Haberleşmenin gizliliğini ihlal

Korunan şey, iki ya da daha fazla kişi arasındaki iletişimin yalnız taraflarca bilinmesidir. Başkasının telefonundaki yazışmaları okumak, e-postasına girmek, mektubunu açmak ya da bu içerikleri başkalarına göstermek suçun tipik görünümleridir. Konuşmaların sesli kaydı ise ayrı bir maddede düzenlenir.

Kanundaki yeri

TCK 132 üç ayrı fiili cezalandırır. Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal etmek 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası gerektirir; içerik kaydedilirse ceza bir kat artırılır. Başkaları arasındaki haberleşmenin içeriğini hukuka aykırı olarak ifşa etmek 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıdır. Kişinin kendisiyle yapılan yazışmayı karşı tarafın rızası olmadan hukuka aykırı biçimde alenen ifşa etmesi ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis gerektirir. Suç şikâyete bağlıdır (TCK 139/1); bu nedenle 6 aylık şikâyet süresi uygulanır ve dosya uzlaştırmaya gönderilir.

Uygulamada ne anlama gelir

Bu suç en sık eşler ve yakın ilişkiler arasında görülür: şifresi bilinen telefonun karıştırılması, mesajların fotoğraflanması, yazışmaların aile ya da arkadaş gruplarına gönderilmesi. Telefon karıştırmanın ceza ve boşanma davasındaki sonuçları eşin telefonunu karıştırmak yazısında, kendisine gelen mesajı paylaşan kişinin durumu ekran görüntüsü paylaşmak yazısında anlatılıyor.

Bir de delil boyutu vardır. Hukuka aykırı yolla ele geçirilen yazışmalar ceza yargılamasında hükme esas alınamaz; yüklenen suç ancak hukuka uygun delille ispat edilebilir (CMK 217/2). Mesajların hangi durumda delil sayıldığı WhatsApp mesajlarının delil olması yazısında ele alınıyor.

Örnek

Eşinin telefon şifresini bilen bir kişi, eşinin bir arkadaşıyla yazışmalarını okur, ekran görüntülerini alır ve bunları ortak bir aile grubuna gönderir. Yazışmaları okuyup kaydetmesi haberleşmenin gizliliğini kayıt yoluyla ihlal, gruba göndermesi ise içeriği ifşa etme olarak değerlendirilebilir. Eşi ve yazışmanın diğer tarafı 6 ay içinde şikâyet ederse dosya önce uzlaştırmaya gider.

Sık karıştırılan

Sesli konuşmaların gizlice dinlenmesi veya kaydedilmesi kişiler arasındaki konuşmaların kayda alınması suçudur (TCK 133). Kimlik, adres, sağlık bilgisi gibi verilerin ele geçirilmesi ise kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme kapsamında kalır.