Hesaplara el koyma

Bu tedbir bir ceza değildir; soruşturma ya da dava sürerken paranın el değiştirmesini önlemek için konur. Kanun bunu yalnız CMK 128/2’de sayılan suçlarda, örneğin hırsızlık, dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti, zimmet ve rüşvette ve somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunduğunda mümkün kılar. Hesaptaki para dosya sonuçlanana kadar kullanılamaz.

Ayrıntılı rehber: hesabınıza bloke konduğunda neler yapabileceğiniz

Bilmeniz gerekenler

• El koyma kararını yalnız hâkim verir; savcı bu madde kapsamında tek başına karar veremez (CMK 128/9).
• Karar bankaya derhâl bildirilir; karardan sonra hesapta onu etkisiz kılmaya yönelik yapılan işlemler geçersizdir (CMK 128/5).
• Karar için suçtan elde edilen değere ilişkin bir kurum raporu alınır; rapor en geç üç ayda hazırlanır, gerekirse iki ay uzatılır (CMK 128/1).
• Sulh ceza hâkiminin el koyma kararına, öğrendiğiniz tarihten itibaren iki hafta içinde itiraz edebilirsiniz (CMK 268/1).

Sık karıştırılan

Bankanın bazı bilişim dolandırıcılıklarında hesabı 48 saate kadar kendiliğinden askıya alması ayrı bir kurumdur (CMK 128/A); MASAK’ın işlem ertelemesi de el koyma değildir. Hesaptaki paranın icra yoluyla haczi ise bir borçtan kaynaklanır, ceza soruşturmasıyla ilgisi yoktur. Telefon, araç gibi eşyalara el koymanın genel kuralları için el koyma maddesine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Hesaplara el koyma ile hesabın askıya alınması arasındaki fark nedir?

El koymaya hâkim karar verir ve tedbir dosya boyunca sürebilir; askıya alma ise bankanın nitelikli dolandırıcılık, kart kötüye kullanma gibi suçlarda hesabı en çok 48 saat durdurmasıdır (CMK 128/A). Askı süresi içinde hâkim kararıyla, gecikmede sakınca varsa savcının yazılı emriyle el koymaya geçilebilir; savcının emri 24 saat içinde hâkim onayına sunulur.

Hesabımı başkasına kullandırdım, benim hesabıma da el konur mu?

Evet, konabilir. Hesabınızdan suç geliri geçtiyse siz de şüpheli sayılırsınız ve hesabınız tedbirin konusu olabilir; ceza riskini hesabını başkasına kullandıranların durumu yazısı anlatıyor.

El koyma kararı ne zaman kalkar?

Hâkim tedbiri kaldırdığında ya da dosya kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararıyla bittiğinde kalkar. Soruşturma sürerken de paranın suçla ilgisi olmadığını belgeleyerek kaldırılmasını isteyebilirsiniz.

El konulan para dolandırılan kişiye geri verilir mi?

Evet, CMK 128/A kapsamında el konulan paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa, dava bitmeden soruşturma ya da kovuşturma sırasında sahibine iade edilir (CMK 128/A-5). Diğer hâllerde paranın akıbeti dosya sonunda verilecek karara göre belirlenir.