Kabahatler Kanunu 28: İtiraz Nasıl İncelenir, Karar Kesin mi?

Kabahatler Kanunu 28 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

Kabahatler Kanunu 28’in inceleme usulü 2005’ten beri aynıdır; değişen iki şey, 2006’da eklenen miktar değiştirme yetkisi ve iki kez yükselen kesinlik sınırıdır.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

Kabahatler Kanunu 28, 27. maddeye göre yapılan itirazın sulh ceza hâkimliğinde nasıl inceleneceğini baştan sona sıralar: ön inceleme, idarenin cevabı, gerekirse dinleme ve delil, son karar. Kanun metni “sulh ceza mahkemesi” der; 2014’ten beri bu işleri sulh ceza hâkimlikleri görür. Başvurunun nasıl yapılacağını Kabahatler Kanunu 27 sayfasında anlattım; 28. madde ise başvuru yapıldıktan sonraki aşamaları düzenler.

1. fıkra: ön inceleme ve üç sonuç

Hâkim dilekçeyi aldığında esasa girmeden önce üç şeye bakar. Yetkili değilse dosyayı yetkili sulh ceza hâkimliğine gönderir; başvuru kaybolmaz. Başvuru 15 günlük süreden sonra yapılmışsa, itiraz edilen karar sulh cezada incelenebilecek türden değilse (örneğin özel kanunla başka yargı yerine bırakılmışsa) ya da başvuran kişinin buna hakkı yoksa başvuruyu bu sebeple reddeder. Bunların hiçbiri yoksa başvuruyu usulden kabul eder ve dosya esas incelemeye geçer.

“Başvuru hakkı” kararın muhatabına aittir: cezanın kendisine verildiği kişi, kanuni temsilcisi veya avukatı. Yargıtay, ölmüş bir kişi adına düzenlenen idari para cezası tutanağına oğlunun yaptığı başvuruda, başvuranın itiraz hakkı bulunmadığından başvurunun usulden reddedilmesi gerektiğini belirtiyor. Şirket adına verilen cezaya şirket, kişi adına verilen cezaya o kişi başvurur; tebligatın kime yapıldığı değil, kararın kimin hakkında verildiği belirleyicidir.

2. ve 3. fıkralar: idarenin cevabı ve işlem dosyası

Usulden kabulden sonra hâkim dilekçenizi cezayı veren kuruma tebliğ eder. Kurum tebliğden itibaren en geç 15 gün içinde cevap verir ve işlem dosyasının tamamının bir örneğini gönderir: tespit tutanağı, kamera kaydı, ölçüm belgesi, tebligat evrakı. Hâkim gerekirse dosyanın aslını da ister. Bu dosya itirazın kalbidir; tutanakta fiil, delil, yer ve zaman açıkça yazılı değilse (Kabahatler Kanunu 25), bunu dosya üzerinden gösterirsiniz.

İnceleme sizin itiraz ettiğiniz kararla sınırlıdır. Yargıtay, bal üreticisine verilen cezaya ilişkin ve dosyayı kanun yararına bozma istenip istenmeyeceğinin takdiri için Adalet Bakanlığına gönderdiği bir kararda, incelemenin başvuruya konu cezayla yapılması gerektiğini, idarenin cevap yazısında yeniden hesaplandığı bildirilen ve başvuruya konu edilmeyen ikinci cezanın aynı başvuruda incelenip incelenemeyeceğinin ayrıca tartışılması gerektiğini belirtiyor. İdare cevabında yeni bir karar çıkardığını söylüyorsa, o karar size tebliğ edilince ona karşı ayrıca 15 gün içinde başvurun.

4. ile 7. fıkralar: dinleme, delil ve son söz

Hâkim idarenin cevabını size tebliğ eder. Dinleme zorunlu değildir; hâkim sizin talebiniz üzerine ya da kendiliğinden belirli bir gün ve saatte tarafları çağırabilir. Çağrı tebligatı ile dinleme günü arasında en az bir hafta olmalıdır. Gelmezseniz yokluğunuzda karar verilebilir, bu da tebligatta yazılır. Uygulamada başvuruların büyük kısmı dosya üzerinden karara bağlanır; tanık, kamera kaydı ya da tutanağı düzenleyen görevlinin dinlenmesi gerekiyorsa dilekçede açıkça dinleme isteyin.

CMK’nın tanık, bilirkişi ve keşif hükümleri bu başvuruda da uygulanır. Dinlemede sıra kanunda yazılıdır: önce başvuran ve avukatı, sonra kurum temsilcisi, varsa tanıklar, bilirkişi raporu, diğer deliller. Son söz cezalandırılan tarafındır ve hâkim kararı hazır olanların yüzüne karşı açıklar. Hâkim delil toplamadan iddiayı geçiştiremez: Yargıtay, bildirimlerin sistem hatası yüzünden geç göründüğünü savunan şirket dosyasında log kayıtları getirtilip bildirimlerin süresinde yapılıp yapılmadığı araştırılarak karar verilmesi gerektiğini söylüyor.

8. ve 9. fıkralar: ret, kaldırma ve miktarın düşürülmesi

Son karar iki türlüdür: idari yaptırım kararı hukuka uygunsa “başvurunun reddine”, aykırıysa “idari yaptırım kararının kaldırılmasına”. Kaldırma kararı cezayı ortadan kaldırır. Hâkim kararın hukuka uygunluğuna bakar: yetkili makam mı karar verdi, fiil sabit mi, tutanak usulüne uygun mu, doğru madde mi uygulandı. Uygulanacak kanun da bu denetimin parçasıdır: Yargıtay, yoklama kaçaklığı gibi süregelen bir kabahatin, süreklilik sona erdiği tarihte işlenmiş sayılacağını ve o tarihte yürürlükte olan kanuna göre ceza verilmesinin hukuka uygun olduğunu kabul ediyor.

9. fıkra, cezanın kanunda alt ve üst sınırla gösterildiği kabahatler içindir. Bu cezalarda idare miktarı belirlerken kabahatin haksızlık içeriğini, failin kusurunu ve ekonomik durumunu birlikte gözetmek zorundadır (Kabahatler Kanunu 17/2). Hâkim üst sınıra yakın ve gerekçesiz bir ceza görürse cezayı tamamen kaldırmak yerine miktarı düşürerek başvuruyu kabul edebilir. Maktu cezalarda, yani kanunda tek bir tutar yazılı olan cezalarda bu yetki yoktur.

10. fıkra: hangi kararlar kesin?

Kanunda 15.000 TL dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir; bu sınır 7499 sayılı Kanunla 3.000 TL’den 15.000 TL’ye çıktı (yürürlük 1.6.2024). Sınırı aşan cezalarda karar tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; itirazı CMK’ya göre yetkili merci dosya üzerinden inceler (Kabahatler Kanunu 29). Kesinlik kuralı metinde yalnız idari para cezaları için yazılıdır. Kesin karara karşı geriye yalnız Adalet Bakanlığı aracılığıyla kanun yararına bozma yolu kalır ve bu yol dar bir yoldur.

Uygulamada en çok sorulanlar

Sulh ceza aşamasında bana en sık sorulanlar başvurunun neden esasa girilmeden reddedildiği, duruşma yapılıp yapılmayacağı, cezanın düşürülüp düşürülemeyeceği ve kesin kararın ardından ne yapılabileceğidir.

Başvurum esasa girilmeden reddedildi; neden?

Sebep genellikle üçünden biridir: 15 gün geçmiştir, cezanın muhatabı olmayan biri başvurmuştur ya da karar sulh cezada incelenecek türden değildir. Süre tebliğden sayıldığı için tebligatın usulüne uygun olup olmadığı belirleyicidir; tebligat usulsüzse bunu itiraz aşamasında ileri sürün. Başvuruyu kararın muhatabı ya da onun avukatı yapmalıdır. Süre ve tebligat sorunlarını idari para cezasına itiraz nasıl yapılır yazısında ayrıntılı anlattım.

Hâkim beni dinlemeden karar verebilir mi?

Evet. Kanun dinlemeyi hâkimin takdirine bırakır; çoğu dosya, idarenin gönderdiği işlem dosyası ve sizin dilekçeniz üzerinden karara bağlanır. Tanık dinletmek, kamera kaydının incelenmesini ya da bilirkişi incelemesi istiyorsanız bunu dilekçede gerekçesiyle yazın. Hâkim savunmanızı destekleyen bir delili hiç araştırmadan reddederse bu, üst mercide ve kanun yararına bozma isteminde ileri sürülebilecek bir eksikliktir.

Ceza tamamen kalkmasa da düşürülebilir mi?

Ceza kanunda alt ve üst sınırla belirlenmişse evet. İdare cezayı üst sınıra yakın ve gerekçesiz verdiyse, kabahatin ağırlığını, kusurunuzu ve gelirinizi belgeleyerek miktarın indirilmesini isteyin (28/9, 17/2). Trafik cezalarının çoğu gibi maktu cezalarda hâkim miktarı değiştiremez; ya ceza hukuka uygundur ya da kaldırılır. Trafik cezalarına özgü itiraz gerekçelerini trafik cezasına itiraz nasıl yapılır yazısında topladım.

Karar kesin; başka hiçbir yol yok mu?

Kesin kararlara itiraz edilemez; tek yol Adalet Bakanlığına başvurup kanun yararına bozma istemektir. Bu yol ikinci bir itiraz değildir. Yargıtay, hâkimin takdirine bağlı istekler, delillerin değerlendirilmesi ve vekâlet ücreti gibi şahsi hakka ilişkin kararların kanun yararına bozma konusu olamayacağını kabul ediyor. Açık bir kanuna aykırılık (yetkisiz makam, ölmüş kişiye ceza, süresinde başvurunun süreden reddi) varsa bu yolu deneyin; delil takdirine itiraz için bu yol işlemez.

İtiraz mercii dosyayı geri gönderebilir mi?

Kural olarak hayır; itirazı inceleyen sulh ceza hâkimliği istinaf mahkemesi gibi kararı kaldırıp dosyayı geri göndermez, itirazı yerinde görürse uyuşmazlığı kendisi çözer. Bu kural CMK 271/2’den gelir. Yargıtay da yukarıda andığım bal cezası kararında aynı noktaya dikkat çekiyor: merci eksiklik görürse kendisi araştırma yapabilir veya yaptırabilir, sonra esas hakkında karar verir.

İlgili maddeler

Kabahatler Kanunu 28, başvuru yolunu düzenleyen 27 ve itirazı düzenleyen 29 ile birlikte okunur.

• Kabahatler Kanunu 27: 15 günlük başvuru süresini, mücbir sebebi, dilekçe şartlarını ve özel merci hâllerini düzenler.
• Kabahatler Kanunu 29: Hâkimlik kararına iki hafta içinde CMK’ya göre itirazı ve dosya üzerinden incelemeyi düzenler.
• Kabahatler Kanunu 25 ve 26: Tutanakta yazılması gerekenleri ve kararın kanun yolu, merci ve süre gösterilerek tebliğini düzenler.
• Kabahatler Kanunu 17: İdari para cezasının belirlenmesini, %25 peşin ödeme indirimini ve taksiti düzenler.
• Kabahatler Kanunu 31: Başvurunun harçsız olduğunu, masraf ve vekâlet ücretinin kaybeden tarafa yükletileceğini düzenler.
• Kabahatler Kanunu 43/C: Bıçak ve benzeri aletlerle ilgili yasakları ve idari para cezasını düzenler; bu cezalara itiraz da 27 ve 28. maddelere göre incelenir.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 29.09.2025 tarihli, 2023/19945 E., 2025/11201 K.

Elektronik denetleme sistemiyle plakaya kesilen trafik cezası, araç sahibi kabahat tarihinden önce öldüğü hâlde onun adına düzenlenmiş, cezaya ölen kişinin oğlu itiraz etmiş, sulh ceza hâkimliği başvuruyu esastan reddetmişti. Yargıtay, tutanağın ölen kişi adına düzenlendiğini, başvuranın bu tutanağa itiraz hakkı bulunmadığını ve başvurunun 28/1-b uyarınca usulden reddi gerektiğini belirterek bu yönden de kanun yararına bozma istenip istenmeyeceğini Adalet Bakanlığının takdirine sundu.

… dosyanın tetkikinde idari para cezası karar tutanağının müteveffa …hakkında düzenlendiği, bu tutanağa karşı başvurunun ise … tarafından yapıldığı, ancak …’ın 28.10.2021 tarihinde vefat ettiği anlaşılan …adına düzenlenen idari yaptırım karar tutanağına itiraz hak ve yetkisinin bulunmadığı cihetle, Kurşunlu Sulh Ceza Hâkimliği tarafından, başvurunun, başvuranın bu idari yaptırım karar tutanağına itiraz hakkı bulunmadığından, usulden reddine karar verilmesi gerektiği …

↑ Metne dön

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 06.04.2026 tarihli, 2025/3045 E., 2026/3951 K.

Bal üreticisine verilen idari para cezasına başvuru yapılmış, idare cevabında ilk cezayı hesap hatası nedeniyle iptal edip çok daha yüksek yeni bir ceza verdiğini bildirmişti. Hâkimlik başvuruyu reddetmiş; itiraz mercii, analiz raporları çeliştiği için bağımsız laboratuvardan yeni rapor alınması gerektiğini söyleyerek cezayı kaldırmış, sonradan verdiği ek kararla başvuruya konu olmayan ikinci cezayı da kaldırmıştı. Yargıtay, merciin ilk kesin kararından sonraki kararlarını hukuki değerden yoksun saydı; incelemenin başvuruya konu cezayla yapılması gerektiğini, başvuruya konu edilmeyen cezanın bu başvuru kapsamında incelenip incelenemeyeceğinin tartışılması gerektiğini, itiraz merciinin istinaf mercii gibi davranamayacağını ve uyuşmazlığı kendisinin çözmesi gerektiğini belirterek kanun yararına bozma istenip istenmeyeceğini Adalet Bakanlığına sordu.

… Başvuru dilekçesinin kapsam ve içerine göre, başvurunun 74.304,00 TL idarî para cezasına yönelik yapıldığı, 5326 sayılı Kanun’un 28/2-3 maddeleri uyarınca, ilgili kurum tarafından verilen 06.06.2023 tarihli cevabi yazıda ise idarî yaptırım kararının hesaplanmasında hata yapılması nedeni ile idare tarafından iptal edildiği ve yeniden yapılan hesaplama uyarınca uygulanan 01.06.2023 tarihli idarî yaptırım kararının tebliğ işlemlerinin devam ettiğinin belirtildiğinin anlaşılması karşısında, incelemenin başvuruya konu edilen 74.304,00 TL idarî para cezası üzerinden yapılması gerektiği, başvuruya konu edilmeyip idarenin cevabı üzerine haberdar olunan 545.550,00 TL idarî para cezası bakımından somut başvuru kapsamında inceleme yapılıp yapılamayacağı …

… Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun (5326 sayılı Kanun) 29. maddesinde belirtildiği üzere itiraz mercii olduğu, bu nedenle temyiz veya istinaf mercii gibi hareket edemeyeceği, 5271 sayılı Kanun’un 271/2. maddesinde yer alan, “İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir.” şeklindeki hüküm uyarınca itiraz konusu olan uyuşmazlığı bizzat kendisinin çözmesi gerektiği …

↑ Metne dön

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 22.06.2026 tarihli, 2023/13763 E., 2026/7290 K.

Özel güvenlik şirketine, personel ayrılış bildirimini geç yaptığı gerekçesiyle idari para cezası verilmiş; şirket bildirimlerin zamanında yapıldığını, sistemdeki teknik hatalar yüzünden geç göründüğünü savunmuş, hâkimlik ve itiraz mercii başvuruyu reddetmişti. Yargıtay, idarenin kendi yazısında da sistem sorunlarının görüldüğünü ve kayıtlarda tutarsızlıklar bulunduğunu tespit etti; log kayıtları getirtilerek kabahatin oluşup oluşmadığı araştırılmadan karar verilmesini eksik inceleme sayarak bu yönden kanun yararına bozma istenip istenmeyeceğini Adalet Bakanlığına sordu.

… öncelikle … sisteminin hangi tarihte uygulamaya alındığı, idari para cezasına konu bildirimin fiziki olarak yapılıp sonradan mı sisteme işlendiği yoksa doğrudan … sistemi üzerinden mi yapıldığı, log kayıtları getirtilerek bildirimlerin süresinde yapılıp yapılmadığı ve bu şekilde kabahatin oluşup oluşmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği …

↑ Metne dön

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 07.04.2025 tarihli, 2023/10613 E., 2025/4825 K.

Yoklama kaçağı kalan kişi hakkında askerlik şubesi önce bir ceza tutanağı düzenlemiş, sistem hatası gerekçesiyle bunun yerine daha düşük tutarlı yeni bir tutanak düzenlemişti; hâkimlik ise başvuruya konu yeni tutanak yerine eski tutanağı inceleyip başvuruyu reddetti. Başsavcılık hem yanlış tutanağın incelendiğini hem de eski kanunun lehe olduğunu ileri sürdü. Yargıtay, yoklama kaçaklığının süregelen bir fiil olduğunu, kesintinin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan 7179 sayılı Kanunun uygulanmasının doğru olduğunu belirterek ikinci istemi reddetti; yanlış tutanağın incelenmesine ilişkin istemi ise kabul ederek kararı kanun yararına bozdu.

… yoklama kaçağı kalmak fiilinin mütemadi nitelikte bir fiil olduğu, dolayısıyla fiilin gerçekleştirilmesiyle işlenmeye başlanan kabahatin, kesintinin gerçekleştiği (temadinin sona erdiği) tarihte işlenmiş kabul edilmesi ve dolayısıyla o anda yürürlükte bulunan Kanun’un uygulanması gerektiği, anılan idari yaptırım karar tutanağı incelendiğinde kesintinin gerçekleştiği 18.03.2021 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 7179 sayılı Askeralma Kanunu’na göre uygulama yapıldığı ve idari para cezası miktarının belirlendiği anlaşılmakla, (2) numaralı kanun yararına bozma istemi yerinde görülmemiş …

↑ Metne dön

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 22.06.2026 tarihli, 2023/10622 E., 2026/7280 K.

Kooperatife verilen idari para cezasına başvuru süreden reddedilmiş, itiraz aşamasında belediye lehine ceza tutarını aşan vekâlet ücretine hükmedilmişti. Başsavcılık vekâlet ücretinin ceza miktarını geçemeyeceği gerekçesiyle kanun yararına bozma istedi. Yargıtay, kanun yararına bozmanın ikinci bir temyiz yolu olmadığını, takdire bağlı istekler, delil değerlendirmesi ve vekâlet ücreti gibi şahsi hakka ilişkin kararların bu yolla bozulamayacağını belirterek istemi reddetti.

… kabul edip etmemenin hâkim veya mahkemenin takdirine bağlı olduğu istekler hakkında verilen kararlar ile kanıtların değerlendirilmesine ve şahsi hakka ilişkin kararların kanun yararına bozma konusu olamayacağı; bu itibarla şahsî hak niteliğindeki vekâlet ücretine ilişkin kanun yararına bozma isteminin yerinde olmadığı belirlendiğinden …

↑ Metne dön