Tutuklamaya İtiraz Dilekçesi Örneği: Süre, Merci, Talep
Tutuklamaya itiraz dilekçesi örneği: iki haftalık süre, asliye ceza hâkimi merci, cezaevinden verme ve terditli adli kontrol talebiyle indirilebilir metin.
Tutuklamaya itiraz dilekçesi örneği, sulh ceza hâkimliğinin soruşturma evresinde verdiği tutuklama kararını kaldırtmak için kullanılır. Dilekçeyi şüphelinin kendisi, müdafii (avukatı), eşi ya da yasal temsilcisi verebilir. Kararın size açıklandığı günden itibaren iki haftalık süre işler; bu sürede dilekçe, kararı veren hâkimliğe teslim edilir. Aşağıdaki örnek bu iki hafta içinde, somut belgelerle desteklenerek verilmek üzere hazırlandı.
Dilekçe Örneği
[İL] [NUMARA]. SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
[İl] Asliye Ceza Mahkemesi Hâkimine gönderilmek üzere
DEĞİŞİK İŞ NO: [yıl/sayı] D. İş
SORUŞTURMA NO: [yıl/sayı]
İTİRAZ EDEN ŞÜPHELİ: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………], [Baba adı], [Doğum yeri ve tarihi]
Hâlen [……] Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu
[varsa: MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad, Baro ve sicil no, adres]
SUÇ: [Suçun adı ve TCK madde numarası]
İTİRAZ EDİLEN KARAR: Hâkimliğinizin [gün.ay.yıl] tarihli, [yıl/sayı] D. İş sayılı tutuklama kararı
KARARIN ÖĞRENİLDİĞİ TARİH: [gün.ay.yıl] (sorgu sırasında yüze karşı açıklandı)
KONU: Tutuklama kararına itirazlarımın sunulması; tutuklamanın kaldırılarak tahliyeme, bu mümkün görülmezse adli kontrol tedbirleri uygulanarak salıverilmeme karar verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Hakkımda [suç] iddiasıyla yürütülen soruşturmada [gün.ay.yıl] tarihinde gözaltına alındım ve [gün.ay.yıl] tarihinde Hâkimliğinizce tutuklanmama karar verildi. Karar bana sorgu sırasında açıklandı; bu itiraz, CMK 268/1’deki iki haftalık süre içinde yapılmaktadır.
2. Tutuklama kararı yalnız [şikâyetçinin beyanına / kolluk tutanağına / tek tanığın anlatımına] dayanmaktadır. Bu beyan [çelişkiyi yazın: örneğin olay saatinde başka yerde olduğumu gösteren kamera kaydı, HTS kaydı, fatura] ile çelişmektedir. CMK 100/1, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delil arar; dosyada bu düzeyde bir delil bulunmamaktadır.
3. Kaçma şüphesini gösteren hiçbir somut olgu yoktur. [Kaç] yıldır [il ve ilçe] adresinde oturuyorum, [işyeri adı] işyerinde [görev] olarak çalışıyorum, evliyim ve [sayı] çocuğum var. Pasaportum [yoktur / teslim etmeye hazırım]. Kolluk çağrısı üzerine kendiliğimden ifadeye gittim. CMK 100/2-a, kaçma şüphesinin somut olgulara dayanmasını şart koşar.
4. Delillerin karartılması tehlikesi de bulunmamaktadır. Evimde arama yapılmış, telefonuma el konulmuş, [kamera kayıtları, banka kayıtları, tanık ifadeleri] dosyaya alınmıştır. Toplanmış delilleri değiştirmem mümkün değildir; tanık veya mağdur üzerinde baskı kurmaya yönelik hiçbir davranışım dosyada yer almamaktadır (CMK 100/2-b).
5. Kararda tutuklama nedenleri kanun metni tekrarlanarak, “suçun niteliği, mevcut delil durumu” gibi genel ifadelerle gösterilmiştir. CMK 101/2, kuvvetli suç şüphesinin, tutuklama nedeninin, tedbirin ölçülülüğünün ve adli kontrolün neden yetersiz kalacağının somut olgularla gerekçelendirilmesini emreder. Bu gerekçe eksikliği tek başına kararın kaldırılmasını gerektirir.
6. İsnat edilen suçun cezası, adli sicil kaydımın bulunmaması ve [olası indirim nedenleri] birlikte değerlendirildiğinde tutuklama, işin önemi ve verilmesi beklenen cezayla ölçülü değildir (CMK 100/1, ikinci cümle). [Varsa: Suç yalnız adli para cezasını gerektirdiğinden / hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmediğinden ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen bir suç olmadığından CMK 100/4 uyarınca tutuklama yasağı bulunmaktadır.]
7. Kararda adli kontrolün neden yetersiz kalacağı açıklanmamıştır. Yurt dışına çıkış yasağı, belirlenecek günlerde karakola imza vermek veya konutu terk etmemek gibi CMK 109/3’teki yükümlülükler, soruşturmanın amacına ulaşması için yeterlidir.
8. [Kişisel durum: sağlık sorununuz ve raporu, bakmakla yükümlü olduğunuz kişi, sınav veya eğitim durumu, işinizi kaybetme tehlikesi; her birini belgesiyle yazın.]
HUKUKİ NEDENLER: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 34, 100, 101, 109, 263, 268, 270, 271; Anayasa m. 19; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 5; [varsa emsal karar künyesi].
DELİLLER: Soruşturma dosyası, yerleşim yeri belgesi, SGK hizmet dökümü veya işyeri yazısı, nüfus kayıt örneği, [sağlık raporu, öğrenci belgesi, kamera kaydı, HTS kaydı, fatura], her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve re’sen gözetilecek nedenlerle;
1. Hâkimliğinizce itirazın yerinde görülerek kararın düzeltilmesine ve tahliyeme (CMK 268/2),
2. Kararın düzeltilmemesi hâlinde dosyanın [İl] Asliye Ceza Mahkemesi Hâkimine gönderilmesine, itirazın kabulü ile tutuklama kararının kaldırılarak tahliyeme,
3. Tahliyem yerinde görülmezse, terditli olarak CMK 109 uyarınca yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü ve konutu terk etmeme tedbirlerinden uygun görülenleri uygulanarak salıverilmeme,
4. İtiraz hakkında Cumhuriyet savcısının görüşü alınırsa bu görüşün tarafıma bildirilmesine (CMK 270/2),
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[gün.ay.yıl]
İtiraz Eden Şüpheli
[Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. Tutuklama kararının örneği (varsa)
2. Yerleşim yeri belgesi
3. SGK hizmet dökümü veya işyeri yazısı
4. Nüfus kayıt örneği
5. [Sağlık raporu, öğrenci belgesi, diğer belgeler]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Tutuklamaya İtiraz Dilekçesi Örneği Hangi Mercie, Kaç Günde Verilir?
Tutuklama kararına itiraz her durumda iki hafta içinde ve kararı veren mercie yapılır; değişen yalnız itirazı inceleyecek makamdır. Soruşturmada kararı sulh ceza hâkimliği verir, kovuşturmada (dava açıldıktan sonra) ise davaya bakan mahkeme (CMK 101/1). Hangi evrede olduğunuzu tutuklama kararının başlığından anlarsınız: “D. İş” sayılı karar sulh ceza hâkimliğinindir, “Esas” numaralı karar mahkemenindir.
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Soruşturmada sulh ceza hâkimliğinin tutuklama kararı | Kararı öğrenmeden itibaren iki hafta | Kararı veren sulh ceza hâkimliğine; itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler | CMK 268/1, 268/3-b |
| Sulh ceza işlerine asliye ceza hâkiminin baktığı yer | İki hafta | Kararı veren hâkimliğe; itirazı ağır ceza mahkemesi başkanı inceler | CMK 268/3-b |
| Kovuşturmada asliye ceza mahkemesinin tutuklama kararı | İki hafta | Kararı veren mahkemeye; itirazı ağır ceza mahkemesi inceler | CMK 268/3-c |
| Kovuşturmada ağır ceza mahkemesinin tutuklama kararı | İki hafta | Kararı veren mahkemeye; itirazı numara olarak izleyen ağır ceza dairesi, tek daire varsa en yakın ağır ceza mahkemesi inceler | CMK 268/3-c |
| Tutuklunun cezaevinden verdiği dilekçe | İki hafta (kuruma teslimle süre kesilir) | Ceza infaz kurumu müdürüne; tutanakla derhâl mahkemeye gönderilir | CMK 263 |
| İtiraz reddedildikten sonra | Süre yok | Dosyanın bulunduğu hâkimlik veya mahkemeye tahliye talebi | CMK 104/1, 271/4 |
Süre ve merci kuralı kanunda şöyle yazılıdır:
CMK 268/1: (1) Hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde 35 inci maddeye göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar. 263 üncü madde hükmü saklıdır.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Sürecin tamamını, itirazda hangi cümlenin hedef alınacağını ve tahliye talebiyle farkını tutuklama kararına itirazın adım adım anlatıldığı yazıda bulabilirsiniz. Burada dilekçenin kendisine odaklanıyorum.
Dilekçeyi Vermeden Önce: Hangi Belgeler, Hangi Kapı?
Dilekçeye en az üç belge ekleyin: yerleşim yeri belgesi, çalıştığınızı gösteren SGK hizmet dökümü ya da işyeri yazısı ve nüfus kayıt örneği. Hâkimin “kaçma şüphesi” kanaatini değiştiren şey, belgeyle gösterilen bağlardır. Sağlık sorunu varsa rapor, öğrenciyseniz öğrenci belgesi, bakmakla yükümlü olduğunuz biri varsa onu gösteren belge eklenir. Tutuklama kararının bir örneği şüpheliye verilir (CMK 101/2); müdafi soruşturma dosyasındaki belgelerin örneğini harçsız alabilir (CMK 153/1).
Dilekçe dört yoldan verilir. Adliyedeki ön büroya ya da doğrudan kararı veren sulh ceza hâkimliğinin kalemine teslim edip alındı (havale) yazısı alabilirsiniz. Dilekçe yazamıyorsanız zabıt kâtibine sözlü beyanda bulunup tutanağa geçirtebilirsiniz (CMK 268/1). Avukat UYAP üzerinden, siz de e-Devlet şifrenizle UYAP Vatandaş Portalı’ndan gönderebilirsiniz. Tutuklu kişi ise dilekçesini cezaevi idaresine, yani kurum müdürüne verir; dilekçe deftere kaydedilir, bir tutanak düzenlenir ve kanun yolu süresi o anda kesilmiş sayılır (CMK 263/3-4).
Dikkat: Cezaevinden verilen dilekçe için düzenlenen tutanağın bir örneği tutukluya verilir (CMK 263/2-3). Bu tutanak, dilekçenin süresinde verildiğinin tek kanıtıdır; tutuklu yakınınızdan bu örneği saklamasını isteyin.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Doldururken Dikkat: Köşeli Parantezler ve En Sık Hatalar
Her köşeli parantez dosyanızdaki bir bilgiyle doldurulur ve parantezler silinir. “D. İş” numarası tutuklama kararının üst kısmında, soruşturma numarası ise savcılık evrakında yazar. “Kararın öğrenildiği tarih” sorguda kararın size okunduğu gündür; bu tarihi yazmak, sürenin içinde olduğunuzu ilk satırda gösterir. Açıklamalardaki 2-7. maddeleri dosyanıza göre ayıklayın: sizin için geçerli olmayan bir gerekçeyi bırakmak dilekçenin inandırıcılığını düşürür. Müdafi satırı avukatınız yoksa tamamen silinir.
Açıklamaları yazarken hâkimin kararında kullandığı gerekçeyi tek tek karşılamaya çalışın; hâkimin tutuklama kararı verirken baktığı ölçütleri bilmek bu eşleştirmeyi kolaylaştırır. Tutuklamaya itiraz dilekçesi örneği bir iskelettir; gücünü sizin eklediğiniz somut olgular verir. Dosyalarda en sık gördüğüm hatalar şunlar:
- Süreyi yanlış saymak. Süre iki haftadır ve kararın size açıklandığı gün başlar; internetteki eski örneklerde geçen kısa süre artık geçerli değil. Son güne bırakmayın.
- Dilekçeyi doğrudan asliye ceza mahkemesine vermek. Dilekçe kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir; o hâkimlik kararını düzeltmezse dosyayı en çok üç gün içinde inceleyecek mercie gönderir (CMK 268/2).
- “Suçsuzum” demekle yetinmek. Hâkim bu aşamada suçluluğu değil, tutuklama şartlarını tartar. Somut çelişkiyi ve belgeyi yazın.
- Belge eklememek. “Yerleşik adresim var” cümlesi, yerleşim yeri belgesi olmadan bir iddiadan ibarettir.
- Terditli talep yazmamak. Yalnız tahliye isterseniz hâkim ara çözümü düşünmeyebilir; adli kontrolü (tutuklanmadan, imza gibi yükümlülüklerle serbest kalma) ikinci talep olarak yazın.
- Tanık veya şikâyetçi hakkında sert ifadeler kullanmak. Bu cümleler, delil karartma ve baskı şüphesini güçlendirir.
Dilekçe Verildikten Sonra Ne Olur, Sonuç Kaç Günde Çıkar?
İtiraz duruşma yapılmadan, dosya üzerinden ve mümkün olan en kısa sürede karara bağlanır (CMK 271/1, 271/3). Kararı veren hâkimlik önce kendi kararını yeniden değerlendirir; itirazı yerinde görmezse en çok üç gün içinde dosyayı asliye ceza mahkemesi hâkimine gönderir (CMK 268/2). Merci savcının görüşünü alırsa bu görüş size ya da avukatınıza bildirilir; üç gün içinde cevap verebilirsiniz (CMK 270/2). Uygulamada sonuç çoğu dosyada birkaç gün içinde UYAP’a düşer.
İtiraz kabul edilirse tahliye yazısı cezaevine gönderilir ve tutuklu aynı gün salıverilir; adli kontrol de eklenebilir. Reddedilirse bu karar kesindir; aynı karara ikinci kez itiraz edilemez (CMK 271/4). Bundan sonra yol, her aşamada yapılabilen tahliye talep dilekçesi ve otuz günde bir yapılan tutukluluk incelemesidir (CMK 104/1, 108/1). Hâkimin bu incelemede neye baktığını tahliye kararı verirken hâkimin değerlendirdiği ölçütler yazısında anlattım. Kişi özgürlüğünün ihlal edildiğini düşünüyorsanız, olağan yollar tükendikten sonra otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir (6216 sayılı Kanun m. 47/5). Sonunda beraat ya da takipsizlik çıkarsa haksız tutuklama tazminatı gündeme gelir.
Sık Sorulan Sorular
Tutuklamaya itiraz dilekçesini avukat olmadan yazabilir miyim?
Evet, şüphelinin kendisi ya da eşi avukatsız dilekçe verebilir. Ancak gerekçenin somut olması gerektiğinden, mümkünse bir ceza avukatıyla çalışın.
Annem veya kardeşim tutuklamaya itiraz edebilir mi?
Kanun yoluna kendiliğinden başvurabilenler şüphelinin eşi ve yasal temsilcisidir (CMK 262/1). Şüpheli reşitse anne, baba veya kardeş doğrudan itiraz edemez (şüpheli 18 yaşından küçükse anne-baba yasal temsilci olarak itiraz edebilir); avukat tutabilir ya da tutuklunun kendi dilekçesini vermesini sağlayabilir.
İki hafta geçtiyse ne yapabilirim?
İtiraz süresi geçse de tahliye talebi her zaman yapılabilir (CMK 104/1). Talep reddedilirse o karara karşı yeniden iki hafta içinde itiraz yolu açılır.
İtiraz edersem tutuklama kararı durur mu?
Durmaz; itiraz kararın yerine getirilmesini kendiliğinden geri bırakmaz (CMK 269/1). Tutuklu, itiraz sonuçlanana kadar cezaevinde kalır.
Dilekçeyi e-Devlet üzerinden verebilir miyim?
Evet, e-Devlet şifrenizle UYAP Vatandaş Portalı’ndan dosyaya dilekçe gönderebilirsiniz. Ekler çoksa adliyedeki ön büroya elden vermek daha güvenlidir.
Suça göre dilekçe değişir mi?
Değişir. Uyuşturucu ticareti, yağma veya kasten öldürme gibi katalog suçlarda kanun tutuklama nedenini var sayabildiği için (CMK 100/3) gerekçe daha da somut olmalıdır.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Tutuklu bir yakınınız için dilekçeyi birlikte gözden geçirmek isterseniz benimle iletişime geçebilirsiniz.
