminat aranmamasını talep ediyorum (İYUK 27/6) [adli yardım istiyorsam teminat alınmaz].
9. Delillerin getirtilmesi. Değerlendirme Komisyonunun değerlendirmesi mahkeme isteyince sunulur (7315 m.7/3). İşlem dosyasının tamamının (İYUK 16/5), özellikle komisyon kararının, toplantıya katılanları gösteren tutanağın ve komisyona iletilen olgusal verilerin davalı idareden istenmesini; adli kayıtlarımın UYAP üzerinden getirtilmesini talep ediyorum (İYUK 20/1).
10. Yoksun kalınan haklar. [Tam yargı istemi varsa:] İşlem nedeniyle [atanmam gereken tarihten / ilişik kesme tarihinden] itibaren maaş ve özlük haklarımdan yoksun kaldım. İYUK 12 uyarınca iptal istemiyle birlikte bu hakların [faiz türü ve başlangıcı: dosyaya göre] ile ödenmesini istiyorum; miktar şimdilik [……] TL olarak gösterilmiştir.
HUKUKİ NEDENLER: Anayasa m.2, 70, 125; 2577 sayılı İYUK m.2, 3, 5, 7, 12, 16, 17, 20, 27, 32, 33; 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.3, 4, 5, 7, 8, 10; Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik m.4, 7, 8, 12, 13; 657 sayılı Kanun m.48; CMK m.231; [kurumun personel mevzuatı]; ilgili mevzuat.
DELİLLER: Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi, sınav sonuç ve yerleştirme belgesi, Değerlendirme Komisyonu kararı ve dayanağı veriler (davalıdan istenmesini talep ederim), [kovuşturmaya yer olmadığına dair karar / beraat kararı / HAGB kararı] ve kesinleşme şerhi, güncel adli sicil kaydı, [süren ceza dosyasının numarası], [önceki atama ve hizmet belgeleri], [yakınla ayrı yaşadığımı gösteren belgeler], [tanık: gerekiyorsa], her türlü yasal delil.
DURUŞMA TALEBİ: İYUK 17 uyarınca davanın duruşmalı görülmesini talep ederim. [İstemiyorsanız bu satırı silin]
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan ve Mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;
1. Dava konusu işlemin teminatsız olarak yürütmesinin durdurulmasına,
2. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesine dayanan [atanmama / ilişik kesme] işleminin [ve dayanağı komisyon değerlendirmesinin] iptaline,
3. [Tam yargı istemi varsa:] Yoksun kaldığım parasal ve özlük haklarımın [faiz türü ve başlangıcı] ile davalı idareden tahsiline,
4. [Ceza dosyası sürüyorsa:] Ceza yargılamasının sonucunun araştırılmasına,
5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[gg.aa.yyyy]
Davacı [/ Davacı Vekili]
[Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi
2. Sınav sonuç ve yerleştirme belgesi
3. [Takipsizlik / beraat / HAGB kararı] ve kesinleşme şerhi
4. Güncel adli sicil kaydı
5. [varsa] İYUK 11 başvurusu ve cevabı
6. [varsa] Vekâletname
7. Dilekçe ve eklerin davalı sayısından bir fazla örneği
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Güvenlik Soruşturması Nedeniyle Atanmamaya Karşı Dava Dilekçesi Nereye, Kaç Günde Verilir?
Dava, işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlayan 60 gün içinde idare mahkemesine açılır. Sürenin son günü tatile denk gelirse izleyen ilk iş gününün sonuna uzar; süre 20 Temmuz–31 Ağustos adli ara vermesinde biterse ara vermenin bitimini izleyen günden itibaren 7 gün uzar (İYUK 8). Hiç atanmamış adayda yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK 32/1). Göreve başlamış ve ilişiği kesilmiş kişide son görev yeri esas alınır (İYUK 33/2). Yanlış yerde açılan dava yetki yönünden reddedilir, ama dosya yetkili mahkemeye gönderilir ve süre kaybı olmaz (İYUK 15/1-a).
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Atanmama veya adaylığın iptali | Yazılı bildirimden 60 gün | İşlemi yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi | İYUK 7, 32/1 |
| Göreve başladıktan sonra ilişik kesme, sözleşme feshi | Yazılı bildirimden 60 gün | Son görev yerinin idare mahkemesi | İYUK 7, 33/2 |
| İşlemin kaldırılması için idareye başvuru (isteğe bağlı) | Dava süresi içinde; 30 gün cevapsızlık ret sayılır | Üst makam, yoksa işlemi yapan makam | İYUK 11 |
| Yürütmenin durdurulması kararına itiraz | Tebliği izleyen günden 7 gün, bir defa | Bölge idare mahkemesi | İYUK 27/7 |
| İdare mahkemesi kararına istinaf | Tebliğden 30 gün | Bölge idare mahkemesi | İYUK 45/1 |
| Kamu görevinden çıkarma sonucu doğuran işlemde temyiz | Tebliğden 30 gün | Danıştay | İYUK 46/1-d |
İYUK 11’e göre idareye yapılan başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur; ret ya da 30 günlük cevapsızlıktan sonra süre kaldığı yerden işler, baştan başlamaz. Olumsuz sonuç geldiğinde ilk adımların sırasını ve hangi kayıtların görüldüğünü güvenlik soruşturması olumsuz geldiğinde ne yapılır yazısında anlattım. Genel iptal davası iskeletini görmek isterseniz yürütmenin durdurulması talepli iptal davası dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.
Dava Açmadan Önce Hangi Belgeleri Toplamalısınız?
İdari yargılama kural olarak dosya üzerinden yürür; belgeleri dava dilekçesiyle birlikte verin.
- Atanmama, adaylık iptali ya da ilişik kesme yazısı ve tebliğ belgesi; tebliğ yoksa işlemi öğrendiğiniz ekranın veya yazının çıktısı.
- Sınav sonuç belgesi ve yerleştirme ya da atama önerisi yazısı.
- Olumsuzluğa dayanak olduğunu düşündüğünüz her ceza dosyası için karar ve kesinleşme şerhi: kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, beraat, HAGB, düşme.
- E-Devlet’ten alınmış güncel adli sicil kaydı.
- Yakınınıza ait bir kayıt söz konusuysa ayrı yaşadığınızı gösteren ikametgâh ve nüfus belgeleri.
- Varsa önceki atama, hizmet ve ödül belgeleri.
Dilekçe ve ekleri davalı sayısından bir fazla nüsha hazırlanır (İYUK 3/3). Dilekçeyi yetkili idare mahkemesine, başka şehirdeyseniz bulunduğunuz yerin idare mahkemesine (idare mahkemesi yoksa asliye hukuk hâkimliğine) verebilirsiniz; dava kayıt tarihinde açılmış sayılır (İYUK 4, 6/1). E-imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik olarak da açabilirsiniz. Harç ve posta gideri, davanın açıldığı yıl için ilan edilen tarifeye göre peşin ödenir; maddi durumunuz elverişli değilse adli yardım isteyebilirsiniz. Vekâletnamenin nasıl çıkarılacağı avukata vekâletname verme yazısında var.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Doldururken Dikkat: Davayı Zayıflatan 6 Hata
Güvenlik soruşturması nedeniyle atanmamaya karşı dava dilekçesinde en sık hata, olumsuzluğun gerçek sebebini öğrenmeden genel cümlelerle yetinmektir. Köşeli parantezli yerleri elinizdeki belgelerle birebir doldurun, dosyanıza uymayan seçenekleri silin.
- Sebebi tahmin edip tek gerekçeye yaslanmak. İstihbari faaliyetle elde edilen bilgiler kişiye verilmez (7315 m.8/3). Sebep yazıda yoksa bildiğiniz kayıtları yazın ve komisyon değerlendirmesinin mahkemece getirtilmesini mutlaka isteyin.
- Ceza dosyasının kararını eklememek. Danıştay, olumsuzluğa dayanak iki soruşturmada da takipsizlik verilen davacının sözleşmesinin feshini hukuka aykırı buldu. Takipsizlik, beraat ya da düşme kararını kesinleşme şerhiyle ekleyin.
- Süren davayı saklamak. Danıştay, ceza yargılaması sürerken sonucu araştırılmadan verilen ret kararını bozdu. Dava sürüyorsa esas numarasını yazın ve sonucunun araştırılmasını isteyin.
- Savunma alınmadan YD istemek. Atama, naklen atama ve görevlendirme işlemleri uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmaz (İYUK 27/2). Bu davada YD, idarenin savunmasından sonra karara bağlanır; dilekçeye “savunma alınmaksızın” ibaresini koymayın.
- HAGB’nin hiç görünmediğini sanmak. HAGB adli sicil belgesinde çıkmaz ama arşiv araştırmasında görülür (7315 m.4/1-ç). Ayrıntı güvenlik soruşturmasında HAGB’nin görünmesi yazısında; dilekçede HAGB’yi gizlemeyin, hukuki sonucunu tartışın.
- Memuriyete engel suçu karıştırmak. Kasıtlı suçtan bir yıl veya daha fazla hapis ya da 657 sayılı Kanun’un 48/A-5 bendindeki suçlardan mahkûmiyet, güvenlik soruşturmasından bağımsız bir atanma engelidir. Hangi suçların bu kapsamda olduğunu memuriyete engel suçlar yazısında topladım.
Dikkat: Millî Savunma Bakanlığı, jandarma, sahil güvenlik ve emniyet personeli ile bunların adayları, askerî öğrenciler, polis ve jandarma akademisi öğrencileri ile MİT personeli için güvenlik soruşturması olumsuzluğuna karşı açılan davalarda, göreve iade sonucu doğuran kararlar nihai karar kesinleştikten sonra uygulanır (İYUK 28/1 son cümle, 7588 sayılı Kanun). Bu gruplarda dava kazanılsa bile göreve dönüş kesinleşmeyi bekler.
Dava Açıldıktan Sonra Ne Olur?
Mahkeme dilekçeyi önce görev, yetki, süre, ehliyet ve İYUK 3 unsurları yönünden inceler (İYUK 14), sonra davalı idareye tebliğ eder; idare 30 gün içinde savunma verir (İYUK 16/3). Yürütmenin durdurulması istemi bu savunmadan sonra karara bağlanır; istem dilekçeden yerinde görülmezse savunma beklenmeden de reddedilebilir (İYUK 27/3). Ret kararına bölge idare mahkemesine 7 gün içinde bir defa itiraz edilebilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (İYUK 27/7).
İptal kararı mahkemenin sizi ataması demek değildir: mahkeme yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin yerine geçerek işlem kuramaz (İYUK 2/2). İdare, kararın gereğine göre gecikmeksizin, her hâlde kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde işlem yapmak zorundadır (İYUK 28/1). Yukarıda saydığım personel grupları için kesinleşme şartı saklıdır. İdare mahkemesi kararına tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesinde istinaf yoluna gidilir (İYUK 45/1).
Danıştay Kararları
Danıştay 12. Daire, 22.12.2025 tarihli, 2024/603 E., 2025/5895 K.
Sözleşmeli er olarak görev yapan davacının sözleşmesi, hakkında bilişim sistemleri aracılığıyla dolandırıcılık suçundan iki soruşturmanın sürdüğü bilgisine dayanılarak güvenlik soruşturması olumsuz sayılıp feshedilmişti. İdare mahkemesi, işleme dayanak olmayan başka bir soruşturmayı ve UYAP’taki diğer kayıtları da gerekçeye katarak davayı reddetmiş, bölge idare mahkemesi istinafı reddetmişti. Daire, idari yargının idarenin ileri sürdüğü sebeplerle bağlı olduğunu, işleme dayanak iki soruşturmada da kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini belirterek işlemi hukuka aykırı buldu ve kararı davacının temyizi üzerine bozdu. Olumsuzluğa dayanak gösterilen dosyalarda takipsizlik varsa bunu belgesiyle gösterin; mahkeme idarenin göstermediği sebeple işlemi ayakta tutamaz.
… Bu durumda, idare tarafından tesis edilen işlemlere karşı açılan davalarda, idari yargı yerlerince, idarece ileri sürülen sebeplerle bağlı olunduğundan, idarece ileri sürülmeyen sebeplere dayalı olarak yargısal denetim yapılamayacağı ve güvenlik soruşturmasına konu her iki soruşturmada da davacı hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği dikkate alındığında; davacının sözleşmeli er olabilme koşullarını kaybettiğini kabul etmenin hukukun genel ilkeleri ile bağdaşmayacağı anlaşıldığından, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. …
Danıştay 12. Daire, 15.12.2025 tarihli, 2024/4794 E., 2025/5794 K.
Askerî birlikte sözleşmeli olarak görev yapan davacının sözleşmesi, başkasına ait banka veya kredi kartının kötüye kullanılması isnadıyla yürüyen bir dosya gerekçe gösterilerek güvenlik soruşturması olumsuz sayılıp feshedilmişti. İdare mahkemesi davayı reddetmiş, bölge idare mahkemesi istinafı reddetmişti. Daire, UYAP’tan yargılamanın asliye ceza mahkemesinde sürdüğünü tespit etti; ceza yargılamasının sonucu araştırılmadan, henüz yargılama aşamasındaki bir davaya dayanılarak verilen kararı eksik inceleme gerekçesiyle davacının temyizi üzerine bozdu. Dayanak dosya hâlâ sürüyorsa dilekçede bunu açıkça yazın ve sonucunun araştırılmasını isteyin.
… Bu durumda, davacı hakkındaki ceza yargılaması sonucunun araştırıldıktan sonra bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin, henüz yargılama aşamasında bulunan ceza davasına dayanılarak eksik araştırma ve inceleme sonucunda verilen davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. …
Sık Sorulan Sorular
Güvenlik soruşturması olumsuz gelirse dava açabilir miyim?
Evet. Olumsuzluğa dayanan atanmama ya da ilişik kesme işlemine karşı yazılı bildirimden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz (İYUK 7).
Olumsuzluğun sebebini nereden öğrenirim?
İdarenin yazısında genellikle sebep yer almaz ve istihbari bilgiler kişiye verilmez (7315 m.8/3). Komisyonun gerekçeli değerlendirmesi ise mahkeme isteyince sunulur (7315 m.7/3); dava, sebebi öğrenmenin de en sağlam yoludur.
Takipsizlik veya HAGB kararım varsa dava kazanılır mı?
Kesin bir cevap yok; sonuç, kararın türüne, suçun niteliğine ve görevle ilişkisine bağlıdır. Takipsizlik ve fiilin işlenmediğini gösteren beraat güçlü gerekçelerdir; HAGB’de suçun niteliği ve tarihi ayrıca tartışılır.
Davayı kazanırsam hemen atanır mıyım?
Mahkeme sizi atamaz, işlemi iptal eder; idare 30 gün içinde karara göre yeniden işlem yapar (İYUK 2/2, 28/1). MSB, jandarma, sahil güvenlik ve emniyet personeli ile adaylarında ve MİT personelinde göreve iade kararın kesinleşmesini bekler.
Akrabamın kaydı yüzünden atanmamam hukuka uygun mu?
7315 sayılı Kanun kişinin kendisine ait olgusal verileri araştırır. Yakınınızın kaydıyla sizin davranışınız arasında somut bağ gösterilmemişse bunu dilekçede ayrı bir gerekçe olarak ileri sürün.
Avukatsız dava açabilir miyim?
Evet, dilekçeyi kendiniz imzalayıp verebilirsiniz. Avukat olmayan bir vekil eliyle açılan dava ise 30 gün içinde bizzat ya da avukatla yeniden açılmak üzere reddedilir (İYUK 15/1-d).
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Olumsuzluğun dayanağını birlikte incelemek isterseniz benimle iletişime geçebilirsiniz.
