Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri
12 yaşını doldurmamış çocuğa ceza verilmez, hakkında kovuşturma da yapılmaz; 12 ile 15 yaş arasında fiilin anlamını algılayamayan çocuk için de sonuç aynıdır (TCK m. 31). Bu çocuklar için ceza yerine Çocuk Koruma Kanunu’ndaki koruyucu ve destekleyici tedbirler uygulanır. Kanun, suça sürüklenen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuk bakımından bu tedbirleri güvenlik tedbiri sayar (TCK m. 56; 5395 s. K. m. 11).
Ayrıntılı rehber: suça sürüklenen çocuğa ceza yerine hangi tedbirlerin uygulandığı
Bilmeniz gerekenler
- Beş tür tedbir vardır: danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma (5395 s. K. m. 5).
- Kararı çocuk hâkimi verir; bir veya birden fazla tedbir birlikte uygulanabilir ve hâkim tedbiri sonradan değiştirebilir ya da kaldırabilir (m. 7).
- Tedbirin uygulanması en geç üç ayda bir incelettirilir (m. 8/2).
- Tedbir çocuk 18 yaşını doldurunca kendiliğinden sona erer; eğitimine devam eden çocuk için rızasıyla bir süre daha uzatılabilir (m. 7/6).
- Tedbir kararına karşı en yakın çocuk mahkemesine itiraz edilebilir (m. 14).
Sık karıştırılan
Ceza sorumluluğu bulunan çocukta durum farklıdır: çocuk yargılanır, ceza alır, ama ceza yaş küçüklüğü nedeniyle indirilir. Oranlar yaş küçüklüğünün cezayı ne kadar düşürdüğü yazısında anlatılıyor.
Sık sorulan sorular
Çocuklara özgü güvenlik tedbiri ile hapis cezası arasındaki fark nedir?
Tedbir, çocuğu korumayı ve yeniden topluma kazandırmayı amaçlar; bir kusurun karşılığı değildir. Hapis cezası ise kusurlu faile verilen ve adli sicile işlenen bir yaptırımdır.
12 yaşından küçük çocuk hakkında dava açılır mı?
Hayır. 12 yaşını doldurmamış çocuk hakkında ceza kovuşturması yapılamaz; yalnız tedbir kararı verilebilir. 12-15 yaş arasındaki çocukta algılama yeteneğinin bulunup bulunmadığı uygulamada uzman raporuyla belirlenir.
Eğitim tedbiri çocuğun okuldan alınması anlamına mı gelir?
Hayır. Eğitim tedbiri çocuğun bir okula gündüzlü veya yatılı devam etmesini, meslek kursuna gitmesini ya da bir ustanın yanına veya bir işyerine yerleştirilmesini kapsar.
Tedbir kararı verilirken çocuk dinlenir mi?
Evet, yeterli idrak gücü olan çocuğun görüşü alınır. Hâkim ayrıca sosyal inceleme raporu isteyebilir ve kural olarak duruşma yapmadan karar verir (5395 s. K. m. 13).
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.