İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği ve Gerekçeler
İdari para cezasına itiraz dilekçesi indirilebilir örnek: 15 gün, sulh ceza hâkimliği, tebligat, zamanaşımı ve ölçülülük gerekçeleriyle doldurma rehberi.
İdari para cezasına itiraz dilekçesi, belediye zabıtasının, kolluğun, bir il müdürlüğünün ya da başka bir kamu kurumunun kestiği para cezasının kaldırılmasını sulh ceza hâkimliğinden istediğiniz yazılı başvurudur. Cezayı alan kişi kendisi, kanuni temsilcisi ya da avukatı verir; ceza bir şirkete kesildiyse şirketi temsile yetkili kişi imzalar. Dilekçeyi en geç tebliğden itibaren on beşinci gün vermeniz gerekir, aksi hâlde ceza kesinleşir. Aşağıdaki örneği tutanağınızı yanınıza alarak doldurun; gerekçe paragraflarından yalnız dosyanıza uyanları bırakın.
Dilekçe Örneği
[İL / İLÇE] NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
BAŞVURAN: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], Adres: [………..], Telefon: [………..]
[Ceza bir şirkete kesildiyse: [Şirket unvanı], Vergi No: [………..], Adres: [………..], Temsilen: [yetkili Ad Soyad]]
[varsa: VEKİLİ: Av. Ad Soyad, [Baro ve sicil no], [adresi]]
KARŞI TARAF (CEZAYI VEREN KURUM): [….. Belediye Başkanlığı (Encümen) / ….. İl Müdürlüğü / ….. Emniyet Müdürlüğü / ….. Kaymakamlığı], Adres: [………..]
İTİRAZ EDİLEN KARAR: [Kurum adı]’nın [gg.aa.yyyy] tarihli, [sayı / seri ve sıra no / encümen karar no] sayılı idari yaptırım kararı ile [….. sayılı Kanun’un … maddesi] uyarınca verilen [……..] TL idari para cezası [varsa: ve [eşyanın] mülkiyetinin kamuya geçirilmesi]
TEBLİĞ / TEFHİM TARİHİ: [gg.aa.yyyy] [elden verildi / posta ile tebliğ edildi / elektronik adrese ulaştığı [gg.aa.yyyy] gününü izleyen beşinci gün / usulüne uygun tebliğ yapılmadı, kararı [gg.aa.yyyy] tarihinde [e-Devlet ekranında / ödeme emriyle / kurumdan aldığım belgeyle] öğrendim]
KONU: Yukarıda bilgileri yazılı idari para cezasına karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca başvurumun usulden kabulü ile idari yaptırım kararının kaldırılması, bu mümkün görülmezse ceza miktarının kanundaki alt sınıra indirilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Başvurunun süresi: Karar bana [gg.aa.yyyy] tarihinde [tebliğ edildi / tefhim edildi]. On beş günlük süre [gg.aa.yyyy] günü dolmaktadır; başvurum bu süre içindedir. [Son gün resmî tatile rastladıysa: Sürenin son günü [cumartesi / pazar / bayram] olduğundan süre izleyen ilk iş günü olan [gg.aa.yyyy] bitimine uzamıştır.] [Mücbir sebep varsa: Süreyi [hastanede yatmam / doğal afet / yurt dışında zorunlu bulunmam] nedeniyle geçirdim; engel [gg.aa.yyyy] tarihinde ortadan kalktı ve bu tarihten itibaren yedi gün içinde başvuruyorum. Mücbir sebebin belgesi ektedir (Kabahatler Kanunu m.27/2, 27/4). Bu nedenle kararın yerine getirilmesinin durdurulmasını da istiyorum.]
2. Olayın kısa anlatımı: Tutanakta [gg.aa.yyyy] günü saat [..:..] sularında [adres / işyeri adı] adresinde “[tutanaktaki fiil, aynen]” fiilini işlediğim yazılıdır. Gerçekte olan şudur: [o gün ve saatte nerede olduğunuz, ne yaptığınız, görevlilerle ne konuşulduğu; somut, tarihli ve kısa]. Görevliler [tespiti yerinde yaptı / yalnız şikâyete dayandı / fotoğraf çekmedi / benimle hiç görüşmedi].
3. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: tebligat usulsüz] Tebliğ usulüne uygun yapılmamıştır: Karar [bilinen adresime hiç gönderilmeden doğrudan adres kayıt sistemindeki adresime / oturmadığım eski adresime] çıkarılmış, [muhtarlığa bırakılmış / kapıya ihbarname yapıştırılmış] görünmektedir. Tebligat Kanunu’nun 10. maddesi önce bilinen en son adrese tebligat yapılmasını, ancak bu adreste tebliğ yapılamazsa adres kayıt sistemindeki adresin esas alınmasını öngörür. Usulsüz tebliğde kararı öğrendiğim tarih tebliğ tarihidir (Tebligat Kanunu m.32). Kararı [gg.aa.yyyy] tarihinde [nasıl öğrendiğiniz] öğrendim; başvurum bu tarihe göre süresindedir. Tebliğ mazbatasının ve zarfın aslının işlem dosyasıyla birlikte getirtilmesini istiyorum.
4. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: tebligatta kanun yolu bilgisi yok] Tebligatta kanun yolu, merci ve süre gösterilmemiştir: Kabahatler Kanunu’nun 26/1. maddesi tebligat metninde karara karşı başvurulabilecek kanun yolunun, merciin ve sürenin açıkça yazılmasını zorunlu tutar. Bana gelen belgede [bu bilgilerin hiçbiri yoktur / merci yanlış gösterilmiştir: “…..”]. Eksik bilgilendirme yapılan bir tebligatla başvuru süresinin işlemeye başladığı kabul edilmemelidir.
5. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: tutanak eksik] Karar tutanağı kanunun aradığı unsurları taşımamaktadır: Kabahatler Kanunu’nun 25. maddesine göre tutanakta hakkında karar verilen kişinin kimliği ve adresi, kabahat fiili, fiili ispata yarayan bütün deliller, karar tarihi, kararı veren görevlinin kimliği ile fiilin yeri ve zamanı açıkça yazılmalıdır. Tutanakta [fiilin işlendiği saat / açık adres / delil olarak dayanılan fotoğraf, tespit tutanağı veya ölçüm / kararı veren görevlinin kimliği] yer almamaktadır. Hangi davranışın hangi delille tespit edildiği belli olmayan bir kararın denetlenmesi mümkün değildir.
6. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: kararı veren makam yetkisiz] Karar yetkisiz makamca verilmiştir: Cezanın dayanağı olan [….. sayılı Kanun’un … maddesi], karar yetkisini […..] makamına vermektedir. Kanunda açık hüküm yoksa yetki ilgili kurumun en üst amirindedir (Kabahatler Kanunu m.22/1-2). Oysa karar [tutanağı düzenleyen memur / yetkisi devredilmemiş bir birim amiri / encümen kararı olmaksızın belediye zabıtası] tarafından verilmiştir. Ayrıca fiilin işlendiği [yer], kararı veren kurumun görev alanı dışındadır (m.22/3).
7. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: fiil işlenmedi / başkası işledi] Bana yüklenen fiili ben işlemedim: [Fiil tarihinde işyerinin işleticisi ben değildim; devir [gg.aa.yyyy] tarihli sözleşmeyle yapılmıştır / Söz konusu atığı, ilanı, yapıyı ben bırakmadım; aitlik tespiti yapılmamıştır / O saatte başka bir yerde olduğumu [fatura, giriş kaydı, tanık] göstermektedir]. Kabahatte de ceza kişiseldir; idare fiili benim işlediğimi delille göstermek zorundadır.
8. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: fiil kanundaki tanıma uymuyor] Olay, dayanak maddedeki kabahat tanımına girmemektedir: [….. sayılı Kanun’un … maddesi] “[madde metnindeki fiil]” davranışını cezalandırır. Benim davranışım […..] olup bu tanımın unsurlarını karşılamaz. Kabahat karşılığı yaptırımın türü ve miktarı ancak kanunla belirlenir (Kabahatler Kanunu m.4/2). İdarenin [genelge / kurul kararı / yönetmelik] ile kanunda olmayan bir yasağı cezalandırması mümkün değildir; çerçeve hüküm ancak kanunun çizdiği sınır içinde doldurulabilir (m.4/1).
9. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: zamanaşımı] Soruşturma zamanaşımı dolmuştur: Fiil [gg.aa.yyyy] tarihinde işlendiği iddia edilmektedir. Bu kabahat için zamanaşımı süresi [ceza tutarına göre üç / dört / beş yıl; nispi cezada sekiz yıl]dır ve süre dolduktan sonra idari para cezasına karar verilemez (Kabahatler Kanunu m.20). [Fiil [Askerlik / Karayolları Trafik / Nüfus Hizmetleri / Karayolu Taşıma] Kanunu kapsamındaysa: Ceza, fiilin işlendiği yılı izleyen takvim yılının son gününe kadar verilip tebliğ edilmediğinden düşmüştür (m.20/2 son cümle).]
10. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: zorunluluk, yaş veya kusur yokluğu] Kusurumu kaldıran bir neden vardır: [Davranışı [kendimi / başkasını] ağır ve muhakkak bir tehlikeden korumak için başka çarem olmadan yaptım; Türk Ceza Kanunu’nun hukuka uygunluk ve kusurluluğu kaldıran hükümleri kabahatlere de uygulanır (Kabahatler Kanunu m.12) / Fiil tarihinde on beş yaşını doldurmamıştım (m.11/1) / Akıl hastalığı nedeniyle fiilin anlamını algılayamıyordum; sağlık kurulu raporu ektedir (m.11/2)].
11. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: aynı fiile birden fazla ceza] Tek fiil için mükerrer ceza verilmiştir: Aynı gün ve aynı olayla ilgili olarak [gg.aa.yyyy] tarihli [sayı] sayılı ikinci bir karar daha düzenlenmiştir. Bir fiille birden fazla kabahat işlendiğinde ve tanımlarda yalnız idari para cezası öngörüldüğünde yalnız en ağır ceza verilir; kesintisiz işlenebilen kabahatlerde karar verilinceye kadar fiil tektir (Kabahatler Kanunu m.15/1-2).
12. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: ceza alt ve üst sınırlı ise] Ceza miktarı ölçüsüzdür: Dayanak madde [….] TL ile [….] TL arasında ceza öngörür. Miktar belirlenirken fiilin haksızlık içeriği, kusurum ve ekonomik durumum birlikte gözetilmelidir (Kabahatler Kanunu m.17/2). Kararda üst sınıra yakın ceza verilmesinin hiçbir gerekçesi yoktur. [İlk kez tespit yapıldı / zarar doğmadı / eksiklik aynı gün giderildi / aylık gelirim [….] TL’dir.] Hâkimliğiniz miktarı değiştirerek de başvuruyu kabul edebilir (m.28/9).
13. Ödeme durumu: [Cezayı henüz ödemedim. / Cezayı [gg.aa.yyyy] tarihinde indirimli olarak ödedim; dekont ektedir.] Ödeme yapılması karara karşı başvuru hakkımı etkilemez (Kabahatler Kanunu m.17/6).
HUKUKİ NEDENLER: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.3, 4, 11, 12, 15, 17, 20, 22, 25, 26, 27, 28, 31; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.10, 21, 32; cezanın dayanağı [….. sayılı Kanun m. …]; [varsa emsal karar künyesi] ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER: İdari yaptırım karar tutanağı ve tebliğ belgesi (zarf, mazbata veya e-tebligat kaydı); kurumdan işlem dosyasının tamamının getirtilmesi (Kabahatler Kanunu m.28/3); [fotoğraf / kamera kaydı / fatura / sözleşme / devir belgesi / ruhsat / sağlık raporu]; tanıklar: [Ad Soyad, adres]; gerekirse bilirkişi incelemesi ve keşif (m.28/5); her türlü yasal delil.
DİNLEME TALEBİ: Tarafların belirlenecek gün ve saatte dinlenmesini ve tanıklarımın bu sırada dinlenmesini talep ediyorum (Kabahatler Kanunu m.28/4). [Dinleme istemiyorsanız bu paragrafı silin.]
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve Hâkimliğinizce re’sen gözetilecek nedenlerle;
1. Başvurumun süresinde olduğu kabul edilerek usulden kabulüne (m.28/1-c),
2. [gg.aa.yyyy] tarihli, [sayı] sayılı idari yaptırım kararının kaldırılmasına (m.28/8-b),
3. Bu talebim kabul görmezse, cezanın alt ve üst sınırı kanunda gösterildiğinden miktarının alt sınıra indirilmesine (m.28/9) [ceza maktu ise bu bendi silin],
4. [Mücbir sebeple geç başvurduysanız: Karar hakkında verilecek karara kadar yerine getirmenin durdurulmasına (m.27/2),]
5. Yargılama giderlerinin ve [vekil varsa] vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine (m.31/2)
karar verilmesini saygıyla arz ederim. [gg.aa.yyyy]
Başvuran
[Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. İdari yaptırım karar tutanağının örneği
2. Tebligat zarfı / mazbata / e-tebligat çıktısı
3. [Fotoğraf, kamera kaydı, fatura, sözleşme, devir belgesi]
4. [Mücbir sebebi gösteren belge]
5. [Ödeme dekontu]
6. [Vekâletname / şirket imza sirküleri]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
İdari Para Cezasına İtirazda Süre, Merci ve Kesinlik Tablosu
İdari para cezasına itirazın genel kuralı tektir: tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün, sulh ceza hâkimliği. Değişen şey, sürenin başladığı gün ve hâkimlik kararından sonra yolun açık olup olmadığıdır.
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Cezaya itiraz (başvuru) | Tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün | Sulh ceza hâkimliği, iki nüsha dilekçe | Kabahatler K. 27/1, 27/3 |
| Mücbir sebeple geçen süre | Engelin kalktığı günden itibaren 7 gün | Sulh ceza hâkimliği | Kabahatler K. 27/2 |
| Elektronik tebligat | Elektronik adrese ulaştığı günü izleyen 5. günün sonunda tebliğ sayılır | Sulh ceza hâkimliği | Kabahatler K. 26/4 |
| Kurumun cevabı | Dilekçenin kuruma tebliğinden itibaren en geç 15 gün | Sulh ceza hâkimliği | Kabahatler K. 28/3 |
| Hâkimlik kararı, 15.000 TL dahil ceza | Kesin | Kanun yolu yok | Kabahatler K. 28/10 |
| Hâkimlik kararı, 15.000 TL üstü ceza | Tebliğden itibaren iki hafta | Kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir; itirazı numara olarak izleyen sulh ceza hâkimliği inceler | Kabahatler K. 29/1, CMK 268/1, 268/3-a |
| Ödeme ve indirim | Özel süre yoksa tebliğden itibaren 1 ay; süresinde ödemede %25 indirim | Tahsil eden kurum | Kabahatler K. 17/6 |
| İdari yargıya giren kararla birlikte verilen ceza | Özel süre yoksa 60 gün | İdare mahkemesi (iptal davasıyla birlikte) | Kabahatler K. 27/8, İYUK 7/1 |
Süreyi koyan fıkra şöyledir:
Kabahatler K. 27/1: (1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Sürenin hangi gün başladığını, ödeme ile itirazın birbirini nasıl etkilediğini ve hâkimliğin dosyayı nasıl incelediğini idari para cezasına itirazın adım adım işleyişi yazısında anlattım.
Dilekçeyi Vermeden Önce Hangi Belgeler Hazırlanır?
Dilekçeyi vermeden önce dört belgeyi hazırlayın: karar tutanağı, tebliğ belgesi, itiraz gerekçenizi gösteren delil ve varsa ödeme dekontu. Kanun dilekçede karar bilgilerinin ve delillerin açıkça gösterilmesini ister (Kabahatler Kanunu m.27/4).
- Karar tutanağı: Tarih, sayı, dayanak madde ve tutar buradan alınır. Tutanak elinizde değilse kurumdan yazılı olarak isteyin; dilekçede de işlem dosyasının getirtilmesini talep edin.
- Tebliğ belgesi: Zarfı atmayın. Postanın üzerindeki tarih ve teslim şerhi, süre tartışmasında tek delildir. Elektronik tebligatta sistem çıktısını alın.
- Delil: Fotoğraf, video, fatura, kira veya devir sözleşmesi, ruhsat, işyeri açılış-kapanış kaydı. Tanık gösterecekseniz adını ve adresini yazın.
- Nüsha: Dilekçeyi ve ekleri iki takım hazırlayın. Ceza bir kuruma aitse bir nüsha o kuruma tebliğ edilir.
Dilekçeyi adliyedeki ön büroya elden verip alındı belgesi isteyin ya da e-imza veya mobil imzanızla UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderin. Portaldaki menü adları zaman zaman değiştiği için ekrandaki yönlendirmeyi izleyin ve gönderim belgesini saklayın. Yetkisiz bir sulh ceza hâkimliğine başvurduysanız başvuru reddedilmez, dosya yetkili hâkimliğe gönderilir (Kabahatler Kanunu m.28/1-a). Trafikte kesilen cezalar için trafik cezasına itiraz dilekçesi sayfasındaki örneği kullanın.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi Doldururken Nelere Dikkat Edilir?
İdari para cezasına itiraz dilekçesi doldurulurken en önemli iki satır, tebliğ tarihi ile itiraz edilen kararın sayısıdır. Hâkimlik önce bu ikisine bakar; süre ve kimlik doğru değilse esasa hiç girilmez. Köşeli parantezleri şöyle doldurun:
- [İL / İLÇE]: Kabahatin işlendiği yerin sulh ceza hâkimliği (çoğu dosyada cezayı veren kurumun bulunduğu yerdir). Ankara’da işlenen kabahat için Ankara Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği yazılır.
- Karşı taraf: Tutanağı imzalayan memurun adı değil, cezayı veren kurumun adı yazılır: belediye başkanlığı, il müdürlüğü, emniyet müdürlüğü.
- Tebliğ satırı: Postayla geldiyse zarftaki tarih; elden verildiyse tutanak tarihi; e-tebligatta ulaşma gününü izleyen beşinci gün. Hiç tebliğ yoksa öğrendiğiniz gün ve nasıl öğrendiğiniz.
- SEÇENEK paragrafları: Dosyanıza uymayanı tamamen silin. Kullandığınız paragrafın başındaki köşeli parantezli notu da kaldırın.
- Alt sınıra indirme bendi: Yalnız kanunda alt ve üst sınırı yazılı cezalarda kullanılır. Tek tutarlı (maktu) cezada hâkimlik miktarı değiştiremez.
İtirazı en çok şu yanlışlar boşa çıkarır:
- Süreyi e-Devlet ekranından saymak. Ceza ekranda göründüğü gün tebliğ edilmiş sayılmaz; ama adresinize giden ve teslim alınmayan tebligat çoğu zaman yapılmış sayılır. Gerçek tebliğ tarihini kurumdan öğrenin. Tebligat önce bilinen adresinize çıkarılmadan doğrudan nüfustaki adresinize bırakıldıysa Yargıtay öğrenme tarihini esas alıp başvurunun esastan incelenmesi gerektiğini kabul ediyor.
- Ödeme süresini itiraz süresi sanmak. Ödeme için bir ayınız var, itiraz için 15 gün. Önce dilekçeyi verin, sonra indirim süresi dolmadan ödeyip ödemeyeceğinize karar verin.
- Son günün tatile rastladığını hesaba katmamak. On beşinci gün cumartesi veya pazara denk geliyorsa süre izleyen iş gününe uzar; süre 20 Temmuz–31 Ağustos adli tatiline rastlarsa işlemez ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzamış sayılır (CMK 331/4); Yargıtay adli tatil içinde verilen başvuruyu da bu durumda süresinde saydı. Yine de son güne kalmayın.
- Tek nüsha vermek. Kanun iki nüsha ister; ön büro eksiği çoğu zaman tamamlatır, ama postayla gönderilen dilekçede bu şansınız olmaz.
- Delil eklememek. “Haksız ceza” demek yetmez. Hâkimlik dosyaların çoğunu duruşma yapmadan, kâğıt üzerinden karara bağlar; ne eklediyseniz o kadar dinlenirsiniz.
- İkincil talep yazmamak. Ceza alt-üst sınırlıysa, kaldırma olmazsa indirme talebini mutlaka ekleyin.
Dikkat: Ceza, fiilin suç değil kabahat olduğu gerekçesiyle Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla birlikte verildiyse ve takipsizlik kararına itiraz edilirse, para cezasına karşı başvuru da o itiraz merciinde incelenir (Kabahatler Kanunu m.27/6); takipsizliğe itiraz edilmiyorsa cezaya 15 gün içinde bu dilekçeyle başvurun. Bu durumda takipsizlik kararına itiraz dilekçesi kullanılır.
Dilekçe Verildikten Sonra Süreç Nasıl İşler?
Hâkimlik önce yetki, süre ve başvuru hakkı yönünden ön inceleme yapar, sorun yoksa başvuruyu usulden kabul eder ve dilekçeyi kuruma gönderir (Kabahatler Kanunu m.28/1-2). Kurum 15 gün içinde cevabını ve işlem dosyasının tamamını verir; cevap size de tebliğ edilir (m.28/3-4). Hâkimlik isterse ya da talebiniz üzerine tarafları belirli bir gün dinler; tanık, bilirkişi ve keşif hükümleri burada da uygulanır (m.28/4-5).
Son karar ya “başvurunun reddine” ya “idari yaptırım kararının kaldırılmasına” olur; alt ve üst sınırlı cezada miktar da değiştirilebilir (m.28/8-9). Ceza kaldırılırsa ödediğiniz tutarın iadesi için kararın bir örneğiyle kuruma başvurun. Ret kararında ceza 15.000 TL’yi aşıyorsa karara tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edersiniz; itiraz dosya üzerinden incelenir (m.29/1-2). Merci ve dilekçe biçimi için sulh ceza ve mahkeme kararlarına itirazın genel kuralları yazısına bakabilirsiniz. Ekonomik durumunuz uygun değilse kanun, ilk taksit peşin ödenmek koşuluyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebileceğini öngörür (m.17/3); bu talebi cezayı tahsil eden kuruma yapın.
Hangi Cezalar Sulh Ceza Hâkimliğine Gitmez?
Özel kanunu başka yol gösteren cezalar sulh cezaya gitmez; ehliyet geri alma ise para cezası olmasa da sulh cezada kalır. Kabahatler Kanunu’nun kanun yolu hükümleri, ancak diğer kanunlarda aksine hüküm yoksa uygulanır (m.3/1-a). Uygulamada en sık karşılaşılan istisnalar şunlardır:
- Vergi cezaları: Vergi ziyaı ve usulsüzlük cezaları vergi mahkemesinde, 30 günlük dava süresiyle tartışılır (İYUK 7/1).
- İdari yargıya giren bir işlemle birlikte verilen ceza: Aynı işlemle size ruhsat iptali gibi idari yargının görev alanına giren bir karar da verildiyse, para cezasına ilişkin itirazlar o işlemin iptali davasıyla idare mahkemesinde görülür (Kabahatler Kanunu m.27/8).
- Sürücü belgesinin geri alınması: Para cezasıyla birlikte ya da tek başına verilse de yol yine sulh ceza hâkimliğidir; gerekçeler farklı olduğu için ehliyete el konulmasına itiraz dilekçesi ayrı hazırlandı.
- Mahkemenin verdiği ceza: İdari para cezasını mahkeme verdiyse karara ancak itiraz yoluna gidilir (m.27/5).
Sosyal güvenlik ve gümrük cezalarında özel kanundaki yol uygulanır; yasa dışı bahis cezasına itirazı ise yasa dışı bahis idari para cezasına itiraz yazısında ayrıca anlattım. Tebligattaki “kanun yolu ve merci” satırı hangi yolun açık olduğunu gösterir; o satır eksik ya da yanlışsa bunu dilekçenizde ayrı bir gerekçe olarak yazın.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 08.06.2026 tarihli, 2023/19861 E., 2026/6621 K.
Bir idari para cezası, kişinin bilinen adresine önce normal tebligat çıkarılmadan doğrudan adres kayıt sistemindeki adresine Tebligat Kanunu 21/2 uyarınca muhtarlığa bırakılarak tebliğ edilmişti. Kişi kararı öğrendiği tarihe göre başvurmuş, sulh ceza hâkimliği başvuruyu süreden reddetmiş, itiraz da reddedilmişti. Daire, Başsavcılığın bu şekildeki tebliğin geçerli olmadığı, öğrenme tarihinin tebliğ tarihi sayılıp başvurunun esastan incelenmesi gerektiği yönündeki istemini yerinde bularak itiraz kararını kanun yararına bozdu. Dilekçedeki “tebligat usulsüz” seçeneğinin dayanağıdır.
… somut olayda; idari para cezası karar tutanağının kabahatlinin mernis adresine 06/01/2023 tarihinde doğrudan 7201 sayılı Kanun’un 21/2. maddesi gereğince tebliğ işleminin yapıldığı, bu şekilde yapılan tebliğin geçerli sayılamayacağı ve bu nedenlerle itiraz edenin 17/02/2023 tarihli dilekçesinde belirttiği öğrenme tarihinin tebliğ tarihi olarak kabul edilip süresinde yapılan başvuruya ilişkin esastan inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği …
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 20.10.2025 tarihli, 2025/3219 E., 2025/12694 K.
Bir şirkete verilen idari para cezası adli tatil içinde tebliğ edilmiş, on beş günlük sürenin son günü cumartesiye rastlamış, şirket vekili izleyen pazartesi başvurmuştu. Sulh ceza hâkimliği adli tatile ilişkin CMK 331’in bu başvuruya uygulanamayacağını söyleyip başvuruyu süreden reddetmişti. Daire, son günü cumartesiye denk gelen sürenin izleyen iş gününe uzadığını ve adli tatil içinde verilen dilekçenin CMK 331/4 gereğince süresinde sayılacağını belirten Başsavcılık istemini yerinde görerek kararı kanun yararına bozdu. Yine de sürenin son gününü beklemeden başvurmanızı öneririm.
… 15 günlük sürenin son günü, 13.08.2022 cumartesi günü olduğundan, 15.08.2022 tarihine uzayacağı, kabahatlinin de 15.08.2022 tarihinde başvuruda bulunduğu gözetildiğinde, başvurunun süresinde olduğu …
… adlî tatil süresi içerisinde tebliğ edildiği ve 15 günlük itiraz süresinin son gününün de adlî tatile denk geldiğinin anlaşılması karşısında, 5271 sayılı Kanun’un 331/4. maddesi gereğince adlî tatil içerisinde verilen 15/08/2022 tarihli itiraz dilekçesinin süresinde verildiği …
Sık Sorulan Sorular
İdari para cezasına itiraz dilekçesi için avukat şart mı?
Hayır. Dilekçeyi bizzat siz verebilirsiniz; kanun başvuruyu kişinin kendisine, kanuni temsilcisine ya da avukatına tanır (Kabahatler Kanunu m.27/3). Ceza yüksekse ya da tebligat tartışmalıysa avukat desteği dosyanın seyrini değiştirebilir.
İtiraz edersem ceza artabilir mi?
Hayır. Hâkimlik ya başvuruyu reddeder ya da cezayı kaldırır; alt-üst sınırlı cezada miktarı değiştirebilir (m.28/8-9). Kaybederseniz yalnız yargılama masrafları ve varsa karşı tarafın vekâlet ücreti size yüklenir.
İtiraz cezanın tahsilini durdurur mu?
Süresinde itiraz edilen karar kesinleşmez. Genel bütçeye giren cezalar kesinleşen kararlar üzerinden tahsil dairesine gönderilir (m.17/4); süresinde itiraz edilmişse bu aşamaya geçilmez. Belediyeler ve sosyal güvenlik kurumları kendi cezalarını kendileri tahsil eder; takip başlarsa başvuru dilekçenizin alındı belgesini kuruma verin.
Şirkete kesilen cezaya itirazı kim imzalar?
Şirketi temsile yetkili kişi ya da şirketin avukatı imzalar; imza sirkülerini ekleyin. Tüzel kişi hakkındaki karar her hâlde tüzel kişiye tebliğ edilir (m.26/3); kararın bir çalışana verilmesi sürenin başladığı günü tartışmalı hâle getirebilir.
Hâkimlik başvurumu reddederse ne yapabilirim?
Ceza 15.000 TL’yi aşıyorsa karar tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edersiniz (m.29/1). 15.000 TL dahil cezalarda karar kesindir; bu kararlara karşı olağan bir kanun yolu kalmaz.
Ödeme süresi geçtiyse indirimi kaybeder miyim?
Evet. %25 indirim yalnız ödeme süresi içinde yapılan ödemeye uygulanır (m.17/6). İtiraz sürerken bu süre işlemeye devam eder; indirimden yararlanmak istiyorsanız ödemeyi süre içinde yapıp itiraza devam edebilirsiniz.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Tutanağınızdaki tarih ve dayanak maddeyle ilgili tereddüdünüz varsa süre dolmadan bana yazabilirsiniz.
