Şikayetten Vazgeçtikten Sonra Tekrar Şikayet Edilir mi?
Şikayetten vazgeçtikten sonra tekrar şikayet edilir mi? Geri alınamayan vazgeçme, yeni olayda yeni süre, baskı, uzlaşma ve tazminat tabloyla.
Şikayetten vazgeçtikten sonra tekrar şikayet edilir mi sorusunun cevabı, aynı olay için kural olarak hayırdır: şikayete bağlı bir suçta vazgeçtiğiniz anda dosya düşer ve sonradan fikrinizi değiştirmeniz onu yeniden açmaz. Bu kapı, ifadede söylenen tek bir “şikayetçi değilim” cümlesiyle bile kapanabilir. Buna karşılık aynı kişi yeni bir suç işlerse, yeni olay için şikayet hakkınız sıfırdan doğar. Suç şikayete bağlı değilse vazgeçmeniz zaten davayı bitirmez, uzlaşmada anlaşılan para ödenmezse de dosya yeniden işler. Aşağıda pişman olan biri için hangi yolun açık, hangisinin kapalı olduğunu tek tek anlatıyorum.
Şikayetten Vazgeçtikten Sonra Tekrar Şikayet Edilir mi?
Aynı olay için şikayetten vazgeçtikten sonra tekrar şikayet edilemez; vazgeçme beyanı verildiği anda sonuç doğurur ve geri alınamaz. Kanunda “geri alınamaz” diye ayrı bir cümle yoktur, ama düşmeyi doğrudan vazgeçmeye bağlayan TCK 73/4 ve Yargıtay’ın yerleşik uygulaması bu sonucu verir:
TCK 73/4: (4) Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Soruşturmada vazgeçerseniz savcı kovuşturmaya yer olmadığına, davada vazgeçerseniz mahkeme düşme kararı verir. Yargıtay, mağdurun bazı sanıklardan şikayetçi olmadığını söyledikten aylar sonra vekili aracılığıyla “hepsinden şikayetçiyiz” demesini, vazgeçme geri alınamayacağı için sonuçsuz saydı. Yani vazgeçme dilekçesini verdikten bir gün sonra pişman olsanız da sonuç değişmez.
Bu katılığın bir mantığı var. Vazgeçme geri alınabilseydi şikayet, sanığın üzerinde süresiz bir baskı aracına dönüşürdü. Bu nedenle mahkemeler vazgeçme beyanının bilerek ve isteyerek verilip verilmediğine bakar; verildiyse ikinci bir şans tanımaz.
Tek dikkat edilecek nokta sanığın tavrıdır. TCK 73/6’ya göre vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez. Kendini suçsuz gören ve beraat isteyen sanık vazgeçmeyi reddederse yargılama sürer; ama bu, sizin şikayetinizin geri geldiği anlamına gelmez.
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Şikayete bağlı suç, aynı olay | Dosya düşer; yeniden şikayet sonuç doğurmaz | TCK 73/4 |
| İlk ifadede “şikayetçi değilim” denmiş | Çoğu kararda vazgeçme sayılır | Yargıtay uygulaması |
| Aynı kişi yeni bir suç işledi | Yeni fiil için 6 aylık süre yeniden başlar | TCK 73/1, 73/2 |
| Suç şikayete bağlı değil | Dava sürer; katılma hükümsüz kalabilir | CMK 243/1 |
| Birden fazla şüpheli var | Birinden vazgeçme hepsini kapsar | TCK 73/5 |
| Sanık vazgeçmeyi kabul etmiyor | Yargılama devam eder | TCK 73/6 |
| Uzlaşma edimi ödenmedi | Kamu davası açılır; belge icraya konabilir | CMK 253/19 |
| Hüküm kesinleştikten sonra vazgeçme | Ceza infaz edilir | TCK 73/4 |
İfadede “Şikayetçi Değilim” Dediyseniz Kapı Kapandı mı?
Çoğu zaman evet; Yargıtay, soruşturmanın ilk aşamasında “kimseden şikayetçi değilim” diyen mağdurun bu beyanını vazgeçme sayıyor. Olayın sıcaklığında, karakolda, karşı tarafın yakınları kapıdayken söylenen bu cümle, pişmanlık sonrası en sık karşılaştığım tablodur.
Yargıtay, ilk beyanında kimseden şikayetçi olmadığını söyleyen mağdurun bu sözünden dönülemeyeceğini kabul etti. Kararın oy çokluğuyla verildiğini ve karşı oydaki üyenin mağdurun davaya katılabileceğini savunduğunu da belirteyim; ama sonuç değişmedi, şikayete bağlı suçtaki dava yine düştü. Üstü kapalı beyanlar da aynı sonucu doğurabilir; mahkemeye “sanık bana bir şey yapmadı” demek, bazı kararlarda vazgeçme olarak yorumlanıyor.
Bu yüzden emin değilseniz “şikayetçi değilim” demeyin. “Şu an karar vermek istemiyorum, düşüneceğim” demek, şikayet hakkınızı korur; 6 aylık şikayet süresi dolmadan karar verebilirsiniz.
Dikkat: İfade tutanağını imzalamadan önce baştan sona okuyun. “Şikayetçi değilim” ya da “şikayetimden vazgeçiyorum” ibaresi sizin söylemediğiniz bir biçimde yazılmışsa, imzadan önce düzelttirin.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Aynı Kişi Yeniden Suç İşlerse Yeni Şikayet Hakkınız Doğar
Vazgeçme yalnız vazgeçtiğiniz olayı kapsar; aynı kişinin sonradan işlediği her yeni fiil için ayrı şikayet hakkınız ve ayrı 6 aylık süreniz vardır. Eşinizi affedip vazgeçtikten iki ay sonra yeniden darp edilmeniz, komşunuzun özür dileyip vazgeçmenizin ardından yeniden aracınıza zarar vermesi tamamen yeni dosyalardır.
Yeni şikayette eski olay yeniden yargılanmaz, ama arka plan olarak anlatılabilir. Savcıya “bu kişi daha önce de aynı şeyi yaptı, özür diledi, ben vazgeçtim” demek, yeni olaydaki kastı ve tekrarı göstermek için işe yarar. Asıl yük ise yeni olayın kendi delilleridir: tarihli darp raporu, mesaj ekran görüntüleri, kamera kaydı, tanık.
Süreyi de karıştırmayın. Yeni fiilde 6 ay, o fiili ve faili öğrendiğiniz günden başlar; hakarette ise fiilden itibaren en çok 2 yıl sınırı vardır (TCK 73/2).
Baskı, Tehdit veya Kandırılarak Vazgeçtiyseniz
Vazgeçmenin sonuç doğurması için özgür iradeyle yapılması gerekir; tehdit, cebir veya aldatma altında alınan bir beyanın geçerliliği tartışılabilir. Ancak bunu söylemek kolay, ispatlamak zordur; mahkeme sizden somut delil bekler.
Elinizde “vazgeçmezsen seni de çocuklarını da…” gibi bir mesaj, ses kaydı ya da baskıyı gören bir tanık varsa durum değişir. Bu durumda iki ayrı yol açılır: vazgeçme beyanınızın iradeniz dışında alındığını dosyaya bildirirsiniz ve sizi vazgeçmeye zorlayan kişi hakkında tehditten ayrıca şikayetçi olursunuz. Tehdit hâlinde ilk saatlerde yapılacakları tehdit ediliyorum ne yapmalıyım yazısında anlattım.
Aile içi şiddet dosyalarında baskıyla vazgeçme çok daha sık görülür ve koruma kararları ayrı bir düzen izler. Bu konuyu aile içi şiddette şikayetten vazgeçme yazısında ayrıntılı ele aldım, burada tekrar etmiyorum.
Suç Şikayete Bağlı Değilse Vazgeçmeniz Neyi Değiştirir?
Suç şikayete bağlı değilse vazgeçmeniz davayı bitirmez; savcı ve mahkeme yargılamayı sürdürür, sizin kaybettiğiniz yalnızca katılan olarak sahip olduğunuz haklardır. Kemik kırığına yol açan yaralama, silahla tehdit, nitelikli hırsızlık bu tür suçlara örnektir.
Davaya katılan sıfatı almışsanız ve sonra vazgeçerseniz CMK 243/1’e göre katılma hükümsüz kalır. Bunun pratik sonucu, karara itiraz ve kanun yoluna başvurma hakkınızın gitmesidir. Yargıtay, temyiz dilekçesinde “sanık suçu işlemedi” diyen katılanın bu beyanını üstü kapalı bir vazgeçme sayıp temyizini reddetti, sanığın mahkûmiyeti ise onandı. Katılma hakkının ne işe yaradığını davaya katılma yazısında anlattım.
Burada dikkat edilecek bir tuzak var: suçun niteliği yargılamada değişebilir. Dava şikayete bağlı olmayan bir suçtan açılıp sonra şikayete bağlı bir suça dönüşürse, soruşturmada söylediğiniz “şikayetçi değilim” sözü bu kez davayı düşürebilir. Mağdur açıkça vazgeçmemişse ise CMK 158/7’ye göre yargılamaya devam olunur.
Uzlaşmada Anlaşıp Parayı Alamadıysanız
Uzlaşma şikayetten vazgeçme değildir; edim yerine getirilmezse dosya sizin yeniden şikayetinize gerek kalmadan işlemeye devam eder. CMK 253/19’a göre şüpheli edimini hemen yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Ödeme ileri tarihe veya taksite bağlandıysa kamu davasının açılması ertelenir ve şüpheli ödemezse kamu davası açılır.
Ayrıca uzlaşma belgesi, ödenmeyen edim için ilam niteliğinde belge sayılır; doğrudan icra takibi başlatabilirsiniz. Sonuçsuz kalan bir uzlaştırmanın ise tekrarlanmayacağını da bilin (CMK 253/18). Ödeme yapılmadığında izlenecek yolu uzlaşma parası ödenmezse ne olur yazısında adım adım anlattım.
Uygulamada en sık gördüğüm hata, karşı tarafın “sen dilekçeyi ver, ben parayı yarın getiririm” sözüne güvenip uzlaşma yerine düz vazgeçme dilekçesi vermektir. Uzlaşmada edim kayıt altındadır ve ödenmezse dosya açılır; düz vazgeçmede ise elinizde hiçbir şey kalmaz.
Birden Fazla Şüpheli Varsa: Birinden Vazgeçmek Hepsini Kapsar
İştirak hâlinde işlenen suçta sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar; yalnız birini affedip öbürlerini cezalandırmak mümkün değildir:
TCK 73/5: (5) İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar.
Bu kural pişmanlığın en beklenmedik biçimidir. Kavgada size birlikte saldıran üç kişiden biri akrabanızdır ve sadece onun için vazgeçmek istersiniz; ama vazgeçme dilekçeniz üçünü birden kurtarır. Bu kural yalnız suçu birlikte işleyenler için geçerlidir; her biri kendi fiilini ayrı işlediyse, yukarıdaki Yargıtay kararında olduğu gibi vazgeçmediğiniz kişi hakkında dava sürer. Tersine, şikayet hakkı olan birden fazla kişi varsa, birinin altı aylık süreyi kaçırması diğerlerinin hakkını düşürmez (TCK 73/3).
Vazgeçmeden Önce Tazminat Hakkınızı Düşünün
Vazgeçme dilekçesine “şahsi haklarımdan da vazgeçiyorum” yazarsanız, sonradan hukuk mahkemesinde tazminat davası da açamazsınız. TCK 73/7 bunu açıkça söyler:
TCK 73/7: (7) Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz.
Dilekçenizde bu ibare yoksa ceza dosyası düşse bile maddi ve manevi tazminat için hukuk mahkemesine gidebilirsiniz. Ceza davası içinde tazminat istenemediği için bu hak ayrıca önem taşır; yolunu ceza davasında tazminat yazısında anlattım. Vazgeçmenin nereye ve nasıl yapıldığını ise şikayetten vazgeçme nasıl yapılır yazısında, örnek metni şikayetten vazgeçme dilekçesi örneği sayfasında bulabilirsiniz.
Zamanlama da önemlidir. Vazgeçme hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir; kesinleşmeden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK 73/4). Ödenmiş adli para cezası da vazgeçme nedeniyle geri alınmaz (TCK 74/1).
Yaşanmış Olaydan
Orta yaşlı bir müvekkilim, komşusuyla otopark yüzünden çıkan kavgada itilip yere düşmüş, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir bir darp raporu almıştı. Komşu birkaç gün sonra eşiyle birlikte gelip özür dilemiş, müvekkilim de savcılığa gidip şikayetinden vazgeçmişti; dosya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla kapandı. İki ay sonra aynı komşu aracının aynasını kırdı, araya giren müvekkilimi yeniden itti. Bana geldiğinde ilk sorusu şuydu: “Eski dosyayı yeniden açtırabilir miyiz?”
Açtıramayacağımızı, vazgeçmenin geri alınamayacağını anlattım. Bunun yerine yeni olay için hemen darp raporu aldırdık, otoparkın kamera kaydını silinmeden istettik ve yaralama ile mala zarar verme suçlarından yeni bir şikayet dilekçesi verdik. Dilekçede eski olayı da arka plan olarak yazdık; komşunun özür dileyip vazgeçme sağladıktan sonra aynı davranışı tekrarladığını savcının görmesini istedik.
Her iki suç da uzlaştırma kapsamında olduğu için dosya uzlaştırmaya gitti. Bu kez müvekkilim parayı almadan imza atmadı: komşu aynanın bedelini ve manevi tazminatı dört taksitte ödemeyi kabul etti, uzlaşma belgesine yazıldı ve kamu davasının açılması ertelendi. Taksitler zamanında ödendi. Müvekkilim, ilk dosyada sadece bir özürle vazgeçtiği için hâlâ hayıflanıyor; ama ikinci dosyada ne istediğini bilerek masaya oturdu.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 23.01.2023 tarihli, 2021/4261 E., 2023/170 K.
Taşınmazına komşu parsel sahiplerinin tecavüz ettiğini ileri süren müşteki, bir duruşmada beş sanıktan yalnız ikisinden şikayetçi olduğunu, üçünden şikayetçi olmadığını söylemişti. Yaklaşık dokuz ay sonra vekili bütün sanıklardan şikayetçi olduklarını bildirip davaya katılmak istedi; ilk derece mahkemesi o üç sanık hakkında davanın düşmesine karar vermişti. Yargıtay, şikayetten vazgeçme geri alınamayacağı için müştekinin bu üç sanık yönünden katılan sıfatı ve temyiz hakkı bulunmadığını belirterek temyizi reddetti. Kalan iki sanıktan biri hakkındaki hükmü zamanaşımı dolduğu için bozup davayı düşürdü, öbürü hakkındaki beraati onadı. Vazgeçtiğiniz sanık için sonradan ‘yine şikayetçiyim’ demeniz sonuç doğurmaz.
… Müşteki … 19.09.2014 tarihinde sanıklar …, …, …’den şikâyetçi olmadığını beyan etmiş olup, şikâyetten vazgeçme geri alınmayacağından bu sanıklar yönünden müştekinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 237 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamu davasında katılanın sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla …
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 11.04.2022 tarihli, 2020/4388 E., 2022/6175 K.
Taksirle yaralama ve resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçlarına ilişkin davada mağdur, soruşturmadaki ilk beyanında kimseden şikayetçi olmadığını söylemiş, sonradan şikayetçi olup davaya katılmak istemişti. Mahkeme katılma talebini reddetmiş, taksirle yaralama yönünden düşme, diğer suç yönünden beraat kararı vermişti. Yargıtay, şikayetten vazgeçmeden dönülemeyeceğini ve katılma talebi reddedilen mağdurun vekilinin hükmü temyiz hakkı bulunmadığını belirterek temyizi reddetti. Karar oy çokluğuyla verildi; karşı oydaki üye mağdurun davaya katılabileceğini, ama taksirle yaralama yönünden düşme kararının yine doğru olduğunu savundu. İlk ifadede söylenen ‘şikayetçi değilim’ cümlesi, şikayete bağlı suçta dosyayı kapatabilir.
… Sanıklara atılı suçlardan zarar gören mağdur …’in soruşturma aşamasında alınan ilk beyanında kimseden şikayetçi olmadığını beyan ettiği, şikayetten vazgeçmeden dönülemeyeceği ve bu sebeple katılma talebinin reddedilmesi karşısında …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 25.05.2023 tarihli, 2022/12829 E., 2023/3578 K.
Kemik kırığıyla sonuçlanan bir yaralama davasında katılan, temyiz dilekçesinde sanığın kendisine yönelik suçu işlemediğini yazmıştı. Yargıtay bu beyanı üstü kapalı bir şikayetten vazgeçme saydı ve katılan sıfatı kalmadığı için temyiz isteğini reddetti. Suç şikayete bağlı olmadığından yargılama sona ermedi; sanık müdafiinin temyizi ayrıca incelendi ve 8 ay 22 gün hapis cezasının ertelendiği mahkûmiyet hükmü onandı. Şikayete bağlı olmayan suçta vazgeçme davayı bitirmez, yalnızca sizin dosyadaki haklarınızı elinizden alır.
… Katılanın 10.09.2014 havale tarihli temyiz dilekçesinde sanığın kendisine yönelik suçu işlemediği yönündeki beyanının sanık yönünden zımni şikayetten vazgeçme niteliğinde olduğu, bu itibarla 5271 sayılı Kanun’un 237 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamu davasında katılan sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, aynı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği sanık hakkındaki hükmü temyize hak ve yetkisi bulunmadığından …
Sık Sorulan Sorular
Vazgeçme dilekçemi verdim ama savcı henüz karar vermedi, geri çekebilir miyim?
Hayır; vazgeçme beyanı savcılığa ulaştığı anda sonuç doğurur, kararın henüz yazılmamış olması bunu değiştirmez. Şikayete bağlı suçta savcının vereceği karar kovuşturmaya yer olmadığı kararı olacaktır.
Vazgeçtiğim dosyada karşı taraf yeniden suç işlerse eski dosya açılır mı?
Eski dosya açılmaz; yeni olay için yeni bir şikayet yaparsınız ve yeni bir soruşturma başlar. Eski olay yeni dosyada yalnızca arka plan bilgisi olarak anlatılabilir.
Şikayetten vazgeçtikten sonra tekrar şikayet edilir mi, karakola gidersem kabul ederler mi?
Karakol dilekçenizi alabilir, ama aynı olay için verilen yeni şikayet hukuken sonuç doğurmaz ve savcılık işlem yapmaz. Yeni bir olay varsa onu ayrıca ve tarihleriyle anlatın.
Vazgeçtikten sonra tazminat davası açabilir miyim?
Vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi açıkça belirtmediyseniz açabilirsiniz (TCK 73/7). Dilekçenizde bu ibare varsa hukuk mahkemesinde de dava açma hakkınız kalmaz.
Karşı taraf şikayetten vazgeçti, ben yine de ceza alabilir miyim?
Suç şikayete bağlı değilse evet; yargılama sürer ve mahkeme mağdurun tavrını yalnızca cezayı belirlerken dikkate alabilir. Şikayete bağlı suçta ise vazgeçmeyi reddetmediğiniz sürece dava düşer.
Uzlaştırmacıya “anlaşmıyorum” dedim, sonra fikrimi değiştirdim; tekrar uzlaşma olur mu?
Sonuçsuz kalan uzlaştırma tekrarlanmaz (CMK 253/18). Dosya bu nedenle genel hükümlere göre ilerler; tarafların sonradan yapacağı anlaşma ancak şikayete bağlı suçta vazgeçme yoluyla sonuç doğurur.
