Gözaltına İtiraz Dilekçesi Örneği: CMK 91/5 Başvurusu
Gözaltına itiraz dilekçesi: kim verir, sulh ceza hâkimi 24 saatte karar verir; süre aşımı, uzatma, çocuk ve sağlık gerekçeli indirilebilir örnek.
Gözaltına itiraz dilekçesi, yakalanan ya da gözaltında tutulan kişinin hemen serbest bırakılması için sulh ceza hâkimine verilir. Kanun bu işleme “itiraz” değil “başvuru” der (CMK 91/5) ve iki haftalık itiraz süresine bağlamaz: gözaltı sürdüğü her an başvurabilirsiniz. Başvuruyu gözaltındaki kişinin kendisi, avukatı ya da yakını yapabilir. Aşağıdaki örnek; somut delil yokluğu, süre aşımı, gerekçesiz uzatma, sağlık ve çocuk şüpheli gibi en sık sonuç veren gerekçeleri seçmeli paragraflar hâlinde verir.
Dilekçe Örneği
[İL] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
[gözaltı işlemi bir ilçe adliyesinin yargı çevresindeyse: [İLÇE] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE]
SORUŞTURMA NO: [biliniyorsa: [İl] Cumhuriyet Başsavcılığı, Yıl/Sıra]
BAŞVURAN: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], Adres: [………..], Telefon: [………..]
Gözaltındaki kişiyle yakınlığı: [kendisi / eşi / annesi / babası / oğlu / kızı / kardeşi / dedesi / ninesi / torunu / kanuni temsilcisi (vasisi)]
[varsa: MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad, baro ve sicil no, adres]
GÖZALTINDAKİ ŞÜPHELİ: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], Doğum tarihi: [gg.aa.yyyy]
Tutulduğu yer: [İl/ilçe Emniyet Müdürlüğü … Şube Müdürlüğü / … Jandarma Komutanlığı] nezarethanesi
YAKALAMA TARİHİ VE SAATİ: [gg.aa.20..], saat [..:..]
GÖZALTI EMRİ: [Cumhuriyet savcısının gg.aa.20.. saat ..:.. tarihli yazılı emri / suçüstü hâlinde kolluk amirinin CMK 91/4 uyarınca verdiği karar]
UZATMA EMRİ: [varsa: gg.aa.20.. tarihli, … gün uzatma / yoksa “yoktur”]
BİLDİRİLEN SUÇLAMA: [kolluğun ya da haklar formunun bildirdiği suç] (TCK [madde])
KONU: CMK 91/5 uyarınca, şüpheli hakkındaki yakalama, gözaltına alma [ve gözaltı süresinin uzatılması] işlemine karşı başvuru; şüphelinin derhâl serbest bırakılması, bu mümkün görülmezse soruşturma evrakı ile birlikte derhâl Cumhuriyet Savcılığında hazır bulundurulması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Başvuru hakkı: Şüpheli [Ad Soyad], [yakınlık] olduğum kişidir; CMK 91/5 bu başvuruyu şüphelinin kendisi, müdafii, kanuni temsilcisi, eşi ve birinci veya ikinci derece kan hısımlarına tanır. Şüpheli halen gözaltındadır; başvurunun yirmi dört saat dolmadan, evrak üzerinden sonuçlandırılması gerekir.
2. Yakalamanın oluş biçimi: Şüpheli [gg.aa.20..] günü saat [..:..] sıralarında [evinde / işyerinde / trafikte / havalimanında] [polis / jandarma] tarafından yakalanmıştır. [Yakalama tutanağı ve şüpheli hakları formu düzenlenmiş / düzenlenip düzenlenmediği tarafımıza bildirilmemiştir.] Yakalandığı [ailesine haber verilmemiş, bunu [gg.aa.20..] saat [..:..]de üçüncü bir kişiden öğrendik] (CMK 95/1). [Kolluk şüphelinin hangi suçtan tutulduğunu yakınlarına açıklamamaktadır.]
3. Gözaltının kanuni şartı yoktur: CMK 91/2’ye göre gözaltına alma, bu tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve kişinin bir suçu işlediği şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır. Şüpheliyi bildirilen suçla ilişkilendiren somut bir delil gösterilmemiştir. Bilinen tek olgu [isim benzerliği / ismi belirtilmeyen bir ihbar / şüphelinin adına kayıtlı bir hat veya hesap / olay yerinin yakınında bulunması]dır. [Hesap / hat şüphelinin bilgisi dışında kullanılmıştır; durumu gösteren [şikâyet dilekçesi / banka yazısı] ektedir.] Somut delil olmadan kişiyi saatlerce hürriyetinden yoksun bırakmak Anayasa’nın 19. maddesindeki kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına aykırıdır.
4. Soruşturma yönünden zorunluluk bulunmamaktadır: Şüpheli [… yıldır] [adres]de oturmaktadır, [işyeri adı]nda sigortalı çalışmaktadır; ikametgâh belgesi ve SGK dökümü ektedir. Kaçma ihtimali yoktur; daha önce kendisine yapılan hiçbir çağrıyı geri çevirmemiştir. Deliller [arama yapılmış, telefonu ve dijital materyali el konularak muhafazaya alınmış] olduğundan delil karartma ihtimali de kalmamıştır. İfadesinin alınması için gözaltı zorunlu değildir; CMK 145 uyarınca çağrı ile de ifade alınabilir. Şüpheli, belirlenecek gün ve saatte savcılıkta hazır bulunacağını taahhüt etmektedir.
5. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: gözaltı süresinin aşılması] Kanuni gözaltı süresi dolmuştur: Şüpheli [gg.aa.20..] saat [..:..]de yakalanmıştır. CMK 91/1’e göre gözaltı süresi, en yakın hâkime gönderilme için zorunlu yol süresi hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; yol süresi de on iki saatten fazla olamaz. Bugün saat [..:..] itibarıyla [… saat] geçmiş, şüpheli ne serbest bırakılmış ne de hâkim önüne çıkarılmıştır. Süre dolduğu hâlde kişinin hâkim kararı olmadan tutulması hukuka aykırıdır; şüphelinin derhâl serbest bırakılması gerekir.
6. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: uzatma emrinin şartları yok] Gözaltı süresinin uzatılması hukuka aykırıdır: CMK 91/3, uzatmayı yalnız toplu olarak işlenen suçlarda, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle, her defasında bir günü geçmemek ve toplam üç günü aşmamak üzere yazılı emirle mümkün kılar. Toplu suç, üç veya daha fazla kişi tarafından işlenen suçtur (CMK 2/1-k). Somut olayda [şüpheli tek başına suçlanmaktadır / yalnız iki kişi hakkında işlem yapılmaktadır]. [Uzatma emri şüpheliye tebliğ edilmemiştir; kanun emrin “derhâl tebliğ” edilmesini ister.] [Emirde delillerin toplanmasında hangi güçlük olduğu gösterilmemiş, matbu bir gerekçe kullanılmıştır.] Bu koşullarda yapılan uzatma, kanunun izin verdiği süreyi aşan bir hürriyetten yoksun bırakmadır.
7. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: ifadesi alındığı hâlde bekletilme] İfade tamamlandığı hâlde şüpheli tutulmaktadır: Şüphelinin kolluk ifadesi [gg.aa.20..] saat [..:..]de müdafii huzurunda alınmıştır. O andan bu yana yapılan ya da yapılması gereken başka bir soruşturma işlemi bildirilmemiştir. Gözaltı “soruşturmanın tamamlanması” amacıyla verilebilir (CMK 91/1); amaç gerçekleştikten sonra kişiyi bekletmenin dayanağı kalmaz. Şüphelinin ya serbest bırakılması ya da derhâl savcılığa sevk edilmesi gerekir.
8. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: sağlık durumu] Şüphelinin sağlık durumu gözaltıya elverişli değildir: Şüpheli [kalp hastalığı / diyabet / epilepsi / psikiyatrik tanı / gebelik] nedeniyle düzenli tedavi görmektedir; [ilaçları kendisine verilmemektedir]. Hastane raporu ve reçete ektedir. Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği’nin 9. maddesi, sağlık durumu bozulan ya da sağlık durumundan şüphe edilen kişinin derhâl hekim kontrolünden geçirilmesini, kronik hastalığı olanın isteği hâlinde kendi hekimi nezaretinde muayene ve tedavisinin sağlanmasını öngörür. Bu durumdaki bir kişinin gözaltında tutulması tedbirin amacıyla orantısızdır.
9. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: şüpheli çocuk] Şüpheli on sekiz yaşından küçüktür: Şüpheli [gg.aa.yyyy] doğumlu olup [..] yaşındadır. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na göre çocuk hakkındaki soruşturmayı çocuk bürosundaki savcı bizzat yapar (m.15/1) ve gözaltına alınan çocuk kolluğun çocuk biriminde, bu birimin bulunmadığı yerde yetişkinlerden ayrı tutulur (m.16). Çocuğa istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK 150/2); Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği’nin 19. maddesi de gözaltının ana-babaya bildirilmesini ve ifadenin müdafi hazır bulunarak alınmasını şart koşar. [Ailesine haber verilmemiş / müdafi görevlendirilmemiş / çocuk yetişkinlerle aynı nezarethanede tutulmuştur.] Çocuğun okul kaydı ve ailesinin yanında yaşadığı göz önüne alındığında gözaltının sürdürülmesi ölçüsüzdür. [Çocuk fiil tarihinde on iki yaşını doldurmamışsa: suç nedeniyle yakalanamaz, kimlik tespitinden sonra derhâl bırakılmalıdır (Yönetmelik m.19/a).]
10. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: müdafi ile görüşme engeli] Şüphelinin müdafiiyle görüşmesi engellenmektedir: Şüpheli, vekâletname aranmaksızın müdafiiyle her zaman ve başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir (CMK 154/1). Müdafi Av. [Ad Soyad] [gg.aa.20..] saat [..:..]de nezarethaneye gelmiş, ancak [görüşme yaptırılmamış / görüşme kolluk görevlisinin yanında yaptırılmıştır]. Bu hak, yalnız CMK 154/2’de sayılan suçlarda ve savcının istemi üzerine verilen hâkim kararıyla yirmi dört saat kısıtlanabilir; dosyada böyle bir karar yoktur.
11. Ölçülülük ve sonuç: Bildirilen suçlamanın kanundaki üst sınırı [… yıl]dır. [Suç tutuklama yasağı kapsamındadır (CMK 100/4); soruşturma sonunda tutuklama dahi istenemeyecek bir suç için kişiyi gözaltında bekletmenin amacı yoktur.] Kişi özgürlüğüne yapılan bu müdahale, ulaşılmak istenen amaçla orantılı değildir.
12. Haklarımızın saklı tutulması: Kanuna aykırı yakalama ve gözaltı, kanuni süre içinde hâkim önüne çıkarılmama, yakınlara bildirim yapılmaması ve başvuru imkânından yararlandırılmama hâllerinde Devletten maddi ve manevi tazminat isteme hakkımız saklıdır (CMK 141/1-a, b, h, k).
HUKUKİ NEDENLER: Anayasa m.19; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.5; CMK m.2, 90, 91, 95, 141, 145, 150, 154; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.15, 16; Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği m.9, 15, 19 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Yakalama tutanağı, şüpheli hakları formu, gözaltı ve uzatma emirleri (kolluktan ve savcılıktan istenmesini talep ediyoruz), ikametgâh belgesi, SGK hizmet dökümü, nüfus kayıt örneği, [hastane raporu ve reçete], [okul belgesi], [şikâyet dilekçesi / banka yazısı], [varsa emsal karar künyesi].
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; CMK 91/5 uyarınca başvurunun evrak üzerinden ve yirmi dört saat dolmadan incelenerek;
1. Şüpheli [Ad Soyad]ın DERHÂL SERBEST BIRAKILMASINA,
2. Bu talebimiz kabul görmezse terditli olarak; şüphelinin soruşturma evrakı ile birlikte DERHÂL CUMHURİYET SAVCILIĞINDA HAZIR BULUNDURULMASINA,
3. [Sağlık / çocuk / müdafi seçenekleri kullanıldıysa: Şüphelinin derhâl hekim muayenesine götürülmesi, müdafiiyle kısıtlamasız görüştürülmesi ve ailesine bildirim yapılması için kolluğa yazı yazılmasına,]
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[gg.aa.2026], saat [..:..]
Başvuran
[Ad Soyad / İmza]
[varsa: Müdafii Av. Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. Başvuranın kimlik fotokopisi ve yakınlığı gösteren nüfus kayıt örneği
2. Şüphelinin ikametgâh belgesi ve SGK hizmet dökümü
3. [Hastane raporu, reçete / okul belgesi / şikâyet dilekçesi]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Gözaltına İtiraz Dilekçesi Nereye, Ne Zaman ve Kim Tarafından Verilir?
Gözaltına itiraz dilekçesi, gözaltı devam ettiği sürece her an, sulh ceza hâkimliğine hitaben verilir; ayrı bir süre yoktur. Başvuran yakın ise kimliğini ve yakınlığını gösteren nüfus kaydını ekler. Gözaltındaki kişinin kendisi de dilekçe verebilir; Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği’nin 15. maddesine göre bu dilekçe yetkili hâkime en seri şekilde ulaştırılır. Kanunun güncel metni şöyledir:
CMK 91/5: (5) Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı, yakalanan kişi, müdafii veya kanunî temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir. Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinde yaparak derhâl ve nihayet yirmidört saat dolmadan başvuruyu sonuçlandırır. Yakalamanın veya gözaltına alma veya gözaltı süresini uzatmanın yerinde olduğu kanısına varılırsa başvuru reddedilir ya da yakalananın derhâl soruşturma evrakı ile Cumhuriyet Savcılığında hazır bulundurulmasına karar verilir.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
| Konu | Süre | Kim karar verir / nereye | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Genel gözaltı süresi | Yakalamadan itibaren 24 saat; ayrıca en çok 12 saat yol süresi | Cumhuriyet savcısı | CMK 91/1 |
| Toplu suçta uzatma | Her defasında 1 gün, toplam 3 gün | Savcının yazılı emri, şüpheliye derhâl tebliğ | CMK 91/3, 2/1-k |
| Suçüstünde kolluk amirinin gözaltı kararı | 24 saate kadar; toplumsal olay ve toplu suçlarda 48 saate kadar; hâkim önüne en geç 48 saat, toplu suçta 4 gün | Mülki amirce belirlenen kolluk amiri | CMK 91/4 |
| Gözaltına karşı başvuru | Gözaltı sürdükçe her an | Sulh ceza hâkimi; evrak üzerinden, 24 saat dolmadan karar | CMK 91/5 |
| Başvurunun reddine itiraz | Kararı öğrenmeden itibaren iki hafta | Numara olarak izleyen sulh ceza hâkimliği | CMK 268/1, 268/3-a |
| Serbest bırakılan kişinin yeniden yakalanması | Yeni ve yeterli delil ve savcı kararı olmadıkça yasak | Cumhuriyet savcısı | CMK 91/6 |
| Haksız gözaltı tazminatı | Kesinleşmenin tebliğinden itibaren 3 ay, her hâlde kesinleşmeden itibaren 1 yıl | Oturduğunuz yer ağır ceza mahkemesi; beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararına dayanan istemler (141/1-e) Tazminat Komisyonuna | CMK 141/1, 142/1-2 |
Saatin nereden işlemeye başladığını, yol süresinin nasıl hesaplandığını ve toplu suç uzatmasını gözaltı süresi ne kadar yazısında örneklerle anlattım. Başvurunun nasıl işlediğini, kimlerin yapabileceğini ve hâkimin verebileceği kararları ise gözaltına itiraz süreç yazısında bulabilirsiniz.
Sulh Ceza Hâkimi Dilekçede Neye Bakar?
Sulh ceza hâkimi iki şeye bakar: gözaltının kanuni şartları var mı ve süre kurallarına uyulmuş mu. Duruşma yapılmaz, şüpheli dinlenmez; hâkimin önünde yalnız sizin dilekçeniz, ekleri ve savcılıktan gelen evrak vardır. Bu yüzden dilekçede saatler ve belgeler her şeydir.
- Somut delil: CMK 91/2 “şüphe” değil, şüpheyi gösteren somut delil ister. Kişiyi suçla bağlayan delilin ne olduğunu sorgulayın; isim benzerliği ve imzasız ihbar bu ölçüyü karşılamaz.
- Zorunluluk: Kaçma ve delil karartma ihtimali yoksa, ifade çağrı ile alınabilecekse gözaltı zorunlu değildir. Adres, iş ve aile bağlarını belgeyle gösterin.
- Saat hesabı: Yakalama saatini, uzatma emrinin saatini ve dilekçeyi verdiğiniz saati yazın. Hâkim süre aşımını ancak bu saatlerle görür.
- Uzatmanın dayanağı: Üç kişiden az şüpheli varsa toplu suç yoktur, uzatma da olmaz. Uzatma emrinin size tebliğ edilip edilmediğini sorun.
- Özel durumlar: Çocuk, hasta, gebe ya da engelli şüphelide hâkim ölçülülüğü daha sıkı denetler.
Dosyalarımda en sık gördüğüm sonuç, hâkimin kişiyi doğrudan serbest bırakması değil, evrakla birlikte derhâl savcılıkta hazır bulundurulmasına karar vermesidir. Bu karar, ifadesi saatlerce bekletilen kişinin aynı gün savcı önüne çıkmasını sağlar. Gözaltının ilk saatlerinde ailenin yapması gerekenleri yakınım gözaltına alındı ne yapmalıyım yazısında sıraladım.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Doldururken Dikkat: En Sık Yapılan 5 Hata
Dilekçeyi kısa tutmak cazip gelir, ama hâkim yalnız yazdığınızı görür. Saatleri, yakınlığı ve somut olguları eksiksiz doldurun; dosyanıza uymayan [SEÇENEK] paragraflarını silin.
- Yakınlığı belgelememek: Nişanlı, amca, kuzen veya arkadaş başvuramaz; bu kişiler ancak bir avukat aracılığıyla hareket edebilir. Kardeş ve torun ikinci derece kan hısımı olduğundan başvurabilir; nüfus kaydını ekleyin.
- Saat yazmamak: “Uzun süredir tutuluyor” yerine yakalama saatini ve dilekçe saatini yazın.
- Tutuklamaya itirazla karıştırmak: Kişi sulh ceza hâkimince tutuklandıysa bu dilekçe kullanılmaz; iki hafta içinde tutuklamaya itiraz dilekçesi verilir.
- Yalnız masumiyet anlatmak: Hâkim bu aşamada suçu yargılamaz; gözaltının şartlarını denetler. Somut delil yokluğunu, zorunluluk yokluğunu ve süreyi öne çıkarın.
- Kolluğa yanlış bilgi vermek: Yakınınızın ifadesi hakkında kolluğa telefonda açıklama yapmayın; ifade sırasında konuşulanlar dosyaya girer.
Dikkat: Dilekçe gözaltının hukuka aykırılığını kayda geçirir. Başvuru reddedilse bile bu kayıt, ileride açılacak tazminat davasında ve bireysel başvuruda başvuru yolunun kullanıldığını gösterir; dilekçenin damgalı bir örneğini saklayın.
Başvurudan Sonra Ne Olur: Ret, Serbest Bırakma, Tazminat
Sulh ceza hâkimi yirmi dört saat dolmadan üç karardan birini verir: başvuruyu reddeder, serbest bırakır ya da şüphelinin evrakla birlikte derhâl savcılıkta hazır bulundurulmasına karar verir (CMK 91/5). Serbest bırakılan kişi, yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve savcının kararı olmadıkça aynı nedenle yeniden yakalanamaz (CMK 91/6).
Ret kararı bir hâkim kararıdır; kararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir ve itirazı numara olarak izleyen sulh ceza hâkimliği inceler (CMK 268/3-a). Pratikte gözaltı çoğu zaman bu itiraz incelenmeden biter. Gözaltının sonunda kişi tutuklama talebiyle hâkime sevk edilirse yol değişir; sorgu sırasında müdafi bulunur (CMK 91/7) ve tutuklama kararına karşı ayrı itiraz yapılır. Bu aşamayı gözaltından sonra ne olur yazısında anlattım.
Kanuna aykırı yakalama, süre aşımı, yakınlara bildirim yapılmaması ya da başvuru imkânından yararlandırılmama hâllerinde Devletten tazminat istenir (CMK 141/1). Bu taleplerin bir kısmı ceza davasının sonucuna bağlı değildir: Yargıtay 12. Ceza Dairesi, gözaltı süresinin aşılması gibi asıl davanın sonucuna bağlı olmayan talepler için hükmün kesinleşmesinin beklenmesine gerek olmadığını kabul ediyor. Kısa süren gözaltılar da tazminata konu olur; daire, iki günlük gözaltı için hükmedilen düşük manevi tazminatı hakkaniyete uygun bulmayarak bozdu. Aynı kişi farklı tarihlerde iki kez gözaltına alındıysa her dönemin ihlali ve tazminatı ayrı ayrı belirlenmeli. İstem, oturduğunuz yer ağır ceza mahkemesine yapılır; beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararına (141/1-e), gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin cezadan fazla olmasına (141/1-f) ya da konutu terk etmeme veya tedavi yükümlülüğüne (141/1-l) dayanan istemler ise Tazminat Komisyonuna gider (CMK 142/2). Dava dilekçesinin örneği haksız tutuklama tazminatı dava dilekçesi sayfasında.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 01.07.2026 tarihli, 2022/7235 E., 2026/6862 K.
Davacı darbe girişimi soruşturmasında 17.07.2016 tarihinde gözaltına alınmış, sonra silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkûm edilmiş ve hüküm kesinleşmişti. Kanuna aykırı yakalama ve gözaltı, kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmama, suçlamanın açıklanmaması ve ölçüsüz arama gibi gerekçelerle açtığı tazminat davası, ilk derece mahkemesince yalnız beraat hâlini düzenleyen CMK 141/1-e açısından incelenip reddedilmişti. Daire, asıl davanın sonucuna bağlı olmayan bu taleplerin ceza davasının kesinleşmesi beklenmeden ileri sürülebileceğini ve her biri için ayrı araştırma ve gerekçe gerektiğini belirterek kararı oy birliğiyle bozdu. Mahkûmiyet, gözaltı sırasındaki usulsüzlükler için tazminat istemenin önünde tek başına engel değildir.
… asıl davanın sonucuna bağlı olmayan ve asıl davada verilecek kararları etkilemeyecek talepler yönünden mutlaka davanın esasıyla ilgili verilen karar veya hükmün kesinleşmesi zorunlu değildir. …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 06.05.2026 tarihli, 2022/8016 E., 2026/4690 K.
Davacı silahlı terör örgütüne üye olma soruşturmasında iki gün gözaltında kalmış, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmişti. İlk derece mahkemesi 600 TL manevi tazminata hükmetmiş, bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetmişti. Daire, manevi tazminatın kişinin sosyal ve ekonomik durumu, suçlamanın niteliği, gözaltının oluş biçimi ve süresi gibi ölçütlerle hakkaniyete uygun belirlenmesi gerektiğini, hükmedilen miktarın eksik kaldığını belirterek kararı bozdu. Maaşını almaya devam eden kamu görevlisi davacının o iki gün için maddi tazminata hak kazanmadığını da tespit etti, ancak temyiz edenin sıfatı nedeniyle bunu bozma nedeni yapmadı.
… Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 01.07.2026 tarihli, 2022/8417 E., 2026/6860 K.
Davacı 2016’da önce yaklaşık bir ay gözaltında kalıp adli kontrolle serbest bırakılmış, kısa süre sonra yeniden yakalanarak tutuklanmış ve yaklaşık dört yıl tutuklu kalmıştı; ceza davası temyiz aşamasındaydı. İlk derece mahkemesi gözaltı ve tutukluluk sırasındaki ihlaller nedeniyle tazminat talebini kısmen kabul etmişti. Daire, iki ayrı koruma tedbiri dönemi bulunduğu için her dönemdeki ihlallerin ayrı değerlendirilmesi, tazminatın ayrı ayrı belirlenmesi ve her birine kendi tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini belirterek kararı oy birliğiyle bozdu.
… gözaltı ve tutukluluğunun iki farklı döneme ilişkin olduğu, bu tedbirler arasında geçen sürelerde davacının gözaltında ya da tutuklu olmadığı, davacı hakkında iki farklı dönemde koruma tedbiri uygulandığı dikkate alınarak, her bir koruma tedbiri döneminde meydana gelen ihlaller için ayrı ayrı tazminat miktarları belirlenip, belirlenen her bir tazminat miktarına, ilişkin olduğu tarihten itibaren faiz işletilmemesi, …
Sık Sorulan Sorular
Gözaltına itiraz dilekçesi için avukat şart mı?
Hayır, gözaltındaki kişinin eşi veya birinci ya da ikinci derece kan hısımı dilekçeyi kendisi verebilir. Avukat ise vekâletname aranmaksızın şüpheliyle görüşebilir ve dosyayı daha hızlı takip eder.
Gözaltına itirazın süresi var mı?
Ayrı bir süre yoktur; gözaltı devam ettiği sürece her an başvurulabilir. Gözaltı sona erdikten sonra başvurunun konusu kalmaz, geriye tazminat yolu kalır.
Hâkim gözaltına itirazı kaç saatte sonuçlandırır?
Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinden yapar ve derhâl, en geç yirmi dört saat dolmadan karar verir (CMK 91/5).
Gözaltındaki kişi çocuksa ne değişir?
Çocuk kolluğun çocuk biriminde ya da yetişkinlerden ayrı tutulur, ifadesi müdafi hazır bulunarak alınır ve soruşturmayı çocuk bürosu savcısı bizzat yürütür. On iki yaşını doldurmamış çocuk suç nedeniyle yakalanamaz; ayrıntısı çocuk suç işlerse ne olur yazısında.
Gözaltındaki yakınımla görüşebilir miyim?
Avukat, vekâletname aranmaksızın her zaman ve başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir (CMK 154/1). Ailenin görüşmesine ve eşya teslimine ilişkin ayrıntılar gözaltındaki kişiyle görüşülebilir mi yazısında.
Gözaltında geçen süre cezadan düşülür mü?
Evet, hüküm kesinleşmeden önce gözaltında geçen süre hükmolunan hapis cezasından indirilir; adli para cezasında bir gün 500 TL sayılır (TCK 63/1).
Yukarıdaki dilekçe genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Yakınınız şu an gözaltındaysa ve dilekçeyi birlikte hazırlamak isterseniz bana ulaşabilirsiniz.
