Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği (CMK 67/5)
Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi: CMK 67/5 süresi, ATK, trafik kusur ve imza raporuna seçmeli gerekçeler, yeni heyet talebi; indirilebilir örnek.
Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi, ceza dosyasında aleyhinize sonuç veren bir bilirkişi, Adli Tıp Kurumu ya da kusur raporunun eksik, çelişkili veya yetki dışına taşan noktalarını gösterip yeni inceleme istediğiniz dilekçedir. İtiraz gelmeyen rapor, hâkimin önünde çoğu zaman tartışmasız bir delil gibi durur. Aşağıdaki örnekte raporun türüne göre seçeceğiniz gerekçe paragrafları ve sıralı talepler var; trafik, yaralanma, hesap, imza ve dijital inceleme raporları için ayrı seçenekler bulacaksınız.
Dilekçe Örneği
[İL] [NO]. [ASLİYE CEZA MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE / AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA]
[soruşturma aşamasındaysa: [İL] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA]
ESAS NO: [Yıl/Sıra]
[soruşturma aşamasındaysa: SORUŞTURMA NO: [Yıl/Sıra]]
İTİRAZ EDEN: [Ad Soyad], [şüpheli / sanık / katılan / şikâyetçi (suçtan zarar gören)], T.C. Kimlik No: [………..], Adres: [………..]
[tutukluysa: [Kurum adı] Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu]
[varsa: MÜDAFİİ / VEKİLİ: Av. Ad Soyad, baro ve sicil no, adres]
İTİRAZ EDİLEN RAPOR: [Bilirkişi Ad Soyad ve uzmanlık alanı / Adli Tıp Kurumu […] İhtisas Dairesi veya Kurulu / [kurum] kriminal laboratuvarı] tarafından düzenlenen [gg.aa.20..] tarihli [kusur / adli tıp / hesap / imza ve yazı / dijital inceleme] raporu
TEBLİĞ VE SÜRE: Rapor tarafıma [gg.aa.20..] tarihinde tebliğ edilmiş; [gg.aa.20..] tarihli [duruşmada / tebligatla] itirazlarımı bildirmem için [… gün] süre verilmiştir.
KONU: [gg.aa.20..] tarihli bilirkişi raporuna karşı CMK 67/5 uyarınca itirazlarımın bildirilmesi; raporun hükme esas alınmaması, yeni bilirkişi incelemesi yaptırılması, bilirkişinin duruşmada dinlenmesi ve ek delil taleplerimden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1. Raporun konusu ve vardığı sonuç: [Mahkemeniz / Cumhuriyet başsavcılığı] [gg.aa.20..] tarihli kararıyla bilirkişiden şu soruların cevaplanmasını istemiştir: [görevlendirme kararındaki soruları aynen yazın]. Rapor, [raporun sonucunu kısaca yazın: “sanık asli kusurludur” / “yaralanma basit tıbbi müdahale ile giderilemez” / “senetteki imza sanığın eli ürünüdür” / “zarar … TL’dir”] sonucuna varmıştır. Aşağıda gösterdiğim nedenlerle bu sonuç dosyadaki delillerle bağdaşmamakta, hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.
2. İtirazım süresindedir: Rapor tarafıma [gg.aa.20..] tarihinde tebliğ edilmiş, itirazlarımı bildirmem için [gg.aa.20..] tarihine kadar süre verilmiştir; dilekçem bu süre içinde sunulmaktadır. [Süre verilmediyse: Rapor tebliğ edilmiş ancak itiraz için ayrıca süre verilmemiştir. CMK 67/5, tarafların yeni inceleme isteyebilmesi ve itirazlarını bildirebilmesi için süre verilmesini emreder; itirazlarımın hüküm kurulmadan önce değerlendirilmesini talep ediyorum.]
3. Rapor kendisine sorulan soruları cevaplamamıştır: CMK 66/1’e göre görevlendirme kararında, uzmanlık gerektiren sorular ve inceleme konusu gösterilir; CMK 67/1’e göre bilirkişi raporunda yaptığı işlemleri, vardığı sonuçları ve istenen incelemeleri yaptığını açıklar. Raporda [… numaralı soru] hiç cevaplanmamış; [… konusu] ise “[raporun ilgili cümlesi]” biçiminde, hangi veriye dayandığı gösterilmeden geçiştirilmiştir. Kullanılan yöntemi ve incelenen belgeleri göstermeyen bir rapor denetlenemez.
4. Dosyadaki deliller raporda değerlendirilmemiştir: Dosyanın [… sayfasında] bulunan [kamera kaydı ve izleme tutanağı / tanık [Ad Soyad]’ın [gg.aa.20..] tarihli beyanı / hastane epikrizi ve grafi kayıtları / banka hesap dökümleri / mukayese imza örnekleri / araç ekspertiz raporu] raporda hiç anılmamıştır. Rapor yalnız [kaza tespit tutanağına / şikâyetçinin anlatımına / tek bir belgeye] dayanmaktadır. Hâkim kararını ancak duruşmaya getirilip tartışılmış delillere dayandırabilir (CMK 217/1); dosyanın bütününü görmeden hazırlanan bir rapor maddi gerçeği yansıtamaz.
5. Raporun gerekçesi kendi içinde çelişkilidir: Rapor [… sayfasında] “[ilk cümle]” derken [… sayfasında] “[çelişen cümle]” demektedir. [Örnek: hızın tespit edilemediğini yazıp aşırı hız nedeniyle kusur yüklemek / kemik kırığı saptanmadığını belirtip yaralanmayı ağır nitelendirmek / hesap tablosundaki toplamla sonuçtaki rakamın tutmaması.] Gerekçesi sonucunu taşımayan rapor hükme esas alınamaz.
6. İtirazımı destekleyen uzman görüşü: CMK 67/6 uyarınca [uzman Ad Soyad, unvanı ve uzmanlık alanı]’ndan bilimsel mütalaa aldım; mütalaa ektedir. Mütalaaya göre [raporla çelişen en önemli tespiti yazın]. Mütalaa sahibinin CMK 68/3 uyarınca duruşmada dinlenmesini ve mahkeme bilirkişisiyle aynı oturumda kendisine soru yöneltilmesini talep ediyorum. Uzmanın çağrılması uygun görülmezse kendisini CMK 178/1 gereğince duruşmaya getireceğim.
7. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: rapor hukuki değerlendirme içeriyor] Bilirkişi yetkisini aşmıştır: Bilirkişi raporunda uzmanlık gerektiren konular dışında açıklama yapamaz, hâkimin yapması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz (CMK 67/3; 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu m.3/2). Raporun sonuç bölümündeki “[sanığın kastla hareket ettiği / suçun oluştuğu / sanığın taksirle ölüme sebebiyet verdiği / eylemin dolandırıcılık olduğu / tanık beyanının samimi olduğu]” ifadesi teknik bir tespit değil, hukuki bir yargıdır. Bu kısmın dikkate alınmamasını; teknik tespit ile hukuki yorumun birbirine karıştığı raporun bütün olarak güvenilirliğini yitirdiğini gözeterek başka bir bilirkişiden rapor alınmasını istiyorum. Genel bilgi ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek bir konuda ise bilirkişiye hiç başvurulamaz (CMK 63/1).
8. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: bilirkişinin uzmanlığı konuya uymuyor ya da atama usulsüz] Bilirkişi bu incelemeye ehil değildir: Raporu düzenleyen [Ad Soyad] [uzmanlık alanı, ör. inşaat mühendisi / mali müşavir / pratisyen hekim]’dir; oysa sorun [trafik mühendisliği / adli muhasebe / ortopedi / yazı ve imza incelemesi / adli bilişim] uzmanlığı gerektirir. Bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulunun listesindeki ilgili uzmanlık alanından seçilir (CMK 64/1). [Liste dışındaysa: Bilirkişi listede yer almamaktadır; liste dışından görevlendirilen bilirkişinin atayan merci huzurunda yemin etmesi ve yemin tutanağının imzalanması gerekir (CMK 64/6), dosyada bu tutanak yoktur.] [Hukukçuysa: Bilirkişi hukuk öğrenimi görmüştür ve hukuk dışında ayrı bir uzmanlığını belgelendirmemiştir (CMK 63/1).] [Kurum görevlisiyse: Bilirkişi, dosyada taraf olan [kurum adı]’nda görevlidir; kamu görevlileri bağlı oldukları kurumla ilgili davalarda bilirkişi olarak atanamaz (CMK 64/3).] [Tarafsızlıktan şüphe varsa: Bilirkişinin [katılanla akrabalığı / iş ilişkisi / aynı konuda önceden görüş bildirmesi] nedeniyle CMK 69 uyarınca reddini ayrıca talep ediyorum; dayandığım olgu ve belgeler ektedir.]
9. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: dosyada birbiriyle çelişen raporlar var] Raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulamaz: Dosyadaki [gg.aa.20..] tarihli [kaza tespit tutanağı / soruşturma bilirkişi raporu / ilk adli muayene raporu] [… sonucuna], [gg.aa.20..] tarihli [Adli Tıp Kurumu / bilirkişi heyeti] raporu ise [… sonucuna] varmıştır. Birbirine zıt iki rapordan birini gerekçe göstermeden seçmek eksik incelemedir. Çelişkinin, iki raporu birlikte değerlendirecek [Adli Tıp Kurumunun ilgili ihtisas kurulu veya Adli Tıp Üst Kurulu / ATK Trafik İhtisas Dairesi / üniversitenin ilgili bölümünden oluşacak üç kişilik heyet] raporuyla giderilmesini; heyetin sayısının gerekçeli kararla belirlenmesini (CMK 63/2) talep ediyorum.
10. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: adli tıp veya yaralanma raporu] Yaralanmanın derecesi kesin verilerle belirlenmemiştir: Cezayı doğrudan değiştiren [basit tıbbi müdahale ile giderilip giderilemeyeceği / kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisinin derecesi / hayati tehlike / yüzde sabit iz] tespiti, mağdurun [ilk müracaat raporu / grafileri / tomografisi / kontrol muayenesi] görülmeden yapılmıştır. Rapor [ilk raporla çelişmekte / yalnız evrak üzerinden düzenlenmiş / mağdur muayene edilmeden hazırlanmış] durumdadır. Radyolojik görüntülerin asıllarıyla birlikte Adli Tıp Kurumunun ilgili ihtisas dairesine gönderilmesini, mağdurun muayene edilerek kesin rapor alınmasını istiyorum. [Akıl sağlığı tartışılıyorsa: Kusur yeteneğim hakkında yalnız evrak üzerinden görüş bildirilmiştir; bu görüş [gg.aa.20..] tarihli [hastane / sağlık kurulu] raporuyla çelişmektedir. Gözlem altında muayene yapılarak yeniden değerlendirilmesini talep ediyorum.]
11. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: trafik kazası kusur raporu] Kusur dağılımı kazanın oluş biçimine uymamaktadır: Rapor bana [asli / tam] kusur yüklerken [karşı sürücünün sinyalsiz şerit değiştirmesini / kırmızı ışıkta geçişini / yayanın geçit dışından aniden yola çıkmasını / yolun aydınlatma ve işaret eksikliğini] hiç tartışmamıştır. Hız hesabı [fren izi ölçülmeden / takograf ya da araç verisi okunmadan / hasar fotoğrafları incelenmeden] yapılmıştır. Kazaya karışan birden fazla sürücünün kural ihlali varsa kusur paylaştırılmalıdır. Olay yerinde, kazanın gerçekleştiği saate yakın bir saatte keşif yapılmasını (CMK 83), araç kamerası ve çevre kamera kayıtlarının getirtilmesini ve dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini istiyorum.
12. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: hesap, imza ve yazı ya da dijital inceleme raporu] İnceleme materyali ve yöntemi denetlenemiyor: [Hesap raporunda: Zarar miktarı [banka kayıtları yerine şikâyetçinin söylediği rakamla / ticari defterler incelenmeden / yaptığım ödemeler düşülmeden] hesaplanmıştır; ödeme dekontlarım ektedir.] [İmza ve yazı incelemesinde: Mukayeseye esas alınan imzalar [yalnız … adettir / olay tarihinden yıllar sonraya aittir / fotokopi üzerinden alınmıştır]; senedin aslı incelenmemiştir.] [Dijital incelemede: İmaj alma tutanağı ve doğrulama (hash) değeri dosyada yoktur; incelenen kopyanın el konulan cihazdan alındığı gösterilmemiştir.] Bilirkişiye inceleyeceği şeyler mühür altında verilmeden önce listesi ve sayımı yapılıp tutanağa bağlanır, mühürlerin açılması da tutanakla belirtilir (CMK 66/7). Bu tutanaklar dosyada bulunmamaktadır. Asıl materyal üzerinden ve yöntemi açıklanarak yeni inceleme yapılmasını istiyorum.
13. Bilirkişinin duruşmada dinlenmesi gerekir: Yukarıdaki çelişki ve eksiklikler ancak bilirkişiye doğrudan soru yöneltilerek açıklığa kavuşabilir. CMK 68/1 uyarınca bilirkişinin açıklamada bulunmak üzere duruşmaya çağrılmasını ve şu soruları cevaplamasını talep ediyorum: [1) Hangi belgeleri inceledi? 2) [Kamera kaydını / grafileri / mukayese imzaları] neden değerlendirmedi? 3) [Hız / zarar / yaralanma derecesi] hesabını hangi veriye dayandırdı?]
14. Talebim davayı uzatma amacı taşımaz: İstediğim inceleme, karara doğrudan etkili ve çözümü uzmanlık gerektiren bir konuya ilişkindir; CMK 206/2’deki ret sebeplerinden hiçbiri yoktur. Aynı konuda kural olarak bir rapor alınır ve eksik ya da belirsiz rapor için ek rapor istenir (6754 sayılı Kanun m.3/7); rapor hatalı ve çelişkili olduğunda ise CMK 67/5 yeni bilirkişi incelemesi istenmesine açıkça izin verir. Taleplerimin reddi hâlinde CMK 67/5 uyarınca üç gün içinde gerekçeli karar verilmesini ve kararın tarafıma bildirilmesini istiyorum.
HUKUKİ NEDENLER: CMK m.63, 64, 66, 67, 68, 69, 83, 178, 206, 217; 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu m.3; Anayasa m.36 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Dosya kapsamı, [gg.aa.20..] tarihli bilirkişi raporu ve tebliğ belgesi, [varsa çelişen önceki rapor], [uzman mütalaası], [kamera kaydı / tanık beyanı / grafi ve tomografi / banka dökümü / mukayese imzalar], keşif, bilirkişinin ve uzmanın dinlenmesi, [varsa emsal karar künyesi] ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle;
1. [gg.aa.20..] tarihli raporun eksik, çelişkili ve yetki dışı değerlendirmeler içerdiği gözetilerek HÜKME ESAS ALINMAMASINA,
2. Dosyanın, CMK 63/2 uyarınca gerekçesi gösterilerek belirlenecek [Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulu / ATK Trafik İhtisas Dairesi / üniversitenin ilgili bölümünden üç kişilik heyet]’e gönderilerek YENİ RAPOR ALINMASINA ve heyete [itiraz ettiğim noktaları içeren sorular] sorularının yöneltilmesine,
3. Bu talebim kabul görmezse terditli olarak; mevcut bilirkişiden yukarıdaki eksiklikleri gideren EK RAPOR alınmasına,
4. Bilirkişinin CMK 68/1, uzman [Ad Soyad]’ın CMK 68/3 uyarınca duruşmada DİNLENMESİNE,
5. [Gerekiyorsa: olay yerinde KEŞİF yapılmasına (CMK 83); [kamera kayıtları / grafi asılları / banka kayıtları / senet aslı]’nın getirtilmesine,]
6. [Tarafsızlık sebebi varsa: bilirkişinin CMK 69 uyarınca REDDİNE,]
7. Taleplerimin reddi hâlinde CMK 67/5 uyarınca üç gün içinde gerekçeli karar verilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[gg.aa.2026]
İtiraz eden
[Ad Soyad / İmza]
[varsa: Müdafii / Vekili Av. Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. İtiraz edilen raporun ve tebliğ belgesinin örneği
2. [Uzman mütalaası ve uzmanın özgeçmişi]
3. [Çelişen önceki rapor]
4. [Kamera kaydı, fotoğraf, grafi, banka dökümü veya mukayese imza belgeleri]
5. [Bilirkişinin reddi isteniyorsa dayanak belgeler]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Ne Zaman ve Nereye Verilir?
Dilekçe, savcının ya da mahkemenin CMK 67/5’e göre verdiği süre içinde, dosya o an hangi makamdaysa oraya verilir. Süreyi kanun değil, raporu aldıran makam belirler; bu yüzden tebligatı ve duruşma tutanağını dikkatle okuyun. Kanunun ilgili fıkrası şöyledir:
CMK 67/5: (5) Bilirkişi incelemeleri tamamlandığında, yeni bilirkişi incelemesi yapılması veya itirazların bildirilmesi için istemde bulunabilmelerini sağlamak üzere Cumhuriyet savcısına, katılana, vekiline, şüpheliye veya sanığa, müdafiine veya kanunî temsilciye süre verilir. Bu kişilerin istemleri reddedildiğinde, üç gün içinde bu hususta gerekçeli bir karar verilir.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
| Durum | Süre | Nereye | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Soruşturmada alınan rapor | Savcının verdiği süre | Cumhuriyet başsavcılığı | CMK 63/3, 67/5 |
| Kovuşturmada alınan rapor | Mahkemenin duruşmada ya da tebligatla verdiği süre | Davaya bakan mahkeme | CMK 67/5 |
| Yeni inceleme isteminin reddi | Üç gün içinde gerekçeli karar | İstemi reddeden makam | CMK 67/5 |
| Bilirkişinin tarafsızlığına itiraz (ret) | Sebebi öğrenir öğrenmez | Davayı gören mahkeme; soruşturmada savcı kabul etmezse sulh ceza hâkimi | CMK 69/3 |
| Bilirkişinin rapor süresi | En çok üç ay, gerekçeli kararla üç ay daha | Atayan merci izler | CMK 66/1 |
| Rapora dayanan kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta | Ağır ceza merkezindeki sulh ceza hâkimliği | CMK 173/1 |
| Rapora dayanan mahkûmiyet hükmü | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta | Hükmü veren mahkemeye istinaf dilekçesi | CMK 272/2, 273/1 |
Dilekçeyi adliyenin ön bürosuna verebilir, elektronik ya da mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal’dan gönderebilirsiniz; avukatınız UYAP Avukat Portal’dan iletir. Tutukluysanız dilekçeyi ceza infaz kurumu müdürlüğüne verip ilgili mahkemeye gönderilmesini istersiniz. Rapora hangi aşamada ve hangi yöntemle karşı çıkılacağının genel çerçevesini bilirkişi raporuna itiraz nasıl edilir yazısında anlattım.
Süre kaçtıysa itiraz hakkınız tamamen bitmez. Bilirkişi dinlendikten ya da rapor okunduktan sonra diyecekleriniz sorulur (CMK 215/1) ve hüküm kurulana kadar beyanda bulunabilirsiniz. Ama geç gelen itiraz çoğu zaman “dosya yeterince aydınlanmıştır” cümlesiyle karşılanır.
Mahkeme Bilirkişi Raporuna İtirazda Neye Bakar?
Mahkeme üç soruya bakar: rapor sorulan sorulara cevap veriyor mu, dosyadaki deliller incelenmiş mi, sonuç bu verilerden çıkıyor mu. Dilekçenizin her maddesi bu üç sorudan birine cevap vermeli; “rapora katılmıyorum” demek tek başına sonuç doğurmaz.
Bilirkişinin ne yapamayacağını kanun açıkça söyler ve bu sınır, en sık işe yarayan itiraz gerekçelerinden biridir:
CMK 67/3: (3) Bilirkişi, raporunda ve sözlü açıklamaları sırasında çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hâkim tarafından yapılması gereken hukukî nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz.
Raporun sonuç kısmında “sanık kastla hareket etmiştir”, “suç oluşmuştur” ya da “taksirle ölüme sebebiyet vermiştir” gibi bir cümle görüyorsanız, bilirkişi hâkimin işini yapmıştır. Bu cümleyi dilekçede alıntılayın ve teknik tespitten ayırın. Bilirkişi seçerken uzmanlık alanına da bakın: bilirkişilik bölge kurulu listesinde kayıtlı alanla raporun konusu uyuşmuyorsa bunu yazın.
İki rapor birbiriyle çelişiyorsa mahkemenin birini seçip geçmesi beklenmez. Akıl sağlığına ilişkin farklı tarihli raporların birbirinden farklı teşhisler içerdiği bir kasten öldürme dosyasında Yargıtay Ceza Genel Kurulu, çelişkiyi gideren gerekçeli bir heyet raporu alınmadan hüküm kurulmasını eksik araştırma saydı. Ölümlü bir trafik kazasında da tutanak, soruşturma raporu ve Adli Tıp Kurumu raporu arasındaki çelişki ATK’nın genişletilmiş uzmanlar komisyonundan alınan raporla giderildi; Yargıtay, bu rapora dayanan beraat kararını onadı.
Kendi uzmanınızın görüşü, itirazı teknik bir zemine oturtur. Uzman mütalaası mahkemenin atadığı bilirkişinin raporu yerine geçmez, ama hâkimin yeni inceleme kararı vermesini kolaylaştırır; nasıl alınacağını ve ne zaman sunulacağını uzman mütalaası (özel bilirkişi) yazısında anlattım. Uzmanın da duruşmada dinlenmesini isteyebilirsiniz (CMK 68/3).
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Rapor Türüne Göre En Güçlü İtiraz Gerekçesi Hangisi?
En güçlü gerekçe, raporun türüne göre değişir: trafikte incelenmeyen delil, yaralanmada eksik tıbbi veri, hesap ve imzada inceleme materyali. Dilekçedeki seçenek paragraflarından yalnız dosyanıza uyanı kullanın.
Trafik kazası kusur raporu
Kusur raporunda en verimli itiraz, bilirkişinin hiç değerlendirmediği kamera kaydı, hasar fotoğrafı, fren izi ya da tanık beyanıdır. Kusurun yalnız kaza tespit tutanağıyla belirlendiği dosyalar da zayıftır: savcılığın sadece tutanağa dayanarak kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiği bir yaralamalı kazada Yargıtay, uzman bilirkişiden ya da Adli Tıp Kurumundan ayrıntılı rapor alınmadan karar verilmesini eksik soruşturma saydı. Asli kusur hâlleri ve kusur oranının cezaya etkisi trafik kazası kusur raporuna itiraz yazısında; ölümlü kazada savunmanın bütünü trafik kazasında taksirle öldürme savunma dilekçesi sayfasında.
Adli tıp ve yaralanma raporu
Yaralanma raporunda cezayı değiştiren şey, yaranın basit tıbbi müdahaleyle giderilip giderilemeyeceği, kemik kırığının derecesi ve hayati tehlike tespitidir. Bu tespitlerin grafi ve tomografi görülmeden, yalnız evrak üzerinden yapıldığını gösterirseniz yeni rapor kararı çıkma ihtimali yükselir. Derecelerin ne anlama geldiğini basit tıbbi müdahale ne demek yazısında anlattım. Hekim hatası dosyalarında ATK raporu genelde davanın kaderini belirler; o süreç doktor hatası ceza davası yazısında.
Hesap, imza ve dijital inceleme raporu
Hesap raporunda zararın hangi belgeyle hesaplandığına, yaptığınız ödemelerin düşülüp düşülmediğine bakın. İmza incelemesinde mukayese imzaların sayısı, tarihi ve asıl belge üzerinde çalışılıp çalışılmadığı belirleyicidir. Dijital incelemede imaj tutanağı ve doğrulama değeri yoksa, incelenen verinin cihazdan geldiği gösterilememiş olur; CMK 66/7’deki liste ve mühür tutanağını dosyada arayın.
Doldururken Dikkat: En Sık 5 Hata
En sık hata, raporun hangi cümlesine itiraz ettiğinizi göstermeden genel bir karşı çıkışla yetinmektir. Her itirazı ayrı maddeye koyun: raporun ne dediği, neden yanlış olduğu, dosyadaki hangi belgenin bunu gösterdiği. Gördüğüm diğer hatalar şunlar:
- Süreyi duruşma tutanağından takip etmemek: mahkeme süreyi sözlü verip tutanağa yazar; tebligat beklerken süre dolar.
- Talep yazmamak: yalnız eleştiri içeren dilekçe “beyan olarak dosyaya konuldu” diye kalır. Yeni rapor, ek rapor, bilirkişinin dinlenmesi ve keşfi sırayla isteyin.
- Bütün seçenekleri birden yazmak: trafik dosyasına imza incelemesi paragrafı koymak dilekçenin ciddiyetini zayıflatır.
- Tarafsızlık şüphesini itiraz içinde bırakmak: bilirkişinin taraflarla ilişkisi varsa bunu somut olgu ve belgeyle, ret istemi olarak ayrıca yazın (CMK 69/3).
- Uzman mütalaasını son güne bırakmak: mütalaa almak için ayrıca süre istenemez (CMK 67/6); uzmanı raporu aldığınız gün arayın.
Dikkat: Hukuk mahkemesindeki tazminat davasında rapora itiraz süresi kesindir ve ceza dosyasındaki esnekliğe benzemez. Aynı olay için iki ayrı dava yürüyorsa her birinin tebligatını ayrı takip edin.
Dilekçeyi Verdikten Sonra Ne Olur?
Mahkeme talebi kabul ederse yeni bilirkişi ya da heyet atar; reddederse CMK 67/5’e göre üç gün içinde gerekçeli karar yazar. Kabulde yeni raporun size de tebliğ edilmesini ve ona karşı da süre verilmesini isteyin.
Ret kararına kural olarak ayrıca itiraz edemezsiniz; itiraz yalnız hâkim kararlarına ve kanunun gösterdiği mahkeme kararlarına karşı açıktır (CMK 267/1). Yapacağınız şey talebi sonraki duruşmalarda yenilemek ve tutanağa geçirtmektir. Esas hakkındaki mütalaadan sonra savunmanızda rapordaki eksikliği yeniden tartışın; düzeni esas hakkında mütalaaya karşı savunma dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz. Hüküm bu rapora dayanırsa ret kararını hükümle birlikte istinafta ileri sürersiniz (CMK 272/2); süre gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (istinaf başvuru süresi).
Soruşturmada savcı itirazınızı karşılamadan kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiyse, suçtan zarar gören olarak kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz; örnek metin takipsizlik kararına itiraz dilekçesi örneği sayfasında.
Yargıtay Kararları
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 06.05.2026 tarihli, 2023/71 E., 2026/284 K.
Eşini öldürmekle yargılanan sanığın akıl sağlığı hakkında dosyada farklı tarihlerde, farklı kurumlarca düzenlenmiş ve birbirinden farklı teşhisler içeren raporlar vardı; yerel mahkeme beraat kararı vermiş, Özel Daire hükmü onamıştı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine Ceza Genel Kurulu, sanığın kusur yeteneği ve ikrarına itibar edilip edilemeyeceği konusunda raporlar arasındaki çelişkiler giderilmeden hüküm kurulmasını eksik araştırma saydı; onama kararını kaldırıp hükmü oy çokluğuyla bozdu. Çelişen raporlardan biri seçilerek hüküm kurulamayacağını, çelişkiyi gideren gerekçeli bir heyet raporunun gerektiğini gösterir.
… sanığa ilişkin sağlık kurulu raporları arasındaki çelişkileri gideren ve bilimsel verilere dayanan gerekçeli bir heyet raporunun alınması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmelidir …
… dosyadaki raporlar arasında ortaya çıkan çelişkiler giderilmeksizin eksik araştırma sonucu hüküm kurulması isabetsizliğinden …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 20.05.2026 tarihli, 2023/4941 E., 2026/5259 K.
İki kişinin öldüğü bir trafik kazasında kaza tespit tutanağı ve soruşturmada alınan bilirkişi raporu ile kovuşturmada alınan Adli Tıp Kurumu raporu birbiriyle çelişiyordu. Çelişkiyi gidermek için ATK Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Komisyonundan rapor alındı; bu rapor sanığı kusursuz buldu ve sanık beraat etti. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddetti; Daire, sanığın taksirinin bulunmadığının dosya içeriğine uygun olarak kabul edildiğini belirterek katılanların temyiz istemlerini reddetti ve hükmü onadı. Çelişen kusur raporlarında daha geniş bir heyetten rapor istemenin sonucu nasıl değiştirebileceğini gösterir.
… Kaza tespit tutanağı ve soruşturma evresinde alınan bilirkişi raporu ile kovuşturma evresinde alınan Adli Tıp Kurumu raporu arasında bulunan çelişkinin giderilmesini teminen Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Komisyonundan rapor alındığı, anılan raporda sanığın kusursuz olduğu yönünde görüş mütalaa edildiği …
… yüklenen suç açısından sanığın taksirinin bulunmadığının dava dosyası içeriğine uygun olarak kabul ve takdir kılındığı …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 20.04.2026 tarihli, 2026/728 E., 2026/3997 K.
Bir tır ile otomobilin çarpıştığı ve sürücülerden birinin kemik kırığıyla yaralandığı kazada savcılık, kusur durumunu yalnız kaza tespit tutanağına dayanarak belirlemiş ve kovuşturmaya yer olmadığına karar vermişti; sulh ceza hâkimliği de itirazı reddetti. Adalet Bakanlığının istemi üzerine Daire, kusur oranları için alanında uzman bilirkişiden ya da Adli Tıp Kurumundan ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınmadan karar verilmesini eksik soruşturma saydı ve hâkimlik kararını kanun yararına bozdu. Kusurun yalnız tutanakla belirlendiği dosyada bilirkişi incelemesi istemenin dayanağıdır.
… Meydana gelen kazada kusur oranlarının tespiti bakımından dosyanın alanında uzman bilirkişiye veya Adli Tıp Kurumuna tevdii sağlanıp, ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporu aldırılmamasından dolayı, belirtilen eksiklik giderilerek yapılacak inceleme sonucuna göre şikâyetçi şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi …
Sık Sorulan Sorular
Bilirkişi raporuna itiraz süresi kaç gün?
Ceza dosyasında kanunda sabit bir gün yoktur; savcı ya da mahkeme CMK 67/5’e göre süre verir. Bu süreyi tebligattan ya da duruşma tutanağından öğrenin ve içinde dilekçe verin.
Adli Tıp Kurumu raporuna itiraz edilir mi?
Edilir; ATK raporu da bir bilirkişi raporudur. Eksikliği ya da başka raporla çelişkisi gösterilirse ilgili ihtisas kurulundan veya Adli Tıp Üst Kurulundan yeni rapor istenebilir.
Ek rapor ile yeni bilirkişi arasındaki fark nedir?
Ek rapor, aynı bilirkişiden eksik bıraktığı noktaları tamamlamasını istemektir. Yeni bilirkişi ise raporun yöntemi hatalı, çelişkili ya da yetki dışıysa istenir; ikisini dilekçede sıralı talep olarak yazın.
Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi için avukat şart mı?
Şart değil; dilekçeyi kendiniz verebilirsiniz. Ama raporun teknik zayıflığını bulmak ve uzman mütalaasıyla desteklemek, sonucu çoğu dosyada belirler.
Bilirkişi ücretini kim öder?
Mahkemenin yaptırdığı incelemenin gideri yargılama gideridir ve mahkûmiyette sanığa yüklenir (CMK 325/1). Kendi seçtiğiniz uzmanın mütalaa ücretini ise siz ödersiniz.
Mahkeme yeni bilirkişi talebimi reddederse ne yaparım?
Gerekçeli ret kararını saklayın, talebi sonraki duruşmalarda yeni delille yenileyin. Hüküm rapora dayanırsa ret kararını istinaf dilekçesinde eksik inceleme olarak ileri sürersiniz.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Raporu ve dosyadaki diğer delilleri birlikte okuyup en güçlü itiraz noktasını belirlemek isterseniz bana ulaşabilirsiniz.
