Özel belgede sahtecilik
Özel belge; kira sözleşmesi, adi borç senedi, makbuz, şirket yazışması gibi kamu görevlisinin düzenlemediği belgelerdir. Suçun tamamlanması için sahte belgeyi hazırlamak yetmez; belgenin bir hukuki sonuç doğurmak üzere kullanılması, örneğin icraya konulması ya da mahkemeye sunulması gerekir. Sahte olduğunu bilerek başkasının hazırladığı belgeyi kullanan kişi de aynı cezayla sorumludur.
Ayrıntılı rehber: özel belgede sahteciliğin oluşma şartları ve cezası
Bilmeniz gerekenler
- Ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m. 207/1); seçimlik adli para cezası yoktur.
- Bono, çek, poliçe gibi kambiyo senetleri, hisse senedi, tahvil ve vasiyetname özel belge sayılmaz; bunlarda resmi belgede sahtecilik hükümleri uygulanır (TCK m. 210/1).
- Sahte belge başka bir suçta, örneğin dolandırıcılıkta kullanıldıysa iki suçtan ayrı ayrı ceza verilir (TCK m. 212).
- Belge gerçek bir alacağı ispatlamak ya da gerçek bir durumu belgelemek amacıyla düzenlendiyse ceza yarı oranında indirilir (TCK m. 211).
- Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir. Hakkınızda sahte senetle takip başlatıldıysa: sahte senetle icra takibinde ilk adımlar.
Sık karıştırılan
İmzalı boş bir kâğıdın kararlaştırılandan farklı doldurulması sahtecilik değil, açığa imzanın kötüye kullanılmasıdır; ayrı ve şikâyete bağlı bir suçtur (TCK m. 209/1). Kâğıt hukuka aykırı yolla ele geçirilip doldurulmuşsa ise belgede sahtecilik hükümleri uygulanır (TCK m. 209/2).
Sık sorulan sorular
Özel belgede sahtecilik ile resmi belgede sahtecilik arasındaki fark nedir?
Fark belgeyi kimin düzenlediğindedir: kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği belge resmi, diğerleri özeldir. Resmi belgede ceza 2 ile 5 yıl hapistir ve sahte belgeyi düzenlemek tek başına suçu tamamlar; özel belgede ceza 1 ile 3 yıldır ve belgenin ayrıca kullanılması gerekir.
Sahte senet hazırladım ama kullanmadım, suç olur mu?
Adi senette kural olarak hayır, çünkü TCK 207/1 düzenleme ile kullanmayı birlikte arar. Senet bono veya çek gibi bir kambiyo senediyse resmi belge hükmünde olduğundan düzenlemek tek başına suçu oluşturur.
Özel belgede sahtecilikte dava zamanaşımı ne kadar?
Dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK m. 66/1-e). Zamanaşımı savcı huzurunda ifade, sorgu veya iddianame gibi işlemlerle kesilirse süre en fazla yarısı kadar uzar (TCK m. 67/2, 67/4).
Mağdur şikâyetini geri alırsa dava düşer mi?
Hayır. Özel belgede sahtecilik resen soruşturulan bir suçtur; vazgeçme yargılamayı durdurmaz.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.
