Kaçak ve Sahte İçki Cezası: Bandrol, Evde Üretim, Metanol

Kaçak ve Sahte İçki Cezası Ne Kadar? Duruma Göre Tablo

Ceza, içkinin nasıl elde edildiğine ve sizin bu zincirdeki yerinize göre 1 ile 6 yıl arasında değişir; ölüm varsa çok daha ağırdır. Aşağıdaki tablo en sık görülen hâlleri bir arada gösterir.

Kaçakçılık suçlarında teşebbüs aşamasında kalan fiil de tamamlanmış gibi cezalandırılır (5607 m.3/22). Üç veya daha fazla kişinin birlikte hareket ettiği dosyalarda ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti varsa iki kat artırılır (5607 m.4). Eşya toplum sağlığını tehdit edecek nitelikteyse, fiil daha ağır bir suç oluşturmadığı sürece hapis cezası 10 yıldan az olamaz (5607 m.4/7); metanol içeren içki dosyalarında bu hüküm de gündeme gelebilir.

Bandrolsüz İçki Satmak, Bulundurmak ve Taşımak

Bandrolsüz alkollü içkiyi ticari amaçla bulunduran, taşıyan veya satan kişi, içkiyi kendisi üretmemiş olsa bile 5607 sayılı Kanun’un 3/18. maddesinden 3 ile 6 yıl hapis alır. Kanun burada üç grup sayar: ticari amaçla üreten, bulunduran veya nakleden; satışa arz eden veya satan; bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan.

Uygulamada dosyaların çoğu tekel bayisi, market, restoran, gazino ve tekne turlarından çıkar. Kolluk ihbar veya rutin denetimle iş yerine gelir, raftaki ya da depodaki şişelerde bandrol olup olmadığına bakar, şüpheli şişelerden numune alınarak laboratuvara gönderilir. Pet şişede satılan “yapma” viski, bidonla getirilen rakı, etiketsiz şarap en sık görülen örneklerdir. İçki gerçekten fabrikadan çıkmış ama yurt dışından gümrüksüz getirilmişse uygulanacak hüküm 3/18 değil, artırımlı 3/10 olur; bu yönüyle konu gümrük kaçakçılığı suçuyla birleşir.

Sahte bandrol ayrı bir suçtur. Bandrol, etiket veya hologramın taklidini üreten, bilerek kullanan ya da satan kişi 3/16’dan; kendisine yasal yoldan verilmiş bandrolü başka bir ürüne yapıştıran kişi 3/17’den 3 ile 6 yıl hapis alır. Yasal ithalat izni olan bir firmanın, aldığı orijinal bandrolleri sahte içki şişelerine yapıştırması bu ikinci hâle örnektir.

Kendi içmek için bandrolsüz içki almak suç mu?

Hayır, kendi tüketimi için bandrolsüz içki satın alan kişi 3/18’e göre suç işlemiş olmaz, çünkü kanun satın almada “bilerek ve ticari amaçla” şartını arar. İçki yine de el konularak imha edilir. Aynı şişeleri arkadaşlarına satmaya başladığınız anda durum değişir: artık satıcı konumundasınız.

Kaç litre kişisel kullanım sayılır?

Kanunda bandrolsüz içki için “şu kadar litreye kadar kişisel kullanım” diye bir sınır yoktur. Mahkeme miktara, içkinin bulunduğu yere, ambalaja, ihbarın içeriğine ve kişinin işine birlikte bakar. Evde birkaç şişe ile ticari bir iş yerinde aynı miktar aynı değerlendirilmez: Yargıtay, bir gözlemecide ihbar üzerine bulunan yaklaşık 7 litre bandrolsüz içkide ticari kastın sabit olduğunu kabul ederek beraat kararını bozdu.

Evde Rakı veya Şarap Yapmak Suç mu?

Evde kendi yetiştirdiğiniz üzümden, satmamak şartıyla 350 litreyi aşmayan şarap gibi fermente içki yapmak suç değildir; rakı, votka gibi damıtılmış içki üretmek ise bu istisnaya girmez. Kural 4733 sayılı Kanun’un 8. maddesindedir: Tarım ve Orman Bakanlığından tesis kurma ve faaliyet izni almadan alkollü içki üretmek için imalathane kuran ve işleten kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5.000 ile 10.000 gün arası adli para cezası alır.

İstisnanın dört şartı vardır ve hepsi birlikte aranır: ticari amaç olmayacak, kişi kendi ürettiği ürünü kullanacak, üretim şahsi tüketim için olacak ve fermente içki 350 litreyi aşmayacak. Pazardan kasa kasa üzüm alıp şarap yapmak “kendi ürünü” şartını tartışmalı hâle getirir. Yargıtay, evinin önündeki asmalardan 350 litre şarap yaptığını söyleyen sanık için bu asmaların gerçekten o miktara yetip yetmediğinin bilirkişiyle araştırılmasını istedi; yani savunma, üzümün nereden geldiğiyle birlikte ispatlanmalıdır.

Damıtma ise başka bir konudur. Evde kazan ve soğutucu düzenekle rakı ya da votka çeken kişi, kendisi içse bile istisnadan yararlanamaz; bu düzenek izinsiz imalathane olarak değerlendirilebilir. Üretilen içki şişelenip satılıyorsa 5607 m.3/18 de devreye girer. Bu tür üretimde metanol oranı kontrol edilemediği için en ağır sonuçlar genellikle bu dosyalardan çıkar.

Sahte İçkiden Ölüm veya Zehirlenme Olursa Hangi Ceza Verilir?

Sahte içkiden ölüm olursa satıcı ve üretici, kaçakçılığa ek olarak çoğunlukla bilinçli taksirle öldürmeden (TCK 85 ve 22/3) yargılanır; ölüm ihtimalini kabullendiği ispatlanırsa olası kastla öldürme gündeme gelir. Zehirlenen ama ölmeyen kişiler için taksirle veya olası kastla yaralama tartışılır.

Ölüm olmasa bile, metanol katılmış içkiyi satmak tek başına bir suçtur. Bu suç Türk Ceza Kanunu’nda şöyle düzenlenmiştir:

TCK 186/1: (1) Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde bozulmuş, değiştirilmiş her tür yenilecek veya içilecek şeyleri veya ilaçları satan, tedarik eden, bulunduran kimseye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve binbeşyüz güne kadar adlî para cezası verilir.

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

İçkiye metanol katarak bozan ve böylece insanların hayatını tehlikeye düşüren üretici ise TCK 185/1 kapsamında 2 yıldan 15 yıla kadar hapisle yargılanabilir. Bu suçların bozulmuş gıda ve sahte ilaç dosyalarıyla ortak yanlarını bozulmuş gıda satma cezası yazısında ayrıca anlattım.

Bilinçli taksir mi, olası kast mı?

Ayrım cezayı kat kat değiştirir. Bilinçli taksirde kişi ölüm ihtimalini öngörür ama olmayacağına güvenir; ceza 85. maddedeki cezanın üçte birinden yarısına kadar artırılır:

TCK 22/3: (3) Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır; bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.

Olası kastta ise kişi neticeyi öngörür ve “olursa olsun” diyerek kabullenir; kasten öldürmede bu, 20 ile 25 yıl hapis demektir (TCK 21/2). Kast ve taksir farkı sahte içki dosyalarının kaderini belirler. Yargıtay, sahte viskileri bilerek satıp şişelere orijinal bandrol yapıştıran sanık için, metanol miktarını bildiğine dair delil yoksa olası kast değil bilinçli taksirle öldürmeden hüküm kurulması gerektiğine karar verdi. Satıcının metanolün öldürücü düzeyde olduğunu bildiğini gösteren delil varsa sonuç değişebilir; bu yüzden önceki soruşturmalar, uyarılar ve yazışmalar dosyada belirleyicidir.

Satıcı, Üretici ve Taşıyıcının Sorumluluğu Nasıl Ayrılır?

Kaçak içki zincirindeki herkes kendi fiilinden sorumludur: üretici, toptancı, şoför, bayi ve garson aynı dosyada ama farklı rollerle yargılanabilir. Ortak şart, eşyanın bandrolsüz veya kaçak olduğunu bilmek ve ticari amaçla hareket etmektir.

Tekel bayisi veya market sahibi, faturasız ve satış belgesi olmayan kişiden aldığı içkinin hesabını vermekte zorlanır. Faturalı alım, bilinen bir dağıtıcı ve normal fiyat, “bilmiyordum” savunmasını güçlendirir; piyasa fiyatının çok altında, bidonla veya pet şişeyle gelen içki ise bu savunmayı zayıflatır. Ceza dosyasından ayrı olarak 4733 sayılı Kanun belgesiz kişiden ürün alan, satış belgesi olmadan satış yapan veya yetkisi olmadan açık içki satan işletmelere idari para cezası öngörür. İçkinin internet veya telefonla tüketiciye satılması da bu kanunda idari yaptırıma bağlanmıştır. Bu idari para cezalarının tutarı her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; size uygulanan miktar idari yaptırım kararında yazar.

Çalışan garson veya kasiyer, patronun talimatıyla satış yaptığında kendiliğinden kurtulmaz; ancak bandrol konusundan haberi olmadığı, depoya veya alımlara erişimi olmadığı gösterilebilirse kast tartışması açılır. Aracı kullanan şoför için de soru aynıdır: yükün ne olduğunu biliyor muydu? Yükleme yeri, ödeme şekli ve yazışmalar bu soruya cevap verir.

Etkin Pişmanlık ve Ödeme Cezayı Ne Kadar Düşürür?

Gümrüklenmiş değerin iki katını soruşturma bitene kadar Hazineye öderseniz ceza yarı oranında, hüküm verilene kadar öderseniz üçte bir oranında indirilir (5607 m.5/2). Savcı bu imkânı soruşturmada şüpheliye ihtar etmek zorundadır; yapılmamışsa mahkeme kovuşturmada ihtar eder. Mükerrirler ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlarda bu indirim uygulanmaz (5607 m.5/3).

Ayrı bir etkin pişmanlık türü daha vardır. Suça iştirak eden kişi, resmi makamlar haber almadan önce fiili, diğer failleri ve eşyanın saklandığı yeri bildirir ve bu bilgi yakalamayı veya eşyanın ele geçirilmesini sağlarsa cezalandırılmaz; haber alındıktan sonra fiilin bütünüyle ortaya çıkmasına yardım edene verilecek ceza üçte iki oranında indirilir (5607 m.5/1). Bunlara ek olarak, eşyanın değeri hafifse ceza yarısına kadar, pek hafifse üçte birine kadar indirilebilir (5607 m.3/23).

Bu indirimler hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapısını açar. Örnek: 3/18’den 3 yıl temel ceza, ödeme ile yarıya iner (1 yıl 6 ay), takdiri indirimle 1 yıl 3 aya düşer; 2 yılın altında kaldığı için HAGB veya erteleme tartışılabilir. Suç şikâyete bağlı olmadığından ve uzlaştırma listesinde yer almadığından uzlaştırma yoktur; diğer indirim yolları için ceza indirimi sebepleri yazısına bakabilirsiniz.

Araca ve İçkiye El Konulur mu, Geri Verilir mi?

Bandrolsüz içkiye el konulur ve numune alındıktan sonra imha edilir; geri verilmez (5607 m.11/5). Mahkûmiyetle birlikte eşyanın müsaderesine de karar verilir. Kaçak içki taşınan araca CMK hükümlerine göre el konulur (5607 m.10/1).

Araç üç hâlde alıkonulur: içki araçta özel olarak hazırlanmış gizli bir bölmede taşınmışsa, araç Türkiye’de sicile kayıtlı değilse veya soruşturma sürerken yeniden kaçakçılıkta kullanılırsa. Bu durumda sahibi, alıkoyma tarihinden itibaren 30 gün içinde aracın değeri kadar teminatı gümrük idaresine verirse araç kendisine iade edilir; verilmezse tasfiye edilir (5607 m.10/2). Aracın sahibi suçla ilgisi olmayan iyiniyetli bir kişiyse, bu durum el koyma ve müsadere aşamasında ayrıca ileri sürülmelidir.

İş yerinin alkollü içki satış belgesiyle ilgili işlemler ayrıca idari süreçte yürür. Ceza dosyasındaki mahkûmiyet, idarenin belge iptali kararını da etkileyebilir; bu yüzden iki süreci birlikte planlamak gerekir.

Kaçak İçki Dosyasında İlk Ne Yapılmalı?

Kaçak içki dosyasında ilk iş, ifade vermeden önce arama tutanağını, el konulan miktarı ve numune tutanağını görmek ve alım belgelerinizi toplamaktır. Savunma çoğu zaman “ticari amaç” ve “bilme” üzerine kurulur; bu iki noktayı ilk ifadede doğru anlatmak sonradan düzeltmekten çok daha kolaydır.

• Arama kararı veya yazılı emir var mı, arama ne zaman ve kimlerin huzurunda yapıldı, tutanağa bakın.
• El konulan şişelerin sayısı, litresi ve hangilerinin bandrolsüz olduğu ayrı ayrı yazılmış mı, kontrol edin.
• Faturaları, satıcının bilgilerini, ödeme dekontlarını ve yazışmaları saklayın.
• Laboratuvar raporunda metanol, etil alkol oranı ve ürünün “taklit” olup olmadığı yazılır; rapora itiraz hakkınız vardır.
• Etkin pişmanlık ödemesini yapıp yapmayacağınıza, gümrüklenmiş değer belli olunca karar verin.

İfadeye çağrıldıysanız ifade sürecinde haklarınızı önceden okuyun. Sigara ve tütün için kurallar büyük ölçüde benzer olsa da makaron ve yaprak tütün gibi ayrı hükümler vardır; bunları kaçak sigara ve tütün cezası yazısında anlattım.

Yaşanmış Olaydan

Bir müvekkilim ilçede küçük bir tekel bayisi işletiyordu. Bir gün kolluk, ihbar üzerine dükkâna geldi; tezgâhın altındaki kolide 18 şişe bandrolsüz rakı bulundu. Müvekkilim rakıları bayram öncesi bir tanıdığından, piyasanın epey altında bir fiyatla ve faturasız aldığını, sahte olduğunu düşünmediğini söyledi. Laboratuvar raporu içkilerde metanol bulunmadığını, ancak ürünün taklit olduğunu ve bandrolsüz olduğunu gösterdi.

Faturasız alım ve düşük fiyat karşısında “bilmiyordum” savunmasının tek başına yetmeyeceğini düşündük. Müvekkilim, ihtar üzerine soruşturma bitmeden gümrüklenmiş değerin iki katını Hazineye yatırdı ve malı veren kişinin adını ve telefonunu verdi. Savcılık bu kişi hakkında da ayrı işlem başlattı.

Mahkeme 3/18’den alt sınırdan ceza belirledi, etkin pişmanlık nedeniyle yarı oranında, takdiri sebeple bir kez daha indirdi ve sonuç ceza 1 yıl 3 ay hapis olunca hükmün açıklanmasını geri bıraktı. Rakılar imha edildi. İdari tarafta müvekkilim ayrıca para cezası ödedi ve satış belgesiyle ilgili süreci ayrı takip etti. Dükkânında artık yalnız faturalı ve bandrollü ürün satıyor.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 11.06.2026 tarihli, 2023/18515 E., 2026/6906 K.

Bir gözlemecide, kaçak içki satıldığı ihbarı üzerine hâkim kararıyla yapılan aramada yaklaşık 7 litre bandrolsüz alkollü içki bulunmuştu. İlk derece mahkemesi sanığı mahkûm etmiş, bölge adliye mahkemesi içkinin kişisel kullanım için yapıldığını kabul ederek beraat vermişti. Yargıtay ihbarın içeriğini, içkilerin bulunduğu yeri ve ticari iş yerinde ele geçirilmesini birlikte değerlendirerek ticari kastın sabit olduğunu belirtti ve beraat kararını bozdu. Az miktar, ticari bir iş yerinde ele geçtiğinde tek başına kurtarıcı olmuyor.

… ihbar içeriği, içkilerin bulunduğu yer, yakalanış şekli ve ticari iş yerinde yakalanmış olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, ticari kasıtla söz konusu eşyayı bulundurduğu sabit olan sanığın mahkûmiyeti yerine dosya kapsamına ve oluşa uymayan gerekçelerle yazılı şekilde beraatine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur …

↑ Metne dön

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 16.10.2025 tarihli, 2025/4896 E., 2025/12649 K.

Sanığın evinin karşısındaki deposunda bidonlar içinde 350 litre fermente alkollü içki bulunmuş, sanık şarabı evinin önündeki asmalardan kendisi için yaptığını savunmuştu. Bölge adliye mahkemesi beraat vermişti. Yargıtay, sanığın kendi asmalarının bulunup bulunmadığı, bunların 350 litre üretime yetip yetmediği ve niteliğinin uygun olup olmadığı yerinde tespit edilip bilirkişiye inceletilmeden karar verilmesini eksik inceleme sayarak kararı bozdu. 350 litrelik istisnada üzümün kişinin kendi ürünü olması somut olarak araştırılıyor.

… sanığın savunmasında belirttiği şekilde evinin önünde 350 litre fermente alkollü içki üretimi yapılmasına yetecek miktarda ve kendi kullanımına ait asmaların bulunup bulunmadığının, şayet mevcut ise nitelik olarak böyle bir üretime uygun olup olmadıklarının cins, miktar ve sair yönleri bakımından tespiti ile bu hususların tutanağa bağlanmasından sonra konusunda uzman bilirkişilerce ayrıntılı ve tereddüte mahal bırakmayacak şekilde düzenlenecek rapora göre bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi, hukuka aykırı bulunmuştur …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 28.04.2026 tarihli, 2025/299 E., 2026/3379 K.

Alkollü içki ithalatı için izin ve orijinal bandrol alan bir firmanın yetkilisi, sahte üretilen viskilere bu bandrolleri yapıştırmış; içkiler tekne turunda ikram edilmiş, metil alkol zehirlenmesiyle ölümler ve yaralanmalar olmuştu. Ağır ceza mahkemesi olası kastla öldürme ve yaralamadan mahkûmiyet vermişti. Yargıtay, sanığın içkilerin sahte olduğunu bildiğini ama metanol miktarını veya öldürücü olduğunu bildiğine dair delil bulunmadığını belirterek eylemin bilinçli taksirle öldürme (TCK 85/2, 22/3) olduğunu ve üst sınıra yakın ceza verilmesi gerektiğini söyledi ve hükmü oy çokluğuyla bozdu.

… sahte olarak üretilen viskileri, sahte olduğunu bilerek sattığı, uhdesinde bulunan TAPDK bandrollerini sahte içki şişelerine yapıştırdığı hususunda şüphe bulunmamakla birlikte, sanığın sahte olarak üretilen alkollerin üretim aşamasına tanık olduğuna veya iştirak ettiğine, içeriğindeki metil alkol miktarını veya metil alkol miktarının öldürücü niteliği haiz olduğunu bildiğine dair delil bulunmasa da, sanığın sahte olarak üretilen içkilerin satımı sonrasında, bilhassa kamuoyunda sıkça sahte alkol nedeniyle ölüm vakalarının da gündem olması karşısında, içen kişilerin ölebileceğini ya da yaralanabileceğini bilmesine rağmen ölüm sonucunu istemeyerek gerçekleştirdiği eylemden, 5237 sayılı Kanun’un 85/2, 22/3. maddeleri uyarınca zarar ve tehlikenin ağırlığı gözetilerek üst sınıra yakın ceza tayini yerine, yazılı şekilde her bir maktul için olası kastla öldürme, her bir katılan için olası kastla yaralama suçlarından hüküm kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur …

↑ Metne dön