Kişisel Veri ve Özel Hayat Davasında Savunma Dilekçesi
Kişisel verileri yayma ve özel hayatın gizliliği davasında savunma dilekçesi: rıza, ispat amacı, hesap aidiyeti, şikâyet; indirilebilir örnek.
Kişisel verileri yayma ve özel hayatın gizliliği davasında savunma dilekçesi, savcı esas hakkındaki mütalaasında TCK 134, 135 veya 136’dan ceza istedikten sonra sanığın ya da müdafiinin mahkemeye verdiği yazılı cevaptır. Bu dosyalar çoğu zaman bir ekran görüntüsü, bir WhatsApp grubu ya da bir sosyal medya paylaşımıyla başlar; savunmanın ilk işi, paylaşılan şeyin kişisel veri mi yoksa özel hayata ait bir görüntü mü olduğunu ve fiilin hangi maddeye girdiğini doğru tespit etmektir. Aşağıdaki örnek; nitelendirme, rıza, alenileşmiş bilgi, ispat amacıyla kayıt, hesabın aidiyeti ve şikâyet için seçilebilen paragraflar içerir.
Dilekçe Örneği
[İL] [NO]. [ASLİYE / AĞIR] CEZA MAHKEMESİ [HÂKİMLİĞİNE / BAŞKANLIĞINA]
DOSYA (ESAS) NO: [Yıl/Sıra]
SANIK: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], Adres: [………..]
[varsa: MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad]
MÜŞTEKİ / KATILAN: [Ad Soyad]
SUÇ: [Özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m.134/1 / 134/2)] [Kişisel verilerin kaydedilmesi (TCK m.135)] [Verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme (TCK m.136)]
MÜTALAA: Cumhuriyet savcısının [gg.aa.2026] tarihli [duruşmada sözlü / yazılı] esas hakkındaki mütalaası
KONU: Özel hayatın gizliliği ve kişisel verilere ilişkin suçlamalara karşı esas hakkındaki savunmamızın ve terditli taleplerimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR:
1. Mütalaanın konusu: Savcılık, sanığın [gg.aa.yyyy] tarihinde müştekiye ait [fotoğrafı / videoyu / ses kaydını / telefon numarasını, adresini veya kimlik bilgisini / sağlık raporunu / yazışmasını] [[sayı] kişilik WhatsApp grubunda / herkese açık Instagram hesabında / işverene gönderilen e-postada / tek bir kişiye ileterek] paylaştığını kabul etmiş ve TCK [134/2 / 136/1 / 134 ile 136 birlikte] uyarınca ceza istemiştir. Mütalaa, paylaşılan içeriğin hangi maddedeki “veri” ya da “özel hayat” kavramına girdiğini ve fiilin yayma mı, verme mi, ifşa mı olduğunu ayrı ayrı göstermemektedir.
2. Kişisel veri ile özel hayatın ayrımı: Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir; ad, numara, adres, plaka bu kapsamdadır. Özel hayat ise kişinin başkalarının bilmesini istemediği ve korunmaya değer gördüğü yaşam alanıdır; aile içi görüntüler, mahrem fotoğraflar, sağlık ya da ilişki bilgisi gibi. Paylaşılan [içerik] [yalnız bir telefon numarası ve isimden ibarettir; özel hayata dair bir görüntü ya da ses içermez / kamuya açık bir yerde çekilmiştir]. Bu nedenle TCK 134 değil, en fazla TCK 136 tartışılabilir.
3. Tek fiil, tek ceza: [SEÇENEK — mütalaa aynı paylaşım için iki madde istiyorsa] Sanığa yüklenen tek bir paylaşımdır. Aynı fiil hem özel hayatın gizliliğini ihlal hem kişisel verileri yayma olarak nitelendirilse bile, tek bir fiille birden fazla suçun oluştuğu hâlde yalnız en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir (TCK 44/1). İki ayrı ceza istenmesi kanuna aykırıdır.
4. Özel hayatın gizliliğini ihlal unsurları (TCK 134/1): [SEÇENEK — görüntü veya sesin kaydedilmesi iddiasında] Görüntü [kafede / düğünde / iş yerindeki ortak alanda / sokakta] herkesin görebileceği bir anda çekilmiştir; müştekinin bu anı gizli tutma iradesi ve beklentisi yoktur. Kamuya açık bir yerde, herkesin gözü önünde gerçekleşen bir olay özel hayatın gizli alanına girmez. Kayda alma iddiası da [görüntünün başkası tarafından çekilip sanığa gönderildiği] olgusuyla çelişmektedir; bu durumda birinci fıkradaki bir kat artırım uygulanamaz.
5. İfşa unsuru (TCK 134/2): [SEÇENEK — ifşa iddiasında] İfşa, özel hayata ilişkin görüntü veya sesin hukuka aykırı olarak başkalarının bilgisine sunulmasıdır. Sanık görüntüyü [yalnız avukatına / kolluk görevlisine / kendisine yönelen bir suçu bildirmek için savcılığa] göstermiştir. Bir hakkın kullanılması amacıyla, yetkili makama ya da hukuki yardım alınan kişiye yapılan bildirim hukuka aykırı bir ifşa değildir. [Görüntünün sanığın telefonundan [kişi] tarafından alınıp paylaşıldığı] hususunda [tanık / mesaj kaydı] mevcuttur.
6. Yayma ile vermenin ayrımı (TCK 136/1): Yayma, verinin belirsiz sayıda kişinin erişimine açılmasıdır; verme ise belirli bir kişiye iletilmesidir. Bu ayrım hem cezanın kaynağını hem de şikâyet şartını belirler (TCK 139/1). Bilgi [tek bir kişiye / birbirini tanıyan [sayı] kişilik kapalı bir aile grubuna] gönderilmiştir. [Dikkat: belirli kişiye ‘verme’ şikâyete bağlı değildir, uzlaştırmaya gitmez ve cezası yaymayla aynıdır; bu cümleyi yalnız erişimin sınırlılığını ve ceza tayinini tartışmak için kullanın. Eylem yayma olarak nitelendirildiyse şikâyete bağlıdır ve aşağıdaki şikâyet itirazımız geçerlidir.]
7. Alenileşmiş bilgi: [SEÇENEK — veri zaten açıksa] Paylaşılan [telefon numarası / iş adresi / unvan] müştekinin [kendi işletmesinin internet sitesinde / herkese açık sosyal medya profilinde / ticaret sicilinde] zaten yayımlanmış durumdadır. Kişinin kendisinin herkese açtığı bir bilginin aynı amaçla tekrar paylaşılması, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında hukuka aykırılık bakımından farklı değerlendirilir; verinin hangi bağlamda ve hangi amaçla paylaşıldığı somut olarak tartışılmalıdır.
8. Rıza: [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın] Görüntü müştekinin kendisi tarafından sanığa gönderilmiş ve [ortak arkadaş grubunda paylaşılmasına itiraz edilmemiştir / paylaşıma “[müştekinin mesajı]” diyerek onay verilmiştir]. Kişinin üzerinde tasarruf edebileceği bir hakka ilişkin olarak açıkladığı rıza çerçevesinde işlenen fiil cezalandırılamaz (TCK 26/2). Rızanın kapsamı yazışmanın tamamında görülmektedir; döküm ekte sunulmuştur.
9. İspat amacıyla kayıt ve kullanım: [SEÇENEK — kayıt kendine yönelen bir suçu belgelemek için yapıldıysa] Sanık, müştekinin [tehdit / hakaret / şiddet] içeren sözlerini, başka bir yoldan delil elde etme imkânı bulunmadığı bir anda ve yalnız o olayı belgelemek için kaydetmiştir. Kaydı hiçbir yerde yaymamış, yalnız [savcılığa / mahkemeye / kolluğa] sunmuştur. Kendisine yönelen bir suçu ispat etmek amacıyla ve ölçülü biçimde yapılan böyle bir kayıt, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında hukuka aykırı sayılmaz; hakkın kullanılması kapsamındadır (TCK 26/1).
10. Haber verme ve ifade özgürlüğü: [SEÇENEK — kamuya açık bir konuda paylaşım yapıldıysa] Paylaşım, [müştekinin kamu görevi / işletmesinin hizmeti / toplumu ilgilendiren bir olay] hakkındadır; gerçek, güncel ve konuyla orantılıdır. Müştekinin aile ya da mahrem yaşamına dair bir ayrıntı içermez. Kişisel verilerin ifade özgürlüğü kapsamında, özel hayatın gizliliğini ve kişilik haklarını ihlal etmemek kaydıyla işlenmesi 6698 sayılı Kanun m.28/1-c’de de korunmuştur.
11. Hesabın ve cihazın aidiyeti: Paylaşımın yapıldığı [hesap / numara] sanığa ait değildir ya da [ailenin ortak kullandığı bir tablet / iş yerindeki ortak bilgisayar] üzerinden açılmıştır. Dosyadaki IP kaydı yalnız internet aboneliğinin kime ait olduğunu gösterir, cihazı kimin kullandığını göstermez. [Hesabın [gg.aa.yyyy] tarihinde ele geçirildiğine dair platform bildirimi ve şikâyet kaydı ektedir.] Platformdan oturum açma kayıtlarının ve cihaz bilgilerinin, operatörden abonelik ve IP eşleşmesinin getirtilmesini talep ediyoruz.
12. Dijital delilin hukuka uygunluğu: [SEÇENEK — sanığın cihazı incelendiyse] Sanığın telefonundaki veriler [hâkim kararı olmadan / savcılık kararının yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulmadığı hâlde] incelenmiş, el koyma sırasında sistemdeki verilerin yedeği alınıp bir kopyası sanığa verilmemiştir (CMK 134/1, 134/4). Bu yolla elde edilen bulgular hükme esas alınamaz (CMK 206/2-a, 217/2).
13. Nitelikli hâller ve görev: [SEÇENEK — TCK 135/2, 136/2 veya 137 istenmişse] Sanık [kamu görevlisi değildir / mesleğinin sağladığı bir imkândan yararlanmamıştır]; veriye [ortak tanıdık aracılığıyla / müştekinin kendi paylaşımından] ulaşmıştır. TCK 137’deki artırım, görevin veya mesleğin sağladığı kolaylıkla fiil arasındaki bağın ispatını gerektirir. [Paylaşılan bilgi sağlık durumu, cinsel yaşam ya da dini görüş gibi özel nitelikli bir veri değildir; TCK 135/2 artırımı uygulanamaz.]
14. Kendisiyle yapılan yazışmanın paylaşılması: [SEÇENEK — paylaşılan içerik taraflar arasındaki yazışma ise] Paylaşılan içerik sanık ile müşteki arasındaki yazışmadır; bunun yeri TCK 134 değil, kendisiyle yapılan haberleşmenin alenen ifşasını düzenleyen TCK 132/3’tür. Bu hüküm aleniyet arar. Yazışma [tek bir kişiye / avukata] gösterildiğinden aleniyet yoktur ve suç oluşmamıştır; aksi kabul edilse bile nitelendirme değişikliği için ek savunma hakkı tanınmalıdır (CMK 226/1).
15. Şikâyet ve uzlaştırma: Özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri yayma şikâyete bağlıdır; kişisel verilerin kaydedilmesi, verilmesi ve ele geçirilmesi ise şikâyete bağlı değildir (TCK 139/1). [SEÇENEK] Müştekinin şikâyeti, fiili ve faili öğrendiği [gg.aa.yyyy] tarihinden itibaren altı ay geçtikten sonra yapılmıştır (TCK 73/1) [ya da: müşteki şikâyetinden vazgeçmiştir (TCK 73/4)]. Şikâyete bağlı suç uzlaştırma kapsamında olduğu hâlde dosya uzlaştırmaya gönderilmemiştir; gönderilmesi gerekir (CMK 253/1-a, 254/1).
16. Ceza tayini: Mahkûmiyet hâlinde paylaşımın kısa sürede kaldırılması, erişen kişi sayısının azlığı ve içeriğin niteliği, temel cezanın alt sınırdan belirlenmesini gerektirir (TCK 61/1). Sanığın pişmanlığı ve geçmişi TCK 62 indirimini haklı kılar. Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamıştır [adli sicil kaydı ekte]; hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK 231/5), olmazsa erteleme (TCK 51), bir yıl veya daha az hapiste adli para cezasına çevirme (TCK 50/1-a) uygulanmalıdır.
HUKUKİ NEDENLER: TCK m.26, 44, 50, 51, 61, 62, 73, 132, 134, 135, 136, 137, 139; CMK m.134, 206, 216, 217, 223, 226, 231, 253, 254; 6698 sayılı Kanun m.3, 28 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Dosya kapsamı, [gg.aa.2026] tarihli duruşma tutanakları, [paylaşımın ve yazışmanın tamamı], [müştekinin herkese açık profil ve internet sitesi çıktıları], [platform oturum ve cihaz kayıtları], [IP ve abonelik kayıtları], [dijital inceleme raporu], [tanık beyanları], [adli sicil kaydı], [varsa emsal karar künyesi].
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Öncelikle, [platform ve operatör kayıtlarının getirtilmesi / cihazların bilirkişiye incelettirilmesi / tanıkların dinlenmesi] taleplerimizin kabulüne, şikâyete bağlı suçlar bakımından dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesine,
2. Paylaşılan içerik özel hayata ilişkin olmadığından ya da paylaşım hukuka aykırı bulunmadığından eylem suç oluşturmadığı için (CMK 223/2-a), rıza, hakkın kullanılması veya ifade özgürlüğü nedeniyle hukuka uygun olduğundan (CMK 223/2-d), olmazsa suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmadığından (CMK 223/2-e) sanığın BERAATİNE,
3. [Şikâyet süresi geçmişse veya şikâyetten vazgeçilmişse: şikâyete bağlı suçlar yönünden davanın DÜŞMESİNE (CMK 223/8)],
4. Mahkemeniz aksi kanaatte ise terditli olarak; tek fiil için TCK 44 uyarınca tek ceza verilmesine, eylemin TCK 134 yerine TCK 136 ya da TCK 132/3 kapsamında değerlendirilmesine ve bu hâlde ek savunma hakkı tanınmasına, TCK 135/2, 136/2 ve 137 artırımlarının uygulanmamasına,
5. Cezanın alt sınırdan belirlenmesine, TCK 62 indiriminin uygulanmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına; bu mümkün görülmezse ertelenmesine ya da adli para cezasına çevrilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[gg.aa.2026]
Sanık [Ad Soyad / İmza]
[varsa: Müdafii Av. Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. [Paylaşımın ve yazışmanın tamamını gösteren döküm]
2. [Müştekinin herkese açık paylaşımlarının tarihli çıktıları]
3. [Hesabın ele geçirildiğine dair kayıtlar, varsa]
4. [Tanık listesi ve adresleri]
5. [Adli sicil kaydı]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Kişisel Veri ve Özel Hayat Davasında Süre, Merci ve Ceza Tablosu
Kişisel veri ve özel hayat suçlarında savunma dilekçesi davayı gören asliye ceza mahkemesine verilir; ağır ceza mahkemesi yalnız TCK 136/2 ile 137’nin birlikte uygulandığı istisnai dosyalarda görevlidir. Aşağıdaki tablolar dilekçeyle ilgili süreleri ve maddeye göre cezaları gösterir.
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Mütalaaya karşı savunma | Aynı oturumda ya da mahkemenin verdiği süre içinde | Davayı gören asliye ceza (istisnaen ağır ceza) mahkemesi | CMK 216/2 |
| Nitelendirme değişirse ek savunma | İstem üzerine mahkemenin verdiği süre | Davayı gören mahkeme | CMK 226/1, 226/3 |
| Uzlaştırmaya gönderme istemi (şikâyete bağlı hâller) | Hükümden önce | Davayı gören mahkeme | CMK 253/1-a, 254/1 |
| Şikâyet (134 ve yayma) | Fiil ve faili öğrenmeden itibaren altı ay | Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluk | TCK 73/1, 139/1 |
| İstinaf | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta | Hükmü veren mahkeme | CMK 273/1 |
Özel hayata ait görüntülerin ifşası şöyle düzenlenmiştir:
TCK 134/2: (2) Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Şikâyet şartı ise TCK 139/1’de yer alır:
TCK 139/1: (1) Kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme hariç, bu bölümde yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır.
| Fiil | Dayanak | Ceza | Şikâyet / uzlaştırma |
|---|---|---|---|
| Özel hayatın gizliliğini ihlal | TCK 134/1 | 1 – 3 yıl hapis; kayıtla ihlalde 2 – 6 yıl | Şikâyete bağlı; uzlaştırma var |
| Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri ifşa | TCK 134/2 | 2 – 5 yıl hapis | Şikâyete bağlı; uzlaştırma var |
| Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme | TCK 135/1 | 1 – 3 yıl hapis; özel nitelikli veride yarı artış | Şikâyete bağlı değil; uzlaştırma yok |
| Verileri yayma | TCK 136/1 | 2 – 4 yıl hapis | Şikâyete bağlı; uzlaştırma var |
| Verileri verme veya ele geçirme | TCK 136/1 | 2 – 4 yıl hapis | Şikâyete bağlı değil; uzlaştırma yok |
| Kamu görevlisi veya meslek kolaylığıyla | TCK 137 | Yukarıdaki cezalar yarı oranında artar | Temel suça göre |
Suçun genel yapısını ve soruşturma aşamasını özel hayatın gizliliğini ihlal suçu yazısında anlattım; burada yargılamanın son aşamasındaki yazılı savunmaya odaklanıyorum.
Kişisel Veri mi, Özel Hayat mı? Nitelendirme Savunmanın Yönünü Belirler
Paylaşılan şey bir numara, adres ya da kimlik bilgisiyse dosya TCK 136’ya, mahrem bir görüntü veya sesse TCK 134’e, taraflar arasındaki bir yazışmaysa TCK 132’ye gider. Bu ayrım cezayı, şikâyet şartını ve uzlaştırma imkânını birlikte değiştirir.
Uygulamada en sık gördüğüm hata, tek bir paylaşım için iddianamede üç ayrı maddenin birlikte sayılmasıdır. Savunmada önce içeriği tarif edin: görüntüde ne var, kimin bilgisi var, kim kiminle yazışıyor. Telefon numarası ve isim içeren bir paylaşımın nasıl değerlendirildiğini kişisel verileri yayma cezası yazısında, verinin izinsiz toplanması ve başkasına verilmesini ise kişisel verileri ele geçirme suçu yazısında anlattım.
Aynı paylaşım için iki ayrı ceza verilir mi?
Hayır; tek bir paylaşımla hem özel hayat hem kişisel veri suçu oluşsa bile yalnız en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir (TCK 44/1). Görüntünün ifşası ile görüntü altına yazılan numaranın paylaşımı aynı anda yapılmışsa da sonuç budur. Farklı günlerde, farklı içerikler paylaşılmışsa ise her paylaşım ayrı değerlendirilebilir. Mesaj ekran görüntüsü paylaşımında hangi fıkranın uygulandığını ekran görüntüsü paylaşmak suç mu yazısında tablo hâlinde gösterdim.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Rıza, Alenileşme ve İspat Amacı: Hukuka Uygunluk Savunmaları
Rızayla paylaşılan, kişinin kendisinin herkese açtığı ya da kendine yönelen bir suçu belgelemek için kaydedilen içerikler bakımından fiil hukuka uygun sayılabilir. Bu savunmaların her biri sınırlı ve belgeye dayalıdır.
Rıza ne kadarını kapsar?
Rıza, verildiği an, kişi ve amaçla sınırlıdır; ilişki sürerken gönderilen bir fotoğrafa verilen rıza, ilişki bittikten sonra başkalarına gösterilmesini kapsamaz. Rızayı ileri süren taraf onu yazışmayla göstermelidir. “O da biliyordu” demek yetmez; müştekinin paylaşıma onay verdiği mesajı dilekçeye birebir alıntılayın.
Alenileşmiş bilgi paylaşılırsa suç oluşur mu?
Kişinin kendi internet sitesinde, ticari ilanında ya da herkese açık profilinde yayımladığı bilgi, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında hukuka aykırılık bakımından farklı değerlendirilir; ama bu, her açık bilginin her amaçla paylaşılabileceği anlamına gelmez. İş numarasını bir müşteri şikâyeti için paylaşmak ile aynı numarayı “bu kişiyi rahatsız edin” çağrısıyla yaymak aynı sonucu doğurmaz. Savunmada bilginin daha önce nerede yayımlandığını tarihli çıktıyla gösterin. Katılanın kendi Facebook hesabında daha önce yayımladığı fotoğrafların başkasına gönderilmesini Yargıtay özel hayatın gizliliğini ihlal değil, TCK 136 kapsamında verileri hukuka aykırı verme olarak nitelendirdi; yani alenileşme suçu kaldırmadı, maddeyi değiştirdi. Bu değişiklik cezanın üst sınırını düşürür, ama belirli kişiye verme hâlinde şikâyet ve uzlaştırma imkânını da kaldırır; bu yüzden her dosyada lehe değildir.
İspat amacıyla kayıt suç mu?
Kişinin kendisine yönelen bir tehdidi, hakareti ya da şantajı, başka türlü delil elde etme imkânı yokken o anda kaydetmesi uygulamada hukuka uygun kabul edilir. Belirleyici olan, kaydın yalnız yetkili makama sunulmasıdır; aynı kaydı sosyal medyada yaymak ayrı bir ifşa sorunudur. Yalnız dava dosyasına delil olarak sunulan konuşma kayıtları ve yazışmalar bakımından Yargıtay hukuka aykırılık bilinciyle hareket edilmediğini kabul ederek beraati onadı. Kayıtların delil değeri ve sınırları için izinsiz ses ve görüntü kaydı suç mu yazısına bakabilirsiniz.
Hesap Kimin? IP Kaydı ve Dijital Delil
IP kaydı internet aboneliğinin sahibini gösterir, paylaşımı kimin yaptığını göstermez; savunma, oturum açma kayıtları ve cihaz bilgileriyle bu boşluğu doldurmalıdır. Aile içinde ortak kullanılan modem ya da iş yerindeki ortak bilgisayar bu dosyalarda sık görülür. Platformdan cevap alınamayan bir dosyada Yargıtay, IP adresi tespit edilmeden kurulan mahkûmiyeti eksik araştırma sayıp bozdu.
Hesabınız ele geçirildiyse, platforma yaptığınız bildirimi, şifre sıfırlama e-postalarını ve varsa savcılığa verdiğiniz şikâyet dilekçesini ekleyin. İzlemeniz gereken adımları hesabım çalındı ne yapmalıyım yazısında anlattım. Telefonunuz incelendiyse arama veya el koyma kararını ve size verilmesi gereken yedek kopyayı kontrol edin; kararsız inceleme sonucu elde edilen veriler hukuka aykırı delildir.
Dikkat: Yargılama sürerken tartışmalı paylaşımı veya hesabı silmeyin; silme, delil karartma gibi görünebilir ve lehinize olan kayıtları da yok eder. Paylaşım hâlâ yayındaysa avukatınızla birlikte kaldırma yolunu ve bunun tutanağa nasıl geçirileceğini planlayın.
Şikâyet ve Uzlaştırma Hangi Fiilde Var?
Özel hayatın gizliliğini ihlal (134) ve kişisel verileri yayma şikâyete bağlıdır ve uzlaştırmaya gider; verileri kaydetme, belirli bir kişiye verme ve ele geçirme şikâyete bağlı değildir (TCK 139/1). Aynı mağdura karşı bu iki gruptan birer suç birlikte isnat edilmişse uzlaştırma hiç yapılmaz (CMK 253/3).
Bu yüzden nitelendirme itirazının bir de usul sonucu vardır: “verme” olarak yazılmış bir eylemin aslında yayma olduğunu ya da yalnız 134 kapsamında kaldığını gösterirseniz şikâyet süresi, vazgeçme ve uzlaştırma kapıları açılır. Dava açıldıktan sonra suçun uzlaştırma kapsamında olduğu anlaşılırsa mahkeme dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermek zorundadır (CMK 254/1). İfşa suretiyle özel hayatın gizliliğini ihlalde uzlaştırma teklifi yapılmadan verilen mahkûmiyeti Yargıtay kanun yararına bozdu. Listeyi uzlaşmaya tabi suçlar yazısında topladım.
Bu davada HAGB verilir mi?
Verilebilir; ceza iki yıl veya daha az kurulursa ve CMK 231/6’daki şartlar varsa HAGB mümkündür. TCK 134/2 ve 136’da alt sınır iki yıl olduğundan HAGB ancak cezanın alt sınırdan kurulması ya da indirim uygulanmasıyla gündeme gelir; kayıtla ihlalde de alt sınır iki yıldır, TCK 137 artırımı eklenirse üç yıla çıkar. Şartlar için hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazısına bakabilirsiniz.
Dilekçe Öncesi Kontrol: Belgeler ve Teslim
Savunmadan önce iddianame, mütalaa, duruşma tutanakları ve paylaşımın dosyadaki bütün görüntüleri elinizde olmalıdır. Avukatınız bunları UYAP üzerinden alır; siz de e-Devlet ile UYAP Vatandaş Portal’da dosyanızı görebilirsiniz.
- İçerik tarifi: paylaşılan şeyin ne olduğunu (fotoğraf, ses, numara, yazışma) ve kime ait olduğunu tek cümleyle yazın.
- Paylaşımın kapsamı: grup üye sayısı, hesabın herkese açık olup olmadığı, paylaşımın ne kadar süre yayında kaldığı.
- Rıza ve alenileşme belgeleri: müştekinin onay mesajı, kendi paylaşımlarının tarihli çıktıları.
- Hesap ve cihaz belgeleri: hesap ele geçirme bildirimi, ortak kullanılan cihazın bilgisi, modem aboneliği.
- Teslim: dilekçeyi duruşmadan önce adliye ön bürosuna ya da UYAP üzerinden dosyaya sunun ve duruşmada tekrar ettiğinizi tutanağa geçirin; tutukluysanız ceza infaz kurumu müdürlüğü aracılığıyla da verebilirsiniz (CMK 263/1).
Her suçta kullanılabilen genel iskeleti esas hakkında mütalaaya karşı savunma dilekçesi sayfasında anlattım.
Doldururken Dikkat: Köşeli Parantezler ve Sık Hatalar
Köşeli parantezler dosyanızdaki somut bilgiyle doldurulur; “[SEÇENEK …]” notları ve size uymayan paragraflar silinir. Suç satırında yalnız iddianamede ve mütalaada geçen maddeleri bırakın.
- Merciyi yanlış yazmak: dosyanız ağır cezada değilse başlıkta “asliye ceza mahkemesi hâkimliği” yazın.
- Nitelendirmeyi atlamak: 134, 136 ve 132/3 arasındaki fark yalnız ceza değil, şikâyet ve uzlaştırma imkânı da demektir.
- Rızayı belgesiz ileri sürmek: onay mesajını eklemeden rıza savunması yapmak güvenilirliği düşürür.
- İspat amacını genişletmek: kaydı savcılığa sunduysanız savunma güçlüdür; sosyal medyada paylaştıysanız bu gerekçe o paylaşımı kurtarmaz.
- Terditli talebi atlamak: TCK 44 uyarınca tek ceza, uzlaştırma ve HAGB ayrıca istenmezse gerekçede tartışılmayabilir.
Savunmadan Sonra Ne Olur: Hüküm ve Kanun Yolu
Savunmadan sonra son söz sanığa verilir ve mahkeme genellikle hükmü aynı oturumda açıklar (CMK 216/3). Mahkeme mütalaaya bağlı değildir; ancak suçu farklı bir maddeye dayandıracaksa önce ek savunma hakkı tanımak zorundadır (CMK 226/1).
Mahkûmiyet veya HAGB kararına karşı istinaf süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1). Kesinleşen hapis cezasında özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar için koşullu salıverilme oranı üçte ikidir (İnfaz Kanunu 107/2-f). Görüntülerin internetten kaldırılması ise ceza davasından ayrı bir yoldur ve ilgili kişinin kendi başvurusuyla yürür.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 04.06.2024 tarihli, 2020/1332 E., 2024/2933 K.
Sanık, katılanın nişanlısıyla poz verdiği fotoğrafları nişanlının babasına göndermiş ve bölge adliye mahkemesince özel hayatın gizliliğini ihlalden (TCK 134/2) mahkûm edilmişti. Yargıtay, fotoğrafların katılanın kendi Facebook hesabında daha önce yayımlanmış olması nedeniyle herkesten saklanmak istenen özel yaşam görüntüsü sayılamayacağını, ancak kişisel veri olduğunu belirterek eylemin TCK 136/1 kapsamında kaldığını, 134’ten mahkûmiyetin suç vasfında yanılgı olduğunu söyleyip hükmü bozdu. Kişisel veri ile özel hayat ayrımı ve alenileşmiş bilgi paragraflarında nitelendirme itirazı için kullanılır; karar beraat değil, maddenin değişmesi sonucunu verir. Dikkat: kararda kabul edilen “verme” hâli şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir (TCK 139/1, CMK 253/1); bu nitelendirme üst sınırı beş yıldan dört yıla indirir ama şikâyetten vazgeçme ve uzlaştırma imkânını kaldırır, her dosyada lehe değildir.
… Sanığın ikrar içeren savunmasında da belirttiği üzere temin ettiği fotoğrafların, katılanın şahsi kullanımında bulunan facebook hesabında daha önceden yayınlanmış olması nedeniyle özel yaşam alanına ilişkin, herkes tarafından bilinmesini istemeyeceği görüntüler olduğunun anlaşılamayacağı ancak katılanın kişisel verisi kapsamında olduğu, hukuka uygunluk nedenlerinin bulunmaması nedeniyle sanığın hukuka aykırı olarak katılanın rızası dışında temin ettiği fotoğrafları, başka kişilere göndermesi eyleminin Dairemiz yerleşik içtihatları gereği 5237 sayılı TCK’nın 136. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde aynı Kanun’un 134. maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan mahkumiyete hükmedilmesi, …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 20.04.2026 tarihli, 2024/1216 E., 2026/4015 K.
Sanık, iş yeri sahibinin cinsel saldırısına uğradığı iddiasını ispat için bazı kişilerle yaptığı telefon görüşmelerini kaydetmiş ve bunları yazışmalarla birlikte yalnız dava dosyasına sunmuştu; ilk derece mahkemesi özel hayatın gizliliğini ihlalden mahkûmiyet kurmuş, bölge adliye mahkemesi beraat vermişti. Yargıtay, kayıtların ifşa edildiğine ya da üçüncü kişilerle paylaşıldığına dair delil bulunmadığını ve sanığın hukuka aykırılık bilinciyle hareket etmediğini belirterek beraati onadı. İspat amacıyla kayıt paragrafında, kaydın yalnız yargı merciine sunulduğu dosyalarda kullanılır; Yargıtay bölge adliye mahkemesinin aleniyet gerekçesini değil, beraat sonucunu benimsedi.
… Sanığın, çalıştığı iş yeri sahibinin cinsel saldırısına maruz kaldığına ilişkin iddiasına ilişkin delil elde etmek amacıyla katılanlar … ve … ile yaptığı telefonla görüşme kayıtlarını ve katılanlar …, … ile yaptığı yazışma içeriklerini bu kişilerin bilgisi dışında yalnızca dava dosyasına delil olarak sunduğu olayda, suça konu kayıtların ifşa edildiğine ya da üçüncü kişilerle paylaşıldığına dair iddia ve delil bulunmadığı dikkate alınarak sanığın hukuka aykırılık bilinci ile hareket etmemesi nedeniyle 5271 sayılı CMK’nın 223/2-a maddesi uyarınca ayrı ayrı beraat kararları verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle beraat kararları verilmesi sonucu itibarıyla doğru olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır. …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 06.01.2025 tarihli, 2022/7836 E., 2025/87 K.
İlk derece mahkemesi beraat vermiş, bölge adliye mahkemesi ise sanığın kolluktaki bir cümlesini tevil yollu ikrar sayarak verileri hukuka aykırı verme suçundan (TCK 136/1) mahkûmiyet kurmuştu; paylaşımı yapanı belirlemek için Facebook’a yazılan müzekkereye eksik bilgi nedeniyle cevap alınamamıştı. Yargıtay, paylaşımın yapıldığı IP adresi tespit edilmeden ve eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğine dair şüpheden uzak delil elde edilmeden mahkûmiyet kurulmasını eksik araştırma ve yetersiz gerekçe sayarak bozdu. Hesabın ve cihazın aidiyeti paragrafında, IP ve oturum kayıtlarının getirtilmesi talebini desteklemek için kullanılır.
… paylaşımı yapan kişinin belirlenmesi için facebook ile yapılan yazışmaya eksik bilgi nedeniyle olumlu cevap verilemediğine dair 29.07.2017 tarihli tutanak ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğine dair her türlü şüpheden uzak delil elde edilmeden, ilgili paylaşımın yapıldığı IP adresinin tespiti yapılarak, kanıtlar bir bütün halinde değerlendirilerek sonucuna göre uygulama yapılması gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi, …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 24.02.2026 tarihli, 2024/3226 E., 2026/1738 K.
Sanık hakaret ve özel hayata ilişkin görüntüyü ifşa (TCK 134/2) suçlarından uzlaştırma yapılmadan mahkûm edilmiş ve hüküm kesinleşmişti. Yargıtay, her iki suçun da CMK 253/1-a gereği uzlaştırmaya tabi olduğunu, soruşturma ya da kovuşturmada usulüne uygun uzlaştırma teklifi yapılmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararı kanun yararına bozdu. Şikâyet ve uzlaştırma paragrafında, dosyanın CMK 254 uyarınca uzlaştırma bürosuna gönderilmesi istenirken kullanılır; tebliğnamedeki fotoğrafın özel hayata ait olmadığı görüşü hakkında Yargıtay ayrıca karar vermedi.
… hakaret ve ifşa suretiyle özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarının 5271 sayılı Kanunu’nun 253/1-a maddesi gereğince uzlaştırmaya tabi olduğu halde sanığa ve müştekiye soruşturma veya kovuşturma evresinde usulüne uygun bir uzlaştırma teklifi yapılmadığı anlaşılmakla, anılan suçlar yönünden 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesindeki esas ve usullere göre aynı Kanun’un 254. maddesi uyarınca uzlaştırma işlemlerinin yapılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde, …
Sık Sorulan Sorular
Kişisel verileri yayma ve özel hayatın gizliliği davasında savunma dilekçesi vermek zorunlu mu?
Hayır, savunma duruşmada sözlü de yapılabilir. Ancak nitelendirme, rıza ve hesap aidiyeti gibi teknik itirazlar yazılı verildiğinde gerekçede tartışılması kolaylaşır.
Paylaşımı hemen sildim, ceza alır mıyım?
Silmek suçu ortadan kaldırmaz, çünkü suç paylaşımla tamamlanır. Kısa sürede kaldırılması ve az kişiye ulaşması ise cezanın alt sınırdan belirlenmesinde önemli bir gerekçedir.
Müşteki şikâyetinden vazgeçerse dava düşer mi?
Özel hayatın gizliliğini ihlal ve yayma bakımından düşer (TCK 73/4). Veriyi belirli bir kişiye verme veya ele geçirme de yüklenmişse o kısım şikâyete bağlı olmadığı için devam eder.
Tek bir kişiye göndermek de yayma sayılır mı?
Belirli bir kişiye göndermek yayma değil “verme”dir; bu ayrım şikâyet şartını değiştirir. Özel hayata ait bir görüntüyü tek kişiye göstermek ise 134/2’deki ifşa kapsamında tartışılabilir.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Mütalaa açıklandıysa ve savunma süreniz işliyorsa dosyanızı birlikte inceleyebiliriz.
