Kişisel Verileri Yayma Cezası: Numara, Adres, Grup

Kişisel Verileri Yayma Cezası Ne Kadar? Fiile Göre Tablo

Kişisel verileri yaymanın temel cezası 2 ile 4 yıl hapistir. Aynı bölümdeki kaydetme, verme, ele geçirme ve verileri yok etmeme suçlarının cezası ve takip usulü ise birbirinden ayrılır; dosyanızın seyrini belirleyen asıl şey, fiilinizin hangi satıra girdiğidir.

Kanun yayma, verme ve ele geçirmeyi aynı fıkrada, aynı cezayla düzenler:

TCK 136/1: (1) Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

İkinci fıkra özel bir durumu ağırlaştırır. Çocukların nitelikli cinsel istismarı ve nitelikli cinsel saldırı mağdurlarının, bu mağdurlara hizmet veren merkezlerde kayda alınan ifade ve görüntülerini yaymak veya başkasına vermek cezayı bir kat artırır (TCK 136/2). Kaydetme suçunda verinin din, siyasi görüş, sağlık veya cinsel hayat gibi hassas bir konuya ilişkin olması cezayı yarı oranında artırır (TCK 135/2); yaymada bu artırım kanunda ayrıca yazılı değildir. Yine de verinin hassaslığı, hâkimin temel cezayı alt sınırdan uzaklaştırmasının en sık nedenidir (TCK 61/1).

Hangi Bilgiler Kişisel Veri Sayılır?

Kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ait her bilgi kişisel veridir (6698 sayılı KVKK m.3). Telefon numarası, ev veya iş adresi, T.C. kimlik numarası, IBAN, araç plakası, fotoğraf, ses kaydı, konum bilgisi ve e-posta adresi bu kapsama girer. Tek başına anlamsız görünen bir bilgi de başka bilgilerle birleşince kişiyi belirlenebilir kılıyorsa korunur: “3. kattaki gri aracın sahibi” dediğiniz anda plaka ve adres bir kişiye bağlanır.

Tüzel kişilere ait bilgiler bu suçun konusu değildir. Bir şirketin ticaret unvanı, vergi numarası ya da kurumsal santral numarası kişisel veri sayılmaz; ama şirket yetkilisinin cep telefonu, ev adresi veya kimlik fotokopisi kişisel veridir.

Telefon numarası paylaşmak suç mu?

Evet, rızası olmayan birinin numarasını bir gruba, sosyal medyaya ya da ilan sitesine koymak kişisel verileri yaymaktır. Dosyalarda en sık gördüğüm örnekler şunlar: borcunu ödemeyen birinin numarasını “arayın, rahatsız edin” notuyla paylaşmak, eski sevgilinin numarasını tanışma sitelerine eklemek ve kavga edilen komşunun numarasını mahalle grubuna atmak. Numaranın bir mesaj ekran görüntüsünün köşesinde kalması da yeterlidir; yazışma görüntülerindeki ek riskleri ekran görüntüsü paylaşmak yazısında ayrıca anlattım.

Adres, kimlik, IBAN ve plaka

Bir kişinin ev adresini “kapısına gidin” çağrısıyla paylaşmak, kişisel veri yaymanın yanında çoğu zaman tehdit veya ısrarlı takip şüphesi de doğurur. Kimlik kartı, ehliyet ya da pasaport görüntüsü kişiyi doğrudan belirleyen verilerdir. Dolandırılan birinin, dolandırıcı olduğunu düşündüğü kişinin adını ve hesap numarasını sosyal medyada paylaşması da iyi niyetli olsa bile şikâyet konusu olur; doğru yol, bu bilgileri savcılığa vermektir.

Sağlık bilgisi ve diğer hassas veriler

Bir kişinin hastalığı, tedavi gördüğü klinik, dini inancı, siyasi görüşü veya cinsel hayatı KVKK’da özel nitelikli kişisel veri sayılır (KVKK m.6). İş yerinde bir çalışanın psikiyatri raporunun gruba atılması ya da bir hastanın tahlil sonucunun akrabalara dağıtılması bu türdendir ve bu dosyalarda ceza alt sınırdan nadiren belirlenir. Kişinin özel görüntüleri söz konusuysa ceza özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan gelir ve 2 ile 5 yıl hapistir (TCK 134/2). Sıradan bir fotoğrafın paylaşılması için başkasının fotoğrafını paylaşmak yazısına bakabilirsiniz.

Yaymak ile Tek Kişiye Vermek Arasındaki Fark Nedir?

Yaymak, bilgiyi belirsiz sayıda kişinin erişebileceği hâle getirmektir; vermek ise bilgiyi belirli bir kişiye iletmektir. İkisinin cezası aynıdır, ama takip usulü tamamen ayrılır. Kanun, şikâyete bağlı suçları sayarken verme ve ele geçirmeyi açıkça dışarıda bırakır:

TCK 139/1: (1) Kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme hariç, bu bölümde yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır.

Bu cümlenin pratik sonucu şaşırtıcıdır. Komşunuzun numarasını kalabalık bir site grubuna atarsanız suç şikâyete bağlıdır, uzlaştırmaya gider ve şikâyetten vazgeçmeyle düşer. Aynı numarayı tek bir kişiye, örneğin bir tahsilatçıya verirseniz savcı şikâyet olmadan soruşturur, uzlaştırma yapılmaz ve mağdurun vazgeçmesi dosyayı kapatmaz. Bu ayrıma yöneltilen bir itiraz Anayasa Mahkemesi tarafından 2026’da reddedildi (RG 14.7.2026); ayrım bugün de geçerlidir.

WhatsApp grubu, hikâye ve ifşa hesapları

Belirleyici olan, bilginin kaç kişiye ve ne kadar kontrolsüz ulaştığıdır. Herkese açık bir hesapta yapılan paylaşım, bir ifşa sayfasına gönderilen ileti ya da üyeleri birbirini tanımayan kalabalık bir grup yayma sayılır. Dört beş kişilik bir aile grubunda ise paylaşımın yayma mı verme mi sayılacağı tartışmalıdır ve sonuç, şikâyet ile uzlaştırma bakımından dosyanın bütün seyrini değiştirir. Hikâyenin kısa süre sonra kendiliğinden silinmesi sonucu değiştirmez; suç paylaşıldığı anda tamamlanır.

Herkese açık bilgiyi paylaşmak da suç mu?

Kişinin kendi isteğiyle herkese açtığı bilgiyi, açılma amacına uygun biçimde paylaşmak kural olarak hukuka aykırı sayılmaz; KVKK de kişinin alenileştirdiği veriyi ayrı tutar (KVKK m.6/3-ç, m.28/2-b). Bir esnafın tabelasında yazan iş telefonunu “bu usta işini iyi yapıyor” diye paylaşmak suç değildir. Aynı numarayı bir linç kampanyası için “herkes arasın” notuyla yaymak ise alenileştirme amacını aşar ve uygulamada suç kabul edilebilir. “Zaten internette vardı” savunması, bilginin kim tarafından ve hangi amaçla açıldığı gösterilmeden işe yaramaz.

Delil olarak savcılığa veya mahkemeye vermek

Bir kişinin bilgisini şikâyet dilekçesine, boşanma veya alacak davasına delil olarak koymak yayma değildir; hakkını kullanan kimseye ceza verilmez (TCK 26/1). Sınır, bilginin nasıl elde edildiğidir: telefonu karıştırarak veya bir sisteme izinsiz girerek aldığınız veriyi mahkemeye sunmak, ele geçirme suçunu ortadan kaldırmaz. Bu ayrımı kişisel verileri ele geçirme suçu yazısında ayrıntılı anlattım.

Şikâyet Süresi, Uzlaştırma ve Şikâyetten Vazgeçme

Yayma suçunda şikâyet süresi 6 aydır ve fiil ile failin öğrenildiği günden başlar (TCK 73/1). Süre geçerse soruşturma yapılamaz; paylaşımı gördüğünüz günü ve paylaşanı nasıl öğrendiğinizi not edin. Hesaplamanın ayrıntıları şikâyet süresi yazısında.

Şikâyete bağlı her suç gibi yayma da uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253/1). Savcılık dosyayı uzlaştırmacıya gönderir; taraflar özür, paylaşımın kaldırılması, düzeltme yayımlanması veya bir tutar ödenmesi üzerinde anlaşabilir. Edim hemen yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir, ileri tarihli ya da taksitli edimde ise kamu davasının açılması ertelenir. Hangi suçların uzlaşmaya girdiğini uzlaşmaya tabi suçlar yazısında listeledim.

Şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?

Yayma suçlamasında düşer; şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme davayı düşürür, hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme ise infazı engellemez (TCK 73/4). Verme veya ele geçirme suçlamasında vazgeçme dosyayı kapatmaz, yalnız cezanın belirlenmesinde lehe değerlendirilir.

Memur, Banka Çalışanı veya Şirket Yayarsa Ceza Artar mı?

Evet, kamu görevlisi görev yetkisini kötüye kullanarak ya da bir meslek mensubu mesleğinin kolaylığından yararlanarak veri yayarsa ceza yarı oranında artar (TCK 137/1). Yayma ve vermede bu, 3 ile 6 yıl hapis demektir.

TCK 137/1: (1) Yukarıdaki maddelerde tanımlanan suçların;

• a) Kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle,
• b) Belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle, İşlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Nüfus kayıtlarından bir kişinin adresini sorgulayıp üçüncü kişiye veren memur, müşterinin hesap bilgisini paylaşan banka çalışanı, hasta bilgisini dışarı aktaran hastane personeli ve abone bilgisini satan bayi çalışanı bu hükmün tipik örnekleridir. Artırım sonuç cezayı genellikle 2 yılın üzerine taşıdığı için HAGB ve erteleme yolu da çoğu zaman kapanır. Kamu görevlilerinde ayrıca disiplin süreci işler ve mahkûmiyet memuriyet açısından ayrı bir risk doğurur.

Sorgu paneli kullanmak ve veri satmak

İnternette satılan sorgu panelleri üzerinden bir kişinin adresini, akrabalarını veya telefon numarasını bulmak verileri hukuka aykırı ele geçirmektir. Bu bilgileri bir gruba aktarmak ya da satmak ise ayrıca verme veya yayma oluşturur. Bu dosyalar şikâyete bağlı değildir ve çoğu zaman bilişim suçlarıyla birlikte yürür; paneli işletenler bakımından suçlama genellikle bununla sınırlı kalmaz.

Şirket çalışanı müşteri verisini sızdırırsa şirket ne olur?

Ceza sorumluluğu kişiseldir; hapis cezası veriyi yayan çalışana ve buna iştirak eden yöneticiye verilir. Suç şirket yararına işlenmişse şirket hakkında izin iptali ve müsadere gibi tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK 140/1, TCK 60/1). Bunun yanında Kişisel Verileri Koruma Kurulu, veri güvenliğini sağlamayan şirkete idari para cezası verebilir. Müşteri listesinin rakip firmaya taşınması ayrıca ticari sır ihlali olarak da incelenebilir.

KVKK Cezası ile Ceza Davası Aynı Şey mi?

Hayır; KVKK’daki idari para cezasını Kurul veri sorumlusuna, yani verileri işleyen şirkete veya kuruma verir, hapis cezasını ise ceza mahkemesi veriyi yayan kişiye verir. KVKK, kişisel verilere ilişkin suçlarda doğrudan TCK’nın 135 ile 140. maddelerine yollama yapar (KVKK m.17).

KVKK m.18 dört ana yükümlülüğün ihlalini idari para cezasına bağlar: aydınlatma yükümlülüğü, veri güvenliği tedbirleri, Kurul kararlarına uyma ve Veri Sorumluları Siciline kayıt. 7499 sayılı Kanun’la 2024’te yurt dışına aktarımda bildirim yükümlülüğü de eklendi. Kanundaki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için güncel alt ve üst sınırı o yıl için ilan edilen tablodan kontrol etmek gerekir (Kabahatler Kanunu m.17/7). Kurul cezasına karşı idare mahkemesinde dava açılır (KVKK m.18/3).

Kanun, gerçek kişilerin yalnız kendileri ve aynı konuttaki aile fertleriyle ilgili veri işlemelerini, veriyi üçüncü kişilere vermemek şartıyla kapsam dışı tutar (KVKK m.28/1-a). Telefon rehberinizi tutmanız KVKK konusu değildir; o rehberi gruplara dağıttığınızda ise bu istisna sizi korumaz. Yine de bireyler arasındaki ifşa dosyalarında hızlı sonuç veren yol çoğu zaman ceza şikâyeti, içerik kaldırma başvurusu ve hukuk davasıdır. Bir şirketin veya kurumun verilerinizi sızdırdığını düşünüyorsanız önce o veri sorumlusuna yazılı başvurursunuz; başvuru en geç otuz gün içinde sonuçlandırılmalıdır (KVKK m.13). Başvuru reddedilir, süresinde cevap verilmez ya da cevap yetersiz kalırsa, cevabı öğrendiğiniz günden itibaren otuz ve her hâlde başvurudan itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet edebilirsiniz (KVKK m.14).

Süresi dolan verileri silmemek de suç

Kanunun belirlediği süre geçtiği hâlde verileri sistemden yok etmeyen yükümlüye 1 yıldan 2 yıla kadar hapis verilir (TCK 138/1); KVKK m.17/2 de silme veya anonim hâle getirme yükümlülüğüne aykırılığı bu maddeye bağlar. Veri, CMK hükümlerine göre ortadan kaldırılması gereken bir kayıtsa ceza bir kat artar (TCK 138/2). Bu suç şikâyete bağlı değildir.

Ceza Nasıl Hesaplanır: HAGB, Erteleme ve Zamanaşımı

İlk kez yargılanan ve zararı gideren bir sanıkta ceza çoğu zaman 2 yıldan belirlenir ve takdiri indirimle 1 yıl 8 aya iner (TCK 62/1). Bu sonuç, HAGB ve erteleme sınırının altındadır.

HAGB için sonuç cezanın 2 yıl veya daha az olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması ve mağdurun zararının giderilmesi gerekir; karar verilirse beş yıllık denetim süresi başlar (CMK 231/8) ve kayıt adli sicilde görünmez, yalnız özel bir sisteme işlenir (CMK 231/13). Ayrıntılar hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazısında. HAGB fıkraları 7589 sayılı Kanun’la aynı içerikle yeniden düzenlendi ve uygulama sürüyor. HAGB verilmezse 2 yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir (TCK 51/1).

Cezanın adli para cezasına çevrilmesi bu suçta neredeyse hiç gündeme gelmez, çünkü çevirme yalnız 1 yıl veya daha az süreli hapis cezalarında mümkündür (TCK 49/2, TCK 50/1) ve yaymanın alt sınırı 2 yıldır. Yaş küçüklüğü gibi cezayı 1 yılın altına indiren bir durum varsa tablo değişir.

Temel hâlde dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK 66/1). Fail kamu görevlisi veya meslek mensubuysa artırımlı üst sınır 6 yıla çıktığı için süre 15 yıl olur (TCK 66/3). Dava asliye ceza mahkemesinde görülür.

İfadeye çağrıldıysanız

Paylaşımı kaldırın, ama telefonunuzdaki asıl yazışmayı ve paylaşımın bağlamını gösteren kayıtları silmeyin. Bilginin nereden geldiğini, kaç kişinin görebildiğini ve ne zaman kaldırıldığını belgeyle anlatmak, fiilin yayma mı verme mi sayılacağını da belirler. Savunmanın kritik noktası çoğu zaman budur, çünkü yayma kabul edilirse dosya uzlaştırmaya gider.

Verileriniz Yayıldıysa Ne Yapmalısınız?

Önce paylaşımı delil olarak saklayın, sonra 6 ay dolmadan şikâyet edin ve içeriğin kaldırılması için ayrıca başvurun. Paylaşımın bağlantısını, paylaşan hesabın adını, tarihi, grup paylaşımıysa grubun adını ve üye sayısını gösteren ekran görüntüleri alın.

Şikâyetinizi Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapabilirsiniz; dilekçede hangi verinin, nerede, ne zaman ve kim tarafından paylaşıldığını somut yazın. Paylaşan kişi sahte bir hesap kullanıyorsa kimliğin tespiti savcılık eliyle yapılır; süreci sahte hesabın arkasındaki kişinin tespiti yazısında anlattım. İçeriğin internetten kaldırılması ceza dosyasından bağımsız işleyen ayrı bir yoldur; seçenekleri hakkınızdaki paylaşımın kaldırılması yazısında bulabilirsiniz.

Uğradığınız manevi zarar için tazminat ceza davasında istenmez; ayrı bir hukuk davası açılır ve ceza dosyasının sonucunu beklemek zorunda değilsiniz. Suçtan doğan tazminat yazısı bu süreci anlatıyor. Bilgileriniz sosyal medya veya e-posta hesabınıza izinsiz girilerek alındıysa bilişim suçları da devreye girer.

Yaşanmış Olaydan

Geçen yıl bir müvekkilim, park hâlindeki aracına çarpıp kaçan bir sürücüyü bulmak için aracın plakasını, bir komşunun verdiği sürücü adını ve cep telefonu numarasını 300’e yakın üyesi olan mahalle grubuna “tanıyan varsa arayıp hesap sorsun” notuyla paylaşmıştı. Sürücü bir gecede onlarca arama aldığını söyleyerek kişisel verilerinin yayıldığı gerekçesiyle şikâyetçi oldu. Müvekkil ifadeye çağrıldığında haklı olduğuna emindi; aracı gerçekten hasar görmüştü.

Ona önce şunu anlattım: kaza yapıp kaçmak ayrı bir dosyanın konusudur ve plakayı polise vermek bunun doğru yoludur, ama bir kişinin numarasını kalabalık bir gruba “arayın” çağrısıyla koymak yaymadır. Paylaşımı aynı gün kaldırdık, gruba bilginin silinmesini isteyen bir düzeltme mesajı yazdırdık ve hasar için ayrıca kaza tespit sürecini başlattık. Dosya şikâyete bağlı olduğu için savcılık uzlaştırmaya gönderdi.

Uzlaştırma görüşmesinde şikâyetçi önce yüksek bir tutar istedi. Hasarın da masaya gelmesiyle taraflar, sürücünün aracın hasarını sigortası üzerinden ödemesi ve müvekkilin yazılı özür dilemesi üzerinde anlaştı; edim hemen yerine getirildiği için savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Ders şu: haklı olduğunuz bir olayda bile başkasının numarasını kalabalığa vermek, sizi şikâyet edilen tarafa geçirebilir.

Savunma dilekçesi örneği: Bu suçtan yargılanıyorsanız kişisel verileri yayma ve özel hayatın gizliliği davasında savunma dilekçesi örneğini Word, PDF veya UYAP (UDF) olarak indirip dosyanıza göre doldurabilirsiniz.