Duruşma Mazeret Dilekçesi Örneği: Sanık, Tanık, Katılan

Sanık, Tanık ve Katılan İçin Mazeretin Sonucu Aynı mı?

Hayır; mazeretsiz gelmemenin sonucu sanıkta zorla getirme, tanıkta zorla getirme ve gider, katılanda ise kural olarak yalnız hak kaybıdır. Bu yüzden dilekçeye önce sıfatınızı doğru yazmanız gerekir. Tebligattaki “sanık”, “tanık”, “katılan”, “müşteki” ibaresi hangi satırın sizi ilgilendirdiğini gösterir.

Sanık bakımından kural açıktır; mazeretin değerlendirilmesi de bu fıkraya göre yapılır:

CMK 193/1: (1) Kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Tanık için kanun “mazeretini bildirmeksizin gelmeyen” ifadesini kullanır; yani mazeretin duruşmadan önce bildirilmesi asıl korumadır. Mağdur ve şikâyetçi hakkında da zorla getirme kararı verilebilir (CMK 146/7), ama uygulamada katılanın gelmemesi daha çok soru sorma ve delil sunma fırsatını kaçırması anlamına gelir. Gelmemenin her sıfattaki sonucunu duruşmaya gitmezsem ne olur yazısında ayrıntılı anlattım; burada yalnız dilekçeye geçiyorum.

Dilekçeyi Vermeden Önce: Hangi Belge, Hangi Yol?

Mazeret dilekçesine en az bir belge eklenmelidir; belgesiz mazeret uygulamada çoğu zaman kabul görmez. Hastalıkta hastane raporu, yatış belgesi ya da epikriz; yolculukta bilet ve görev yazısı; iş zorunluluğunda işverenin imzalı yazısı eklenir. Raporun tarihi ve istirahat süresi duruşma gününü kapsamalıdır.

Dilekçeyi üç yoldan ulaştırabilirsiniz. Birincisi, mahkemenin bulunduğu adliyenin ön bürosuna ya da mahkeme kalemine elden vermektir. İkincisi, e-Devlet şifrenizle girdiğiniz UYAP Vatandaş Portal üzerinden, elektronik ya da mobil imzanız varsa dosyaya evrak göndermektir. Üçüncüsü, avukatınız varsa onun UYAP üzerinden göndermesidir. Başka bir şehirdeyseniz bulunduğunuz yerdeki adliyenin ön bürosuna da başvurabilirsiniz; pek çok adliye dilekçeyi UYAP üzerinden ilgili mahkemeye iletir, ama aynı gün ulaştığını kalemi arayarak teyit edin.

Tek bir oturuma gelemeyecekseniz mazeret dilekçesi yeterlidir. Sorgunuz yapıldıysa ve davanın geri kalanına katılmak istemiyorsanız ayrı bir yol vardır: duruşmadan vareste tutulma. Mahkeme zorunlu görürse yurt içinde bulunan sanık duruşmaya görüntülü bağlantıyla da katılabilir (CMK 196/4); bunun nasıl işlediğini SEGBİS ile duruşma yazısında anlattım.

Doldururken Dikkat: Köşeli Parantezler ve Sık Hatalar

Her köşeli parantez, tebligatınızdaki ya da belgenizdeki bir bilgiyle doldurulur. Merci satırına dosyanın görüldüğü mahkemeyi yazın: asliye cezada “Hâkimliğine”, heyetle çalışan ağır cezada “Başkanlığına” denir. Dosya numarası çağrı kâğıdının üst kısmındaki esas numarasıdır. Sıfatınıza uymayan 4, 5 ve 6 numaralı maddeleri tamamen silin; köşeli parantez içinde açıklama bırakmayın.

Dosyalarda en sık gördüğüm hatalar şunlardır:

• Savcılık numarasını yazmak: soruşturma numarası değil, mahkemenin esas numarası yazılır; yanlış numaralı dilekçe başka dosyaya kaydolabilir.
• Duruşma sabahı göndermek: hâkim duruşmayı açtığında dilekçe dosyada değilse mazeret bildirilmemiş sayılır.
• Belge eklememek: “rahatsızdım” demek yetmez; raporun tarihi ve istirahat süresi duruşma gününü kapsamalıdır.
• Terditli talep yazmamak: mahkeme ertelemeyi kabul etmezse SEGBİS ya da istinabe talebi, yokluğunuzda işlem yapılmasının önüne geçer.
• Mazeretin kabul edildiğini varsaymak: dilekçeyi verdikten sonra ara kararı UYAP’tan ya da kalemden öğrenin.
• Avukatın mazeretini sanığın mazereti sanmak: müdafiin gelmemesi sanığı korumaz; zorunlu müdafilik dışında müdafi mazeretsiz gelmezse duruşmaya devam edilebilir (CMK 188/1).

Soruşturma aşamasında savcılık ya da kolluk ifadesine gidemeyecekseniz bu metin değil, tebligatın türüne göre hazırlanan ayrı bir mazeret dilekçesi kullanılır. Tanık olarak çağrıldıysanız salonda neyle karşılaşacağınızı tanığın duruşmada dinlenmesi yazısında okuyabilirsiniz.

Dilekçeyi Verdikten Sonra Ne Olur?

Mahkeme mazeret dilekçesini duruşma günü ara kararla değerlendirir; kanunda bunun için ayrı bir karar süresi yoktur. Mazeret kabul edilirse duruşma ertelenir ve yeni gün size tebliğ edilir; mahkeme isterse bir sonraki oturum için SEGBİS ya da istinabe kararı da verebilir. Hastalık ya da başka bir nedenle uzun süre gelemeyecek tanığın naip veya istinabe yoluyla dinlenmesine karar verilebilir (CMK 180/1).

Mazeret kabul edilmezse sanık hakkında zorla getirme kararı çıkar. Zorla getirilen sanık derhal, olmazsa yol süresi hariç en geç 24 saat içinde mahkemenin önüne götürülür (CMK 146/4). Adresinde bulunamayan ve kaçak duruma düşen sanık için kovuşturmada yakalama emri düzenlenebilir (CMK 98/3); bu durumda yakalama kararı çıktıysa yapılacakları ayrıca okuyun. Tanığın durumunu kanun şöyle düzenler:

CMK 44/1: (1) Usulüne uygun olarak çağrılıp da mazeretini bildirmeksizin gelmeyen tanıklar zorla getirilir ve gelmemelerinin sebep olduğu giderler takdir edilerek, kamu alacaklarının tahsili usulüne göre ödettirilir. Zorla getirilen tanık evvelce gelmemesini haklı gösterecek sebepleri sonradan bildirirse aleyhine hükmedilen giderler kaldırılır. Zorla getirme kararı; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi iletişim bilgilerinin dosyada bulunması hâlinde bu araçlardan yararlanılmak suretiyle de tanığa bildirilir.

Duruşma sanık hazır bulunmadan yapıldıysa, karar ve işlemlerin tebliğinden itibaren bir hafta içinde eski hâle getirme istenebilir (CMK 198/1). Sanık kendi istemiyle bağışık tutulduysa bu yol kapanır (CMK 198/2).