Cezaevine Kitap, Kıyafet ve Eşya Gönderme: Ne, Ne Zaman?
Cezaevine kitap, kıyafet ve eşya gönderme: hediye ayları, 30 parça kıyafet sınırı, kitap ve dergi kuralı, kargo, verilmeyen eşyaya itiraz tabloyla.
Cezaevine kitap kıyafet ve eşya gönderme kuralları, kapalı cezaevindeki hükümlüye dışarıdan yalnız kitap veya giyim eşyasının, yalnız belirli günlerde ve hediye olarak gönderilebileceğini söyler. İnfaz Kanunu’nun 69. maddesine göre bu hak iki ayda bir, dinî bayramlarda, yılbaşında ve hükümlünün doğum gününde kullanılır; yönetmelik iki aylık dönemi Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Eylül ve Kasım aylarının ilk haftası olarak belirler. Hediye ziyaretçi eliyle verilebilir ya da posta veya kargoyla gönderilebilir. Yiyecek, battaniye, elektronik eşya veya dergi gibi kalemler hediye olarak kabul edilmez; bunlar ya kantinden alınır ya da hiç kuruma giremez. Aşağıda neyin, ne zaman, nasıl gönderileceğini, kıyafet sınırlarını, kitap ve dergi kurallarını, gönderiniz verilmezse ne yapacağınızı anlatıyorum.
Cezaevine Ne Zaman Eşya Gönderilebilir?
Kapalı cezaevine hediye, Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Eylül ve Kasım aylarının ilk haftasında, dinî bayramlarda, yılbaşında (31 Aralık) ve hükümlünün doğum gününde gönderilebilir. Kanun bu hakkı şöyle tanır:
INFAZ 69/1: (1) Kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlü, iki ayda bir kez, ayrıca dinî bayram, yılbaşı veya kendi doğum günlerinde dışarıdan gönderilen ve kurum güvenliği için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul etme hakkına sahiptir. Çocuk ve altmış beş yaşını tamamlamış hükümlüler ile beraberinde çocuğu bulunan kadın hükümlüler, idare ve gözlem kurulu tarafından alınacak karar doğrultusunda belirtilen zaman dilimi dışında da hediye kabul edebilir. Bunun esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Bu takvimin dışında gelen hediye kabul edilmez ve iade edilir. Kargonun hediye haftasında kuruma ulaşması gerektiğini düşünerek göndermeyi birkaç gün önceden planlayın; kargo ayın son günü yola çıkmışsa teslimin hangi tarihe sayılacağını kurumdan sorun. Bir hükümlü aynı tarih için yalnız bir kez hediye kabul edebilir; anne ve eş aynı haftada ayrı ayrı gönderirse ikincisi geri dönebilir.
| Dönem | Kimin için | Ne gönderilebilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Eylül, Kasım ilk haftası | Kapalı kurumdaki hükümlü | Kitap veya giyim eşyası, tarih başına bir hediye | İnfaz K. 69/1, Yönetmelik m.77/1-2 |
| Dinî bayramlar, yılbaşı (31 Aralık), doğum günü | Kapalı kurumdaki hükümlü | Aynı | Aynı |
| Takvim dışında | Çocuk, 65 yaşını doldurmuş hükümlü, yanında çocuğu olan kadın | İdare ve gözlem kurulunun kararıyla yasak olmayan eşya | 69/1, Yönetmelik m.77/4 |
| Her zaman | Annesiyle cezaevinde kalan çocuk | Oyuncak, gelişimine uygun eşya, sağlıklı gıda | Yönetmelik m.77/5 |
| Kurulun belirlediği zamanlar | Açık cezaevi ve çocuk eğitimevi | Cins ve miktarı kurul belirler | Yönetmelik m.77/7 |
Hangi Eşyalar Gönderilebilir, Hangileri Gönderilemez?
Kapalı cezaevine hediye olarak yalnız kitap veya giyim eşyası gönderilebilir; bunun dışındaki her şey ya kurum kantininden alınır ya da hiç kuruma giremez. Yargıtay, kardeşin hediye olarak gönderdiği bir kupanın hükümlüye verilmemesini hukuka uygun buldu ve kapalı kurumda kitap ve giyim eşyası dışında hediye kabul edilemeyeceğini belirtti.
Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelik’e göre odada bulunabilecek gıda, temizlik malzemesi, nevresim, battaniye, televizyon, radyo, saat gibi eşyaların çoğu kantinden alınma şartına bağlıdır. Yargıtay, kargoyla gelen bir battaniyenin hükümlüye verilmemesinde de hukuka aykırılık görmedi; çünkü yönetmelik ek battaniyenin kantinden alınmasını öngörür. Yakınınıza bu eşyaları göndermek yerine kantinde kullanabileceği parayı göndermeniz gerekir; yöntemini cezaevindeki kişiye para nasıl gönderilir yazısında anlattım.
- Gönderilebilir (hediye günlerinde): kitap, giyim eşyası, ayakkabı, iç çamaşırı, çorap.
- Kantinden alınır: yiyecek, temizlik malzemesi, ek nevresim ve battaniye, televizyon, FM radyo, masa saati, oyun takımı.
- Hekim raporuyla bulundurulur: protez, ortopedik yatak, işitme cihazı, baston, tekerlekli sandalye.
- Kuruma hiç giremez: cep telefonu, alkol, ilaç ve uyuşturucu, kesici alet, ses veya görüntü kaydeden cihaz.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Cezaevine Kıyafet Gönderirken Nelere Dikkat Edilir?
Hükümlü odasında aynı türden en çok 6, toplamda en çok 30 parça giysi bulundurabilir (Eşya Yönetmeliği m.7). Bunun yanında 3 çift ayakkabı, 1 çift terlik, 1 kemer ve yeterli iç çamaşırı ile çorap bulundurulabilir. Mont, kazak, eşofman, pantolon, gömlek, pijama, tişört, ceket, hırka, bornoz ve havlu bu sayıya girer.
Hükümlünün giysileri iç ve dış güvenlik görevlilerinin üniformalarına benzer şekil ve renkte olamaz (İnfaz Kanunu 64/2). Terör propagandası, suçu veya suçluyu öven, tahrik edici ya da müstehcen yazı, sembol veya işaret taşıyan giysiler de kuruma kabul edilmez. Uygulamada en sık iade edilen giysiler, üzerinde büyük yazı veya baskı olanlar ile sayı sınırını aşan gönderilerdir.
Hükümlü, dışarıdan getirilmesine izin verilen giysilerinden eskiyenleri yenileriyle değiştirebilir. Gönderdiğiniz giysi sayısı odadaki sınırı aşacaksa, yakınınızın önce eskilerini ziyaret günü size teslim etmesini isteyin. Muhtaç hükümlülere talep hâlinde idare tarafından iklime ve sağlığa uygun giysi de verilir (64/1).
Cezaevine Kitap, Dergi ve Gazete Nasıl Ulaştırılır?
Kitap, hediye günlerinde ziyaretçi eliyle, posta veya kargoyla gönderilebilir; dilerseniz kitabın ücretini gönderirsiniz, kitap kurum kantini aracılığıyla alınır. Dergi ve gazete ise hediye sayılmaz; hükümlü bunlardan bedelini ödeyerek, kurum aracılığıyla yararlanır (İnfaz Kanunu 62/1).
Yargıtay, üçüncü kişinin kargoyla gönderdiği bir derginin hediye olarak da kabul edilemeyeceğini ve kapalı kurumun bu yolla gelen süreli yayını hükümlüye vermek zorunda olmadığını belirtti. Dergiye düzenli ulaşmak istiyorsa yakınınız kendi parasıyla kurum aracılığıyla abonelik talebinde bulunmalıdır.
Kuruma gelen her yayın denetimden geçer ve kanun şu yayınların hükümlüye verilmesini yasaklar:
INFAZ 62/3: (3) Kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin iyileştirilmesi amacına ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayın hükümlüye verilmez.
Kuruma gelen yayının bu nitelikte olup olmadığına kurumun eğitim kurulu karar verir. Resmî kurumların, üniversitelerin, meslek kuruluşlarının ve kamu yararına çalışan derneklerin yayınları hükümlülere ücretsiz ve serbestçe verilir; eğitimine devam eden hükümlünün ders kitapları denetime tabi değildir (62/2). Basın İlân Kurumu aracılığıyla resmî ilan yayınlama hakkı olmayan gazeteler kuruma kabul edilmez, yabancı dildeki gazete ve dergiler için Adalet Bakanlığı karar verir (62/4). Odada aynı anda bulundurulabilecek yayın sayısını idare ve gözlem kurulu belirler; kutsal kitap ve ders kitapları bu sınırın dışındadır.
Kargoyla Cezaevine Kitap Kıyafet ve Eşya Gönderme Nasıl Yapılır?
Hükümlü adına posta veya kargoyla gönderilen eşya, kurum mutemedi tarafından en geç 7 gün içinde postadan alınır ve mevzuata göre sakıncalı değilse hükümlüye teslim edilir (Yönetmelik m.107/1). Gönderi güvenlik ve hijyen kontrolünden geçer, kurumdaki hediye kayıt defterine işlenir.
Paketin üzerine hükümlünün adını, soyadını ve bulunduğu kurumun tam adını açıkça yazın. Paketin içine para, mektup, fotoğraf veya not koymayın. Bunlar ayrı kurallara tabidir; paketin içinden çıkan her yabancı kalem bütün gönderinin bekletilmesine yol açabilir.
Ziyaretçi olarak elden vermek istiyorsanız eşyayı görüş salonuna değil, kurumun emanet veya eşya teslim birimine verirsiniz. Teslim saatleri ve listesi kurumdan kuruma değişir; ziyaretin işleyişini tutuklu yakınımla nasıl görüşürüm yazısında anlattım. Silivri’deki Marmara Kampüsü’nde örneğin giysi açık görüşte alınmaz, kapalı görüş programında emanet birimine bırakılır; kampüsteki düzeni Silivri Marmara cezaevi görüş ve ziyaret yazısında anlattım.
Tutuklu yakınıma da aynı kurallarla eşya gönderebilir miyim?
Evet. İnfaz Kanunu 116/1’e göre hediye kabul etme hakkı, yayınlardan yararlanma ve oda eşyasına ilişkin hükümler tutukluluk hâliyle uzlaştığı ölçüde tutuklulara da uygulanır; Eşya Yönetmeliği de aynı kuralı koyar (m.18). Savcılığın tutukluya koyduğu kısıtlamalar varsa gönderiden önce kurumu arayın.
Yakınım başka cezaevine nakledilirse eşyası ne olur?
Nakleden kurum eşyayı tutanağa kaydeder ve kendi isteğiyle olmayan nakillerde eşyanın yanında gönderilmesini sağlar; bu mümkün değilse kitap, kıyafet gibi kişisel eşya ile 50 kilogramı geçmeyen diğer eşyanın gönderim ücretini kurum öder (Eşya Yönetmeliği m.17). Kendi isteğiyle nakilde sonradan kargoyla gönderilen eşyanın masrafı hükümlüye aittir. Nakil sürecini cezaevi nakil talebi yazısında anlattım.
Gönderdiğim Eşya Verilmezse Ne Yapılır?
Gönderi sakıncalı bulunursa, postadan alındığı tarihten itibaren 15 gün içinde hükümlüye yazılı bilgi verilir; hükümlü bu bildirimden itibaren 15 gün içinde infaz hâkimliğine itiraz edebilir (Yönetmelik m.107/2). İtiraz edilmezse gönderi göndericiye veya hükümlünün göstereceği kişiye iade edilir.
Hükümlü isterse eşya ilk ziyaret günü yakınlarına verilmek üzere kurum emanet deposunda saklanabilir; bozulabilecek veya değeri düşecek eşya ise doğrudan gönderene iade edilir. İtiraz dilekçesinde eşyanın kitap veya giyim eşyası olduğunu, hediye günlerinde gönderildiğini ve sayı sınırını aşmadığını belgeleyin. Dilekçe kurum müdürlüğü aracılığıyla da verilebilir; içeriğini infaz hâkimliğine şikâyet yazısında anlattım.
İnfaz hâkimliği kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir. Ancak kitap ve giyim dışındaki bir eşya için itiraz, Yargıtay’ın yukarıdaki kararları karşısında genellikle sonuç vermez.
Yasak Eşya Gönderirseniz Ne Olur?
Cezaevine silah, uyuşturucu veya elektronik haberleşme aracı sokan ya da sokmaya çalışan kişi 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası alır. Kanun hükmü şöyledir:
TCK 297/1: (1) İnfaz kurumuna veya tutukevine silah, uyuşturucu veya uyarıcı madde veya elektronik haberleşme aracı sokan veya bulunduran kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun konusunu oluşturan eşyanın, temin edilmesi veya bulundurulması ayrı bir suç oluşturduğu takdirde; fikri içtima hükümlerine göre belirlenecek ceza yarı oranında artırılır.
Alkollü içecek, yeşil reçeteli ilaç, ses veya görüntü kaydeden cihaz, firarı kolaylaştıran alet ve kumar malzemesi için ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir (TCK 297/2). Bir giysinin astarına telefon veya hat dikilmesi gibi girişimler kargo kontrolünde çoğu zaman yakalanır ve göndereni hakkında soruşturma açılır. Ceza tarafını cezaevine yasak eşya sokma yazısında anlattım.
Yakınınız için sonuç ayrıca ağırdır: telefon, uyuşturucu veya silah bulundurmak 11 ila 20 gün hücre cezası gerektirir ve bu ceza kaldırılmadan koşullu salıverilme yapılmaz. Bunun ayrıntısını cezaevinde disiplin cezası yazısında anlattım.
Dikkat: Bir başkasının “yakınına verir misin” diyerek size teslim ettiği paketi kendi adınıza göndermeyin. İçinden yasak eşya çıkarsa soruşturma göndericiye, yani size açılır.
Yaşanmış Olaydan
Kapalı cezaevinde cezasını çeken bir müvekkilimin annesi, Mart ayının ilk haftasında oğluna kargoyla bir koli gönderdi. Kolide bir mont, bir eşofman takımı, iki kitap, bir spor dergisi ve bir paket kuruyemiş vardı. Birkaç gün sonra müvekkil, görüşmede bana kurumdan yazılı bildirim aldığını söyledi.
Kurum montu ve kitapları teslim etmiş; kuruyemişi ve dergiyi hediye olarak kabul edilebilecek eşyadan olmadığı için, eşofmanı ise rengi ve deseni dış güvenlik görevlilerinin kıyafetine benzediği için vermemişti. Bildirimi inceledim. Kuruyemiş ve dergi için yönetmelik ve Yargıtay uygulaması açıktı; itiraz etmenin sonuç vermeyeceğini anlattım. Eşofman için ise fotoğrafına bakıp kurumun değerlendirmesinin yerinde olduğunu gördüm.
Müvekkilin talebiyle reddedilen eşyalar ilk ziyaret günü annesine teslim edildi. Dergi için müvekkil, hesabındaki parayla kurum aracılığıyla abonelik başlattı. Bir sonraki hediye haftasında annesi yalnız düz renkli bir eşofman ve iki kitap gönderdi, hepsi teslim edildi.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.06.2024 tarihli, 2024/3452 E., 2024/4438 K.
Kapalı cezaevindeki hükümlü, kardeşinin hediye olarak gönderdiği bir kupanın kendisine verilmesini istedi. Kurumun idare ve gözlem kurulu talebi reddetti; infaz hâkimliği şikâyeti kabul etti, itiraz da reddedildi. Yargıtay, İnfaz Kanunu’nun 69. maddesi ile yönetmeliğin 77. maddesini birlikte değerlendirerek kapalı kurumdaki hükümlünün kitap ve giyim eşyası dışında hediye kabul edemeyeceğini belirtti ve itiraz merciinin kararını kanun yararına bozdu.
… kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin kitap ve giyim eşyası dışında hediye kabul etmesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmakla …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 16.05.2024 tarihli, 2024/3227 E., 2024/3631 K.
Yüksek güvenlikli kapalı cezaevindeki hükümlüye kargoyla bir battaniye gönderilmiş, kurum battaniyeyi vermemişti. İnfaz hâkimliği hükümlünün şikâyetini kabul etti, itiraz da reddedildi. Yargıtay, eşya yönetmeliğine göre idarenin verdiği dışındaki battaniyenin kantinden alınması gerektiğini, dışarıdan kargoyla gelen battaniyenin verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek itiraz merciinin kararını kanun yararına bozdu.
… Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin 15 inci maddesindeki açık düzenleme karşısında, cezaevi idaresi tarafından hükümlüye dışarıdan kargo yolu ile gelen battaniyenin verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamasına rağmen …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 22.03.2024 tarihli, 2023/8250 E., 2024/1970 K.
Yüksek güvenlikli kapalı cezaevindeki iki hükümlü adına kargoyla bir dergi gelmiş, kurumun eğitim kurulu dergiyi vermeyip emanete almıştı. İnfaz hâkimliği hükümlülerin şikâyetini kabul etti, savcılığın itirazı da reddedildi. Yargıtay, hükümlülerin süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek kurum aracılığıyla yararlanabileceğini, üçüncü kişinin kargoyla gönderdiği yayının kapalı kurumca kabul edilip verilmesinin mümkün olmadığını ve derginin hediye olarak da kabul edilemeyeceğini belirterek kararı kanun yararına bozdu.
… postayla ya da kargoyla hükümlü ya da tutukluya verilmesi amacıyla kuruma gönderilen veya ziyaretçi tarafindan getirilen süreli ya da süresiz yayınların kapalı kurumlarca kabul edilerek hükümlü ya da tutukluya verilmesinin mümkün olmadığı, somut olayda hükümlünün bedelini ödeyerek kurum aracılığıyla bir abonelik talebinin bulunmadığı gibi üçüncü kişi tarafından hükümlüye gönderilen derginin hediye olarak da kabul edilemeyeceği …
Sık Sorulan Sorular
Cezaevine yiyecek gönderilebilir mi?
Hayır. Kapalı cezaevine hediye olarak yalnız kitap ve giyim eşyası gönderilebilir; odada bulunacak gıda kantinden alınır. Annesiyle kalan çocuk için sağlıklı gıda gönderilebilir (Yönetmelik m.77/5).
Cezaevine ilaç gönderilebilir mi?
Hayır. İlaç hediye olarak kabul edilmez; yeşil reçeteli ilacı kuruma sokmak suçtur (TCK 297/2-e). Tedavi kurum sağlık birimi aracılığıyla yürür.
Cezaevine fotoğraf gönderebilir miyim?
Fotoğraf hediye kolisine konmaz. Hükümlü aile fotoğraflarından oluşan bir albüm bulundurabilir (Eşya Yönetmeliği m.15); uygulamada fotoğraflar mektupla gönderilir ve mektup denetiminden geçer.
Açık cezaevine eşya göndermek farklı mı?
Evet. Açık cezaevinde gönderilebilecek eşyanın cinsini, miktarını ve zamanını kurumun idare ve gözlem kurulu belirler; kapalı kurumdaki iki aylık takvim burada aynen uygulanmaz.
Cezaevine kargo kaç günde ulaşır?
Kurum, adına gelen gönderiyi en geç 7 gün içinde postadan alır; kontrol ve kayıttan sonra hükümlüye teslim edilir. Sakıncalı bulunan gönderi için 15 gün içinde yazılı bilgi verilir.
