Kaçak Telefon (IMEI) Cezası: Klon, Kayıtsız ve Gümrük
Kaçak telefon (IMEI) cezası: klon IMEI için 5809 adli para cezası, ticari kaçak telefona 5607 hapis, 2026 kayıt harcı 54.258 TL ve tablo.
Kaçak telefon (IMEI) cezası, telefonun nasıl kaçak olduğuna göre üç ayrı kanundan gelir. Cihazın IMEI numarasını değiştirmek, klonlamak ya da IMEI’si değiştirilmiş telefonu satmak ve bulundurmak Elektronik Haberleşme Kanunu’na göre adli para cezası gerektiren bir suçtur. Gümrükten geçirilmeden yurda sokulan telefonları ticari amaçla almak, satmak veya taşımak ise Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’na göre hapis gerektirir. Kendi kullanımınız için yurt dışından getirdiğiniz telefonu kaydettirmemek ise suç değildir; cihaz yalnız şebekeye kapanır. Aşağıda hangi durumun hangi cezayı doğurduğunu, telefonun nasıl kaydettirileceğini ve dosya açıldığında ne yapılacağını anlatıyorum.
Kaçak Telefon (IMEI) Cezası Hangi Durumda Ne Kadar?
Ceza, fiilin IMEI ile mi yoksa gümrükle mi ilgili olduğuna göre değişir; ikisi aynı cihazda birlikte de gerçekleşebilir. IMEI, her cihaza tek ve benzersiz olarak verilen elektronik kimlik numarasıdır; şebekeler cihazı bu numarayla tanır.
| Fiil | Dayanak | Yaptırım |
|---|---|---|
| IMEI numarasını değiştirmek, yeniden oluşturmak, kopyalayarak çoğaltmak | 5809 m.55/1, 63/9 | 1.000 – 15.000 gün adli para cezası |
| IMEI’si değiştirilmiş cihazı veya değiştirme yazılımını ithal etmek, satmak, tanıtmak, bulundurmak, aracılık etmek | 5809 m.55/2, 63/9 | 1.000 – 15.000 gün adli para cezası |
| IMEI bilgisini taşıyan yazılım, kart veya aracı izinsiz kopyalamak, saklamak, dağıtmak, kullanmak | 5809 m.56/1, 63/10 | 1.000 – 5.000 gün adli para cezası |
| Telefonu gümrük işlemine tabi tutmadan yurda sokmak | 5607 m.3/1 | 1 – 5 yıl hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası |
| Kaçak telefonu bilerek ve ticari amaçla satın almak, satmak, taşımak, saklamak | 5607 m.3/5 | 1 – 3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
| Kendi kullanımı için getirilen telefonu kaydettirmemek | 5809 m.57 | Suç değil; cihaz şebekeye kapanır |
Bir gün karşılığı adli para cezası kişinin ekonomik durumuna göre 100 ile 500 TL arasında belirlenir (TCK 52/2). Bu yüzden IMEI suçlarında alt sınırdan verilen ceza bile ciddi bir tutara ulaşır. Hesabın nasıl yapıldığını adli para cezası hesaplama yazımda örneklerle anlattım.
IMEI Değiştirmek ve Klon Telefon Satmak Suç mu?
Evet, IMEI numarasını değiştirmek de, IMEI’si değiştirilmiş telefonu satmak ya da satmak için bulundurmak da suçtur (5809 sayılı Kanun m.55). Kanun bu cihazların ithalatını, üretimini, dağıtımını, tanıtımını, bulundurulmasını ve aracılığını ayrı ayrı yasaklar.
Yargıtay bu suçu seçimlik hareketli bir suç sayıyor: sayılan hareketlerden birinin yapılması suçun oluşması için yeterlidir. Yani telefonu kendisi klonlamamış ama klon olduğunu bilerek dükkânında satışa koymuş kişi de aynı cezayla yargılanır. Klonlama yazılımı veya cihazı bulundurmak da yasak kapsamındadır ve bu araçlara CMK 127’ye göre el konulur (m.55/3).
Suçun en kritik unsuru bilmektir. Uygulamada IMEI’nin değiştirildiği, cihazın kasasında veya kutusunda yazan numara ile ekranda çıkan numaranın karşılaştırılmasıyla ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) sorgu sonucuyla tespit edilir. Toptancıdan faturalı alınan, kutusundaki numarası ekrandakiyle uyuşan bir telefonun sonradan klon çıkması ile kutusuz, faturasız ve piyasanın çok altında alınan telefon aynı değerlendirilmez. Bu dosyalarda BTK suçtan zarar gören sıfatıyla davaya katılabilir.
Kaçak telefon cezasında önödeme var mı?
IMEI suçlarında ceza yalnız adli para cezası olduğu için önödeme uygulanır: savcı önce belirli bir tutarı ödemeniz için teklif yapar, 10 gün içinde ödenirse dava açılmaz (TCK 75/1). İstenirse ödeme üç eşit taksitle yapılabilir. Kaçakçılık suçunda ise hapis cezası öngörüldüğü için önödeme yoktur. Ayrıntıyı önödeme yazımda anlattım.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Yurt Dışından Getirdiğim Telefon Kaçak Sayılır mı?
Hayır, yolcu olarak kendi kullanımınız için getirdiğiniz telefon kaçakçılık suçunun konusu olmaz; yalnız 120 gün içinde kaydettirmeniz gerekir. Kaçakçılık hükümleri, yolcunun beyanına aykırı olarak üzerinde çıkan eşya ticari nitelikteyse ya da ithali yasaksa uygulanır (5607 sayılı Kanun m.6/4). Beyan edilmeyen eşya için gümrük mevzuatındaki idari yaptırımlar ise ayrıca gündeme gelebilir. Bu yaptırıma karşı nereye ve kaç gün içinde itiraz edeceğinizi gümrük idari para cezasına itiraz yazısında açıkladım.
Ticari nitelik, telefon sayısı ve olayın oluşuna göre değerlendirilir. Bavulunuzdaki tek telefon ile çantanızda kutusu açılmamış beş telefon aynı şey değildir. Yine de Yargıtay, gümrük sahasından henüz geçmemiş ve beyanda bulunma imkânı tanınmamış yolcunun davranışını hazırlık hareketi sayıyor; bu aşamada ele geçirilen telefonlar için kaçakçılık suçu oluşmuyor. Kişisel kullanım savunması ve gümrükte durdurulduğunuz günün süreci için gümrük kaçakçılığı suçu yazıma bakabilirsiniz.
Yurt dışından getirilen telefon nasıl kaydedilir, harç ne kadar?
Yolcu beraberinde getirilen telefonun kaydı 120 gün içinde yapılmalıdır; bu sürede cihaz kayıt olmadan da kullanılabilir. Merkezi Cihaz Kayıt Sistemi açıklamalarına göre üç takvim yılında bir cihaz kaydedilebilir, kayıt hakkı başkasına devredilemez ve posta ya da internet yoluyla yurt dışından getirilen cihazlar bu yolla kaydedilemez.
Kayıttan önce Harçlar Kanunu’ndaki yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcı ödenir; bu tutar 2026 için 54.258 TL’dir (Harçlar Kanunu 8 sayılı tarife, VIII). Harç vergi dairesine ödenir, ardından kayıt e-Devlet üzerinden tamamlanır. Harç ödenmeden kayıt yaptırılıp kullanıma açılan cihaz BTK tarafından kapatılır ve ödenmeyen harç %50 fazlası ve gecikme zammıyla tahsil edilir.
Dikkat: “Pasaport hakkı satılır” ilanlarıyla başkasının pasaportuna kayıt yaptırmak kayıt hakkının devredilemez olması nedeniyle hukuka aykırıdır. Kayıt sonradan iptal edilebilir ve gerçeğe aykırı belgeyle yapılan işlemler ayrıca ceza soruşturmasına konu olabilir.
Kayıtsız veya Kapanan Telefon Kullanmak Suç mu?
Hayır, kayıtsız bir telefonu kullanmak tek başına suç değildir; operatörler bu cihaza hizmet vermez ve telefon şebekeye kapanır (5809 sayılı Kanun m.57/1). Kanun, IMEI’si değiştirilmiş, kayıp, kaçak veya çalıntı cihazlara ve kurallara uymayan cihazlara elektronik haberleşme hizmeti verilmesini yasaklar.
Kayıtlı bir cihaz son sinyalden itibaren kesintisiz bir yıl şebekeden hizmet almazsa kayıttan çıkarılır; aynı cihaz sonra kullanıcısına ait bir hatla kullanılırsa başka işleme gerek kalmadan yeniden kayıtlı hâle gelir (m.57/3). Kendisinden habersiz IMEI’si kopyalanan gerçek cihazlar ise yalnız eşleştirilen hatla kullanıma açılır.
İkinci el aldığım telefon kapandı, ne yapmalıyım?
Önce cihazın neden kapandığını öğrenin: kayıt dışı, klon IMEI ya da çalıntı olabilir. Türkiye’de satın aldığınız ve kayıt dışı çıkan cihaz tüketici mevzuatı bakımından ayıplı mal sayılır; satıcıya başvurabilirsiniz. Telefonu bilmeden aldıysanız suç işlemiş olmazsınız, çünkü bu suçlar bilerek işlenebilir. Ama çalıntı olduğunu bilerek almak, suç eşyasını satın alma suçu olarak 6 aydan 3 yıla kadar hapis gerektirir (TCK 165).
Kaçak Telefon Satan Dükkân ve Ticari Amaç Nasıl Belirlenir?
Ticari amaç, ele geçen telefonların sayısı, bulunduğu yer ve olayın oluş biçimiyle belirlenir; iş yerinde satışa hazır bulunan çok sayıda telefon ticari kabul edilir. Yargıtay, bir iş yerinde ele geçen 19 kaçak telefonu ticari miktar ve mahiyette saydı ve beraat kararını bozdu.
Kaçak telefonu dükkânında satan kişi, telefonun IMEI’si de değiştirilmişse hem kaçakçılık hem de Elektronik Haberleşme Kanunu’ndaki suçtan ayrı ayrı yargılanabilir. Ele geçen kaçak cihazlar müsadere edilir (5607 sayılı Kanun m.13). Telefon dükkânlarında dosyalar çoğu zaman bir ihbar üzerine verilen arama kararıyla başlar; aramanın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı savunmanın ilk kontrol noktasıdır.
Kaçakçılık dosyalarında etkin pişmanlık önemlidir: suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katını soruşturma bitene kadar Hazineye ödeyen kişinin cezası yarı oranında, hüküm verilinceye kadar ödeyenin cezası üçte bir oranında indirilir (5607 sayılı Kanun m.5/2). Bu indirim mükerrirlere ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlara uygulanmaz. Ödemenin zamanlaması ve tutarı dosyanın sonucunu belirleyebilir.
Telefonuma El Konuldu, Geri Alabilir miyim?
IMEI’si değiştirilmiş veya kaçak olduğu tespit edilen telefon kural olarak geri verilmez; mahkûmiyette müsadere edilir. IMEI’si değiştirilmiş cihazlara ve değiştirme araçlarına CMK 127’ye göre el konulur (5809 sayılı Kanun m.55/3).
Etkin pişmanlık nedeniyle ceza verilmemesi ya da davanın düşmesi bile kaçak eşyanın müsaderesine engel değildir (5607 sayılı Kanun m.13/2). Kayıtlı ve kaçak olmayan, yalnız soruşturma için alınan bir telefon ise inceleme bitince iade edilmelidir. El koyma kararına itiraz ve iade talebi için telefonuma el konuldu ve el konulan eşyanın geri alınması yazılarıma bakabilirsiniz.
Dava, HAGB ve Sabıka: Kaçak Telefon Dosyası Nasıl Sonuçlanır?
Kaçak telefon ve IMEI davalarına asliye ceza mahkemesi bakar; sonuç ceza 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olursa HAGB mümkündür. Gümrük idaresi kaçakçılık davasına, BTK ise IMEI davasına katılan olarak girebilir.
IMEI suçlarında kanunda yalnız adli para cezası öngörüldüğü için doğrudan hapis cezası verilmez, ancak ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilebilir; önödeme yapılmazsa dava açılır ve mahkûmiyet adli sicile işlenir. Kaçakçılıkta alt sınırdan verilen 1 yıllık hapis, şartları varsa ertelenebilir veya HAGB ile sonuçlanabilir. Bu kurumların şartları için hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazıma bakın. Kaçakçılık suçundan mahkûmiyet, cezanın süresine bakılmaksızın memuriyete engeldir (DMK 48/A-5); ayrıntı memuriyete engel suçlar yazımda.
Dikkat: Kaçak telefon dosyasında ifade vermeden önce telefonu nereden, kaç liraya ve hangi belgeyle aldığınızı gösteren fatura, mesaj ve ödeme kayıtlarını toplayın. Bilerek alıp almadığınız bu belgelerle anlaşılır.
Yaşanmış Olaydan
Bir süre önce küçük bir telefon dükkânı işleten bir müvekkilim, iş yerinde yapılan aramadan sonra büroma geldi. Aramada kutusuz on iki telefon ele geçirilmiş, BTK sorgusunda bunların tamamının kayıt dışı, ikisinin de IMEI numarasının klonlanmış olduğu anlaşılmıştı. Müvekkilim telefonları tanıdığı bir kişiden faturasız aldığını, klon olduklarını bilmediğini söylüyordu.
Kaçakçılık suçunda savunmanın zayıf olduğunu açıkça konuştuk: faturasız, kutusuz ve piyasanın altında alınan on iki telefon ticari amaç ve bilme bakımından ciddi bir delildi. Soruşturma bitmeden eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katını Hazineye yatırdık. IMEI suçu için savcı önödeme teklif etti; müvekkilim taksitle ödedi ve bu suçtan dava açılmadı.
Kaçakçılık davasında ceza alt sınırdan belirlendi, etkin pişmanlık nedeniyle yarı oranında indirildi ve mahkeme hükmün açıklanmasını geri bıraktı. Telefonların tamamı müsadere edildi; müvekkilim hem cihazların parasını hem de ödediği tutarları kaybetti. Dükkânına artık yalnız faturalı ve kayıtlı cihaz alıyor.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 04.05.2023 tarihli, 2020/476 E., 2023/4597 K.
Sanığın iş yerinde, 8’inin IMEI numarası değiştirilmiş olmak üzere 79 kaçak cep telefonu ele geçirilmiş; yerel mahkeme sanığı kaçakçılıktan mahkûm etmiş, 5809 sayılı Kanun’a aykırılıktan ise beraat ettirmişti. BTK’nın temyizi üzerine Yargıtay, 55. maddenin ikinci fıkrasındaki suçun seçimlik hareketli olduğunu, sayılan hareketlerden birinin yapılmasının yettiğini, telefonları satmak için bulunduran sanığın 63/9 uyarınca cezalandırılması gerektiğini belirterek beraat kararını bozdu. Kaçakçılık mahkûmiyetini de, lehe kanun değişiklikleri ve etkin pişmanlık ihtarı yapılmadığı gibi sebeplerle ayrıca bozdu.
… Hükmün lafzından da anlaşılacağı üzere bahsi geçen suç, seçimlik hareketli bir suç olup hareketlerden herhangi birinin gerçekleşmesiyle suç oluşacaktır. Sanığın savunmasından ele geçirilen 8 adedi elektronik kimlik bilgilerinin değiştirilmiş olduğu tespit edilen toplam 79 adet kaçak cep telefonunu satmak için bulundurduğu anlaşılmakla, sanığın eylemi nedeniyle 5809 sayılı Kanun’un 55 inci maddesinin ikinci fıkrası göndermesiyle 63 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası gereği mahkumiyet hükmü kurulması gerektiği …
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 12.05.2026 tarihli, 2022/17646 E., 2026/5829 K.
Irak’tan Türkiye’ye girmek üzere hudut arama noktasına gelen bir yolcu minibüsünde, sanığın çantasında 5 kaçak cep telefonu ve puro bulunmuştu; sanık kaçakçılıktan mahkûm olmuştu. Yargıtay, gümrük sahasından geçmeyen ve kendisine henüz beyanda bulunma imkânı tanınmayan sanığın davranışının hazırlık hareketi düzeyinde kaldığını, kaçakçılık suçunun kanuni unsurlarının oluşmadığını belirterek mahkûmiyeti bozdu. Gümrükte beyan imkânı doğmadan yapılan aramada ele geçen eşya için suç oluşmuyor.
… icra hareketi niteliğinde bulunmayan ve hazırlık hareketi düzeyinde kalan davranışların suçun kanunî unsurlarını oluşturmayacağı cihetle, olay günü Irak’tan Türkiye’ye giriş yapmak üzere Habur İkinci Hudut Bölük Komutanlığı arama noktasına gelen yolcu minibüsünde bulunan sanığın çantasında yapılan arama neticesinde 5 adet kaçak cep telefonu ve 10 karton kaçak puronun ele geçirilmesi şeklindeki sanığın eyleminin, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 3/1-1. cümlesinde düzenlenen suç kapsamında değerlendirilebileceği, ancak; … sahasından geçmeyen ve kendisine henüz beyanda bulunma imkânı tanınmayan sanığın davranışlarının hazırlık hareketi düzeyinde kaldığı ve suçun kanunî unsurlarının oluşmadığı …
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 20.05.2026 tarihli, 2023/19316 E., 2026/6083 K.
Sulh ceza hâkimliğinin arama kararıyla bir iletişim mağazasında yapılan aramada 19 kaçak cep telefonu ele geçirilmiş, bölge adliye mahkemesi sanığı beraat ettirmişti. Gümrük idaresinin temyizi üzerine Yargıtay, yerleşik içtihada göre bu miktardaki eşyanın ticari miktar ve mahiyette olduğunu, sanığın mahkûm edilmesi gerektiğini belirtti; telefonların müsaderesi hakkında karar verilmemesini de hukuka aykırı buldu ve kararı bozdu.
… Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre dava konusu kaçak eşyanın miktar itibarıyla ticari miktar ve mahiyette olduğu gözetilerek sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi gerekirken …
Sık Sorulan Sorular
IMEI kaydı yapılmayan telefon kaç gün çalışır?
Yolcu beraberinde getirilen telefon kayıt yapılmadan 120 gün kullanılabilir. Bu süre içinde harç ödenip kayıt yaptırılmazsa cihaz şebekeye kapanır.
Yurt dışından posta veya internetle telefon sipariş edersem kaydedebilir miyim?
Hayır. Posta veya internet yoluyla getirilen cihazlar yolcu beraberi kayıt hakkıyla kaydedilemez.
IMEI’si değiştirilmiş telefonu kullanan kişi ceza alır mı?
Kanun bu cihazları bulundurmayı da yasaklar; bilerek bulunduran kişi hakkında 5809 sayılı Kanun m.55 gündeme gelir. Bilmeden alınmış tek bir cihazda suç kastı tartışılır ve cihaz kapatılır.
Kaçak telefon cezası hapse çevrilir mi?
IMEI suçlarında verilen adli para cezası ödenmezse hapse çevrilebilir; usulü adli para cezası ödenmezse yazımda anlattım. Kaçakçılık suçunda ise hapis cezası zaten kanunda yer alır.
Kaçak telefon cezasında zamanaşımı ne kadar?
Üst sınırı 5 yılı geçmeyen hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK 66/1-e). Kesintiye uğratan işlemler bu süreyi uzatabilir.
