Kaçak Sigara ve Tütün Cezası: Bandrolsüz, Makaron, Tütün
Kaçak sigara ve tütün cezası: bandrolsüz ürün 3-6 yıl hapis, ticari amaç, yolcu muafiyeti, makaron, etkin pişmanlık indirimi ve araç müsaderesi tablosu.
Kaçak sigara ve tütün cezası 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenir: bandrolsüz ya da taklit bandrollü sigarayı, makaronu veya tütünü ticari amaçla üreten, bulunduran, taşıyan, satan ya da bilerek ticari amaçla satın alan kişi 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası alır. Ürünün yurt dışından kaçak sokulduğu anlaşılırsa kaçakçılık cezası artırılarak uygulanır ve hapis 3 yıldan az olamaz. Belirleyici kavram ticari amaçtır: kendi içmek için alınan birkaç paket bu suçu oluşturmaz. Bu yazıda ticari amacın nasıl belirlendiğini, yolcu muafiyetini, dolu makaron ve açık tütün satışını, etkin pişmanlıkla cezanın nasıl düştüğünü ve araca el konulmasını anlatıyorum.
Kaçak Sigara ve Tütün Cezası Ne Kadar?
Kaçak sigara ve tütün dosyalarında hapis cezası, fiile göre 2 ile 6 yıl arasında başlar ve artırımlarla yükselebilir. En sık uygulanan fıkralar şunlar:
| Eylem | Dayanak | Ceza |
|---|---|---|
| Bandrolsüz veya taklit bandrollü sigara, makaron, tütünü ticari amaçla üretmek, bulundurmak, taşımak, satmak, bilerek ticari amaçla satın almak | m.3/18 | 3 – 6 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası |
| Ürünün kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması | m.3/18 son cümle ve m.3/10 | İlgili kaçakçılık cezası yarısından iki katına kadar artar, en az 3 yıl |
| Kaçak eşyayı bilerek ve ticari amaçla almak, satmak, taşımak, saklamak | m.3/5 | 1 – 3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası (tütünde m.3/10 artırımı) |
| Bandrol, etiket veya hologram taklit etmek, taklidini bilerek kullanmak | m.3/16 | 3 – 6 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası |
| İçine tütün doldurulmuş makaronu ticari amaçla satmak, bulundurmak, nakletmek | m.3/20 | 3 – 6 yıl hapis |
| Yetki belgesi almadan veya bildirim yapmadan tütün ticareti | m.3/21 | 2 – 5 yıl hapis |
| Üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlemek | m.4/2 | Ceza yarı oranında artar |
| Eşyanın değeri hafif veya pek hafif | m.3/23 | Ceza yarısına, pek hafifse üçte birine kadar indirilir |
Kanun, bu fiillerin teşebbüs aşamasında kalsa bile tamamlanmış gibi cezalandırılacağını da söyler (m.3/22). Örneğin satışa hazırlanırken yakalanan ürün için “henüz satmadım” savunması cezayı düşürmez.
Ticari Amaç Nasıl Belirlenir? Kişisel Kullanım Suç mu?
Hayır, bandrolsüz sigarayı yalnız kendi kullanımı için bulundurmak 5607’deki suçu oluşturmaz; bulundurma, taşıma ve satın almada kanun ticari amaç arar. Ticari amacın kanunda bir paket veya karton sınırı yoktur. Mahkeme bunu ürünün miktarına, çeşitliliğine, ele geçtiği yere ve olayın bütününe bakarak belirler.
Yargıtay, sırt çantasında 300 paket bandrolsüz sigara ve 7 şişe bandrolsüz içkiyle yakalanan kişide ürünlerin kişisel kullanım miktarının üzerinde ve ticari mahiyette olduğunu kabul ediyor. Dosyalarda en sık gördüğüm ticari amaç işaretleri şunlar:
- Bir kişinin makul süre içinde tüketemeyeceği miktar,
- Aynı markadan çok sayıda karton ya da çok sayıda farklı marka,
- Ürünlerin dükkânda, depoda veya araçta satışa hazır biçimde bulunması,
- Mesajlaşma uygulamalarında fiyat verilmesi, siparişler, müşteri listesi,
- Daha önce aynı fiilden kayıt bulunması.
Ticari amaç ispatlanamazsa beraat kararı verilir; ancak ürünlere yine de el konulur ve kural olarak geri verilmez. Yalnız kendi kullanımınız için aldığınız birkaç paketin ardından gelen dosyada kullanım alışkanlığınızı, ürünün nereden ve ne kadar alındığını açıkça anlatmanız yeterli olabilir.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Yurt Dışından Kaç Karton Sigara Getirilebilir?
Yurt dışından gelen ve 18 yaşını doldurmuş bir yolcu vergisiz olarak 600 adet sigara (3 karton) getirebilir. Ticaret Bakanlığının yolcu muafiyetleri bilgisine göre bu yazının güncellendiği tarih itibarıyla ayrıca 100 adet sigarillo, 50 adet puro, 250 gram kıyılmış tütün ve 250 gram pipo tütünü getirilebilir. Bu sınırlar her ürün için ayrı ayrı uygulanır. Rakamlar değişebildiği için seyahatten önce Bakanlığın güncel listesine bakın.
Muafiyeti aşan eşya beyan edilmezse ne olacağı, eşyanın ticari mahiyette olup olmamasına bağlıdır. Yolcunun üzerinde, eşyası arasında veya aracında çıkan eşya ticari mahiyetteyse kaçakçılık hükümleri uygulanır (5607 m.6/4); ticari mahiyette değilse Gümrük Kanunu’ndaki vergi ve idari yaptırım hükümleri gündeme gelir. Bu durumda kesilen cezaya karşı itiraz ile uzlaşma arasındaki seçimi gümrük idari para cezasına itiraz yazısında ele aldım. Sınır kapılarında yaşanan dosyaların ayrıntısı gümrük kaçakçılığı yazısında.
Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı ve Açık Tütün Satmak
İçine kıyılmış tütün doldurulmuş makaronu ticari amaçla satmak, satışa sunmak, bulundurmak veya nakletmek 3 ile 6 yıl hapis gerektiren ayrı bir suçtur (5607 m.3/20). Tarım ve Orman Bakanlığından yetki belgesi almadan ya da bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapmak ise 2 ile 5 yıl hapistir (m.3/21). Açık tütün satan dükkânların çoğu dosyası bu iki fıkra üzerinden açılır.
Boş makaron ve yaprak sigara kâğıdı da bandrol sistemine tabidir; bandrolsüz olanların ticari amaçla satışı m.3/18’e girer. Burada ürünün menşei önemlidir. Yargıtay, ele geçen makaronların yerli mi yabancı mı olduğunun bilirkişiyle belirlenmesi gerektiğini, yerli olanların o tarihteki düzenlemeye göre kabahat, yabancı olanların kaçakçılık suçu oluşturacağını kabul ediyor.
Ticari amaç olmaksızın, kendi ürettiği tütünden şahsi tüketimi için 50 kilogramı aşmayan sarmalık kıyılmış tütün elde etmek, izinsiz tütün işleme suçunun dışında tutulmuştur; kanundaki sınır 50 kilogramdır (4733 sayılı Kanun m.8). Bu istisna, başkasından alınıp satılan açık tütünü kapsamaz.
Bandrolsüz Sigara Satan Bakkal ve Taklit Bandrol
Dükkânında bandrolsüz sigara satan esnaf, ürünü satışa sunduğu için m.3/18-b kapsamında 3 ile 6 yıl hapisle yargılanır; ürünün kaçak olarak yurda sokulduğu anlaşılırsa m.3/10 artırımı uygulanır. Ürünü kimden aldığını göstermek, toptancının belgeleri ve faturalar savunmada önemlidir; ama faturanın varlığı bandrolsüz ürünü yasal hâle getirmez.
Taklit bandrol üretmek, ülkeye sokmak ya da bilerek bulundurmak ve kullanmak da 3 ile 6 yıl hapis gerektirir (m.3/16). Gerçek bandrolü üründen söküp başka ürüne takmak veya amacı dışında kullanmak aynı cezayı doğurur (m.3/17). Taklidin bilinmemesi bu fıkralarda savunmanın merkezidir; bandrolün gözle ayırt edilip edilemeyeceği bilirkişi raporuyla belirlenir.
Bunlardan ayrı olarak, satış belgesi olmadan tütün ürünü satmak veya belgesiz kişiden ürün almak gibi piyasa kurallarına aykırılıklar 4733 sayılı Kanun’da idari para cezasıyla yaptırıma bağlanmıştır. Bu idari yaptırımlar ceza davasından bağımsız işler.
Etkin Pişmanlıkla Ceza Ne Kadar Düşer?
Suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı Hazineye ödenirse ceza, soruşturma bitene kadar ödemede yarı, hüküm verilinceye kadar ödemede üçte bir oranında indirilir (5607 m.5/2). Savcı bu hakkı soruşturmada şüpheliye ihtar eder; ihtar yapılmadıysa hâkim kovuşturmada sanığa ihtar yapar.
Bu indirim mükerrirlere ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlara uygulanmaz (m.5/3). Ayrıca suça iştirak eden kişi, resmi makamlar haber almadan önce fiili, diğer failleri ve kaçak eşyanın yerini bildirir ve bu bilgi faillerin yakalanmasını ya da eşyanın ele geçirilmesini sağlarsa hiç ceza almaz; haber alındıktan sonra fiilin ortaya çıkmasına yardım ederse ceza üçte iki indirilir (m.5/1). Genel kuralları etkin pişmanlık yazısında anlattım.
Uygulamada indirimler üst üste gelir: değerin hafif olması (m.3/23), takdiri indirim ve etkin pişmanlık birlikte sonuç cezayı 2 yılın altına indirebilir. Bu durumda hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme gündeme gelir.
Dikkat: Gümrüklenmiş değer, ürünün piyasa satış fiyatı değil, kanundaki tanıma göre gümrük idaresinin hesapladığı değerdir. Ödemeden önce tutarın dosyadaki tespit varakasıyla uyumlu olduğunu kontrol edin; eksik ödeme indirimi tehlikeye atar.
Ele Geçen Sigaraya ve Araca Ne Olur?
Bandrolsüz tütün mamulleri, makaron ve yaprak sigara kâğıdı el konulduktan sonra numune alınarak ya da ayırt edici bilgileri tutanağa yazılarak imha edilir (5607 m.11/5). Bu ürünler, beraat edilse bile size geri verilmez. Elektronik sigara ve elektronik nargile de bu maddede imha edilecek ürünler arasında sayılmıştır.
Suçta kullanılan araca CMK 128/4 kapsamında el konulur (5607 m.10/1). Aracın müsaderesi için ise kanun ayrıca şart arar: kaçak eşyanın özel hazırlanmış gizli bölmede taşınması, aracın yükünün tamamını veya ağırlıklı bölümünü oluşturması ya da eşyanın girişi yasak veya sağlığa zararlı maddelerden olması (m.13/1). Bagajda birkaç karton sigara bulunan bir otomobilin müsaderesi bu yüzden çoğu dosyada tartışmalıdır.
Aracınız alıkonulduysa değeri kadar teminatı 30 gün içinde gümrük idaresine vererek aracı geri alabilirsiniz (m.10/2). Müsadere şartlarını ve itiraz yollarını aracıma el konuldu yazısında ayrıntılı anlattım. Kanunun genel müsadere kuralı da şudur:
TCK 54/4: (4) Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, müsadere edilir.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Dava Nasıl İlerler? Uzlaştırma, HAGB ve Arama
Kaçak sigara dosyalarında uzlaştırma yoktur; suç şikâyete bağlı değildir ve dava asliye ceza mahkemesinde görülür. Gümrük idaresi davaya katılan olarak girer (5607 m.18). Etkin pişmanlık, değer indirimi ve takdiri indirimden sonra sonuç ceza 2 yılı geçmezse hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme ya da şartları varsa paraya çevirme değerlendirilir.
Savunmada sık tartışılan konulardan biri aramanın hukuka uygunluğudur. Konut, iş yeri ve araç aramaları kural olarak hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle yapılır. Arama kararının gerekçesi, saati ve aramada bulunan tanıklar dosyada incelenir. Ancak usule aykırılık iddiası tek başına beraat getirmez; sanığın kabulü ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Kaçakçılık mahkûmiyetinin memuriyet ve ticari belgeler bakımından da sonuçları vardır. 4733 sayılı Kanun’a göre bu fıkralardan kesinleşmiş mahkûmiyeti olanlara tütün ve alkol piyasasında faaliyet belgesi verilmez. Özel kanunlardaki diğer suçların genel görünümü için özel ceza kanunları rehberine bakabilirsiniz; kaçak içki dosyalarını kaçak ve sahte içki cezası yazısında, IMEI kaydının belirleyici olduğu kaçak telefon dosyalarını kaçak telefon (IMEI) cezası yazısında anlattım.
Yaşanmış Olaydan
Küçük bir market işleten bir müvekkilim, dükkânında yapılan aramada tezgâh altında 40 karton bandrolsüz sigara ve birkaç kilo açık tütün bulunduğu için bana geldi. Arama, savcının yazılı emriyle mesai dışında yapılmıştı. Müvekkilim ürünleri seyyar bir satıcıdan aldığını ve bandrolsüz olduklarını bildiğini kabul ediyordu.
İlk iş olarak gümrük idaresinin tespit varakasındaki gümrüklenmiş değeri inceledik ve soruşturma bitmeden iki katını Hazineye yatırdık. Savcılık m.3/18’den dava açtı; ürünlerin yabancı menşeli olup kaçak olarak yurda sokulduğu tespit edildiği için ceza m.3/10’a göre istendi. Ticari amaç tartışmasız olduğundan savunmayı cezanın belirlenmesine yoğunlaştırdık.
Mahkeme etkin pişmanlık indirimini yarı oranında uyguladı ve takdiri indirim yaptı. Sonuç ceza 2 yılın altında kaldı ve hükmün açıklanması geri bırakıldı. Ürünler imha edildi; müvekkilim 5 yıllık denetim süresinde yeni bir kasıtlı suç işlemezse dosya düşecek.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 02.06.2026 tarihli, 2023/12496 E., 2026/6472 K.
Önleyici kolluk devriyesinde durumundan şüphelenilen kişinin sırt çantası ve el çantasında yapılan aramada 300 paket bandrolsüz sigara ve 7 şişe bandrolsüz alkollü içki bulunmuştu. Bölge adliye mahkemesi arama kararının usulsüz olduğunu düşünerek beraat kararı verdi. Yargıtay, olay gününün pazar olduğunu ve savcının yazılı emriyle yapılan aramanın hukuka uygun olduğunu, ele geçen ürünlerin kişisel kullanım miktarının üzerinde ve ticari mahiyette bulunduğunu belirterek beraat kararını bozdu.
… Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre sanıktan ele geçen bandrolsüz sigara ve alkollü içkilerin kişisel kullanım miktarının üzerinde, ticari miktar ve mahiyette olduğu anlaşılmakla, sanığın üzerine atılı suçtan mahkûmiyeti yerine dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle beraatine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. …
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 09.11.2023 tarihli, 2020/99 E., 2023/9908 K.
Sanığın evinde depo olarak kullandığı bölümde arama kararıyla 350 paket kaçak sigara, pipo tütünü ve sigara sarma kâğıdı bulunmuş, sanık mahkûm edilmişti. Yargıtay, ticari amaçla bulundurmanın kabulünde hata görmedi; ancak makaronların yerli mi yabancı mı olduğunun bilirkişiyle belirlenmesi gerektiğini, sonradan yürürlüğe giren değer indirimi ve etkin pişmanlık hükümlerinin değerlendirilmesini, pipo tütünü için de ek savunma hakkı tanınmasını isteyerek hükmü birden fazla gerekçeyle bozdu.
… Suça konu makaronun uzman bilirkişi vasıtasıyla yerli ya da yabancı menşeili olup olmadığı hususunda rapor aldırılıp, makaronların yerli menşeili olmaları halinde suç tarihi itibarıyla eylemin 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun’un (4733 sayılı Kanun) 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının (ı) bendi gereği idarî yaptırım gerektiren kabahati, yabancı menşeili olmaları halinde ise 5607 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin beşinci fıkrasındaki suçu oluşturacağı, buna göre inceleme yapıldıktan sonra 5237 sayılı Kanun’un 44 üncü maddesi de gözetilerek hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi, hukuka aykırı bulunmuştur. …
Sık Sorulan Sorular
Üzerimde 2 karton kaçak sigara çıktı, ceza alır mıyım?
Ticari amaç yoksa 5607’deki suç oluşmaz; kendi kullanımınız için bulundurduğunuzu anlatmanız gerekir. Ürünlere el konulur ve imha edilir.
Kaçak sigara cezası hapis yatar mı?
Sonuç ceza 2 yılın altına inerse hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme mümkündür. Daha yüksek cezalarda infaz kuralları uygulanır; etkin pişmanlık ödemesi sonucu ciddi biçimde etkiler.
Kaçak sigara davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Üst sınırı 5 yılı geçmeyen hâllerde dava zamanaşımı 8 yıl, üst sınırı 5 yılı aşan hâllerde 15 yıldır (TCK 66/1). Artırımlar üst sınırı ve dolayısıyla süreyi değiştirebilir.
Bandrolsüz sigara içmek suç mu?
Yalnız içmek veya kişisel kullanım için az miktarda bulundurmak 5607’deki suçu oluşturmaz. Satmak, satışa sunmak, ticari amaçla taşımak ya da saklamak suçtur.
Kaçak sigara davasında uzlaştırma var mı?
Hayır, kaçakçılık suçları uzlaştırma kapsamında değildir. Cezayı düşüren yol, gümrüklenmiş değerin iki katının ödenmesiyle uygulanan etkin pişmanlıktır.
