Zimmet Davasında Savunma Dilekçesi Örneği
Zimmet davasında savunma dilekçesi: indirilebilir örnek, kasa açığı ve kayıt hatası savunması, müfettiş raporuna itiraz, TCK 248 iade indirimi.
Zimmet davasında savunma dilekçesi, TCK 247’den yargılanan kamu görevlisinin, savcının esas hakkındaki mütalaasından sonra hükümden önce mahkemeye sunduğu yazılı cevaptır. Bu dosyalarda mütalaa çoğunlukla bir kasa ya da ambar açığına, müfettiş raporuna ve bunu tekrar eden bir bilirkişi raporuna dayanır. Aşağıdaki örnek, suçun unsurlarını tek tek tartışır; açığın kayıt hatasından doğması, malın sanığa görev nedeniyle teslim edilmemiş olması, hileli zimmet iddiası ve iade indirimi için seçmeli paragraflar içerir.
Dilekçe Örneği
[İL] [NO]. AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
ESAS NO: [Yıl/Sıra]
SANIK: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], [kurumu ve unvanı], Adres: [………..]
[varsa: MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad]
KATILAN: [varsa: zarar gören kurumun adı]
SUÇ: Zimmet [TCK 247/1 / 247/2; mütalaada istenmişse TCK 43 ve 53/5]
MÜTALAA TARİHİ: [gg.aa.2026] tarihli celsede Cumhuriyet savcısının açıkladığı esas hakkındaki mütalaa
KONU: Zimmet suçlamasına ilişkin mütalaaya karşı yazılı savunmalarımız, yeni bilirkişi incelemesi ve eksik kayıtların getirtilmesi talebimiz ve hükme ilişkin terditli taleplerimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. Mütalaanın dayanağı: Savcılık, [kurum]da [veznedar / tahsildar / taşınır kayıt yetkilisi / muhasebe yetkilisi / icra müdür yardımcısı] olarak görev yapan sanığın [gg.aa.20..] ile [gg.aa.20..] arasında [tutar] TL [parayı / malzemeyi] zimmetine geçirdiğini kabul etmiş ve TCK 247/[1-2] uyarınca cezalandırma istemiştir. Mütalaa [gg.aa.20..] tarihli müfettiş raporu, [gg.aa.20..] tarihli kasa sayım tutanağı ve bu raporu esas alan bilirkişi raporu üzerine kuruludur. Mütalaa, bir hesap açığının varlığından doğrudan sanığın bu tutarı kendi malı gibi harcadığı sonucuna geçmektedir; oysa açık ile zimmet aynı şey değildir.
2. Kamu görevlisi sıfatı: Zimmet suçunun faili ancak kamu görevlisi olabilir (TCK 6/1-c). [Dosyanıza göre: Sanık, [özel şirket / dernek / yüklenici firma] çalışanıdır; kamusal bir faaliyetin yürütülmesine atama ya da seçimle katılmamaktadır.] Bu sıfat yoksa 247 uygulanamaz; eylem en fazla hizmet ilişkisi nedeniyle güveni kötüye kullanma (TCK 155/2) kapsamında tartışılabilir; zarar gören gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisiyse bu suç uzlaştırmaya tabidir (CMK 253/1).
3. Malın görev nedeniyle sanığa teslim edilmesi: Suçun konusu, görevi nedeniyle zilyetliği failin kendisine devredilmiş ya da koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu maldır. Sanığın görev tanımında [kasa sorumluluğu / ambar sorumluluğu] yer almamaktadır [görev dağılım çizelgesi]. Kasa için devir-teslim tutanağı düzenlenmemiş, kasanın anahtarı ve tahsilat programının şifresi [… kişi] tarafından ortak kullanılmıştır [kullanıcı listesi, tanık]. Malın sanığa münhasıran teslim edildiği gösterilmeden, açıktan tek başına sanık sorumlu tutulamaz.
4. Zimmete geçirme fiili: Zimmet, failin kendisine görev nedeniyle bırakılan mal üzerinde malik gibi tasarruf etmesidir. Dosyada açık tutarının sanığın ya da yakınlarının hesabına geçtiğine, sanığın gelirleriyle açıklanamayan bir harcama yaptığına dair hiçbir tespit yoktur; sanığın ve eşinin hesap hareketleri incelenmemiştir. Paranın nereye gittiği belirlenmeden “zimmete geçirme” unsuru varsayılamaz.
5. Açığın kaynağı ve kast: Açık; [tahsil edilip sisteme geç işlenen makbuzlardan / iptal edilen ama sistemden düşülmeyen işlemlerden / önceki dönemden devreden bakiyeden / mükerrer kayıttan / sistem arızası nedeniyle elle tutulan kayıtlardan] kaynaklanmaktadır [makbuz koçanları, sistem kayıtları, arıza bildirimi]. Bu durum bir hizmet kusuru ve kayıt düzensizliğidir. Kamu zararının idari yolla tahsili 5018 sayılı Kanun’un 71. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir; idari ya da mali sorumluluk, zimmet kastını göstermez. Bu suçun taksirli hâli yoktur.
6. Müfettiş ve bilirkişi raporları: Müfettiş raporu idari bir inceleme belgesidir; ceza yargılamasında CMK 63 anlamında bilirkişi raporu değildir. Mahkemece alınan bilirkişi raporu ise müfettiş raporunun tespitlerini incelemeden tekrar etmiş, [devreden bakiye / iade ve mahsup kayıtları / sistemdeki iptal işlemleri] hiç hesaba katılmamıştır. Rapor ayrıca “zimmet suçunun oluştuğu” yönünde hukuki değerlendirme yapmıştır; bilirkişi hukuki nitelendirme yapamaz (CMK 67/3). Sanığın itirazları raporda karşılanmamıştır. Ekte sunulan [mali müşavir / muhasebe uzmanı] mütalaası (CMK 67/6), açığın [tutar] TL’sinin kayıt farkından doğduğunu göstermektedir. Yeni bir mali bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunludur.
7. Hileli zimmet iddiası: TCK 247/2’deki artırım, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışları arar. Hile, denetimi yanıltmaya elverişli olmalıdır: sahte belge düzenlemek, kayıtları sistemli biçimde değiştirmek gibi. Olayda [geç kayıt / eksik makbuz / düzeltme kaydı] dışında bir davranış yoktur ve açık [ilk rutin sayımda] kolayca ortaya çıkmıştır. Kolayca anlaşılan bir kayıt eksikliği hile sayılamaz; artırım uygulanmamalıdır.
8. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: para geçici kullanılıp geri konulduysa] Sanık [tutar] TL’yi [gg.aa.20..] tarihinde [acil sağlık gideri / kira] için kullanmış ve [gg.aa.20..] tarihinde aynen kasaya geri koymuştur [kasa defteri, dekont]. Zimmetin, malın geçici bir süre kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere işlenmesi hâlinde TCK 247/3 uyarınca ceza yarı oranına kadar indirilebilir. İade amacı, paranın kısa sürede eksiksiz geri konulmasıyla somut olarak gösterilmiştir.
9. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: para kurum için ama mevzuata aykırı harcandıysa] Para sanığın kişisel yararına değil, [kurumun acil onarımı / personel ihtiyacı / başka bir ödeneğin açığı] için, mevzuattaki ödeme usulüne uyulmadan harcanmıştır [fatura, teslim tutanağı, amir talimatı]. Mal sanığın ya da bir başkasının zimmetine geçmemiş, kurum hizmetinde kullanılmıştır. Bu eylem zimmet değil, en fazla görevin gereklerine aykırı davranma (TCK 257/1) olarak tartışılabilir. Görevi kötüye kullanma için 4483 sayılı Kanun’a göre soruşturma izni gerekir; izin alınmadıkça hüküm kurulamayacağından CMK 223/8 uyarınca durma kararı verilmelidir.
10. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: denetim eksikliğinden doğan açıksa] Sanığın kusuru, en fazla kasayı yeterince denetlememek ya da sayımı zamanında yapmamaktır. Görevin gereklerini yapmakta ihmal TCK 257/2’de ayrıca düzenlenmiştir; kast bulunmadığı sürece zimmet uygulanamaz.
11. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: zarar giderildiyse] Sanık [gg.aa.20..] tarihinde [tutar] TL’yi kuruma kendi isteğiyle ödemiştir [dekont, kurum yazısı]; ödeme icra takibi ya da zorla tahsil yoluyla değil, sanığın iradesiyle yapılmıştır. Ödeme [soruşturma başlamadan önce yapıldığından TCK 248/1 uyarınca cezanın üçte ikisi / iddianamenin kabulünden önce gönüllü olarak yapıldığından TCK 248/2 uyarınca cezanın yarısı / hükümden önce yapıldığından TCK 248/2 uyarınca cezanın üçte biri] indirilmelidir. Kanun bu oranları kesin olarak belirlemiştir; mahkemenin takdirine bırakılmış değildir.
12. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: tutar düşükse] Zimmet konusu malın değeri [tutar] TL’dir. TCK 249 uyarınca malın değerinin azlığı nedeniyle cezanın üçte birden yarıya kadar indirilmesi gerekir.
13. Her tahsilatın ayrı suç sayılması: Mütalaada [… adet] makbuz için ayrı ayrı ceza istenmiştir. Eylemlerin tamamı aynı kurumun aynı kasasına ilişkin olup tek bir kararın icrası kapsamında kalmaktadır; TCK 43/1 uyarınca tek ceza verilmeli ve artırım alt orandan yapılmalıdır.
14. Hukuka aykırı deliller: [İletişim dinleme kaydı varsa:] TCK 247’deki zimmet, iletişimin dinlenebileceği suçlar arasında sayılmamıştır; CMK 135/8 yalnız Bankalar Kanunu’ndaki zimmeti kapsar. Bu suç için yapılan dinleme ve başka soruşturmadan aktarılan kayıtlar (CMK 138/2) CMK 206/2-a ve 217/2 uyarınca hükme esas alınamaz. Sanığın müfettiş önünde verdiği beyan bir idari soruşturma beyanıdır; şüpheli hakları hatırlatılmadan alınan bu beyan ceza yargılamasında tek başına dayanak yapılamaz. Kolluk ifadesi müdafi olmadan alınmışsa ve duruşmada doğrulanmamışsa CMK 148/4 uyarınca hükme esas alınamaz.
15. Cezanın belirlenmesi: Sanık [… yıl] boyunca disiplin cezası almadan görev yapmıştır [hizmet belgesi], adli sicil kaydı yoktur. Temel ceza TCK 61’deki ölçütlere göre alt sınırdan belirlenmeli, TCK 62 indirimi uygulanmalıdır. TCK 53/5’teki yasaklama süresi alt sınırdan, yani hükmolunan cezanın yarısı oranında belirlenmelidir. Uygulanacak indirimlerle sonuç ceza iki yılı geçmezse ve zarar giderilmişse hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK 231/5-6) mümkündür.
HUKUKİ NEDENLER: TCK m.6/1-c, 43, 53, 61, 62, 155/2, 247, 248, 249, 257; CMK m.63, 67, 135, 138, 148/4, 206, 216, 217, 223, 226, 231; 3628 sayılı Kanun m.17; 4483 sayılı Kanun; 5018 sayılı Kanun m.71 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Kasa sayım ve devir-teslim tutanakları, makbuz koçanları, tahsilat programının kullanıcı ve işlem kayıtları (log), görev dağılım çizelgesi, müfettiş ve bilirkişi raporları, [uzman mütalaası], sanığın ve eşinin hesap hareketleri, [ödeme dekontu ve kurum yazısı], hizmet belgesi, [tanık beyanları], [varsa emsal karar künyesi].
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz edilen sebeplerle;
1. Hükümden önce; inceleme dönemine ait kasa sayım ve devir-teslim tutanaklarının, makbuz koçanlarının, tahsilat programının kullanıcı ve işlem kayıtlarının ve görev dağılım çizelgesinin kurumdan getirtilmesine, bu belgeler ve sanığın itirazları da değerlendirilerek yeni bir mali bilirkişi heyetinden rapor alınmasına, sanığın ve yakınlarının hesap hareketlerinin incelenmesine, [kasayı ortak kullanan [ad]ın tanık olarak dinlenmesine],
2. Suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmadığından CMK 223/2-e, [sanık kamu görevlisi olmadığından ya da mal görev nedeniyle kendisine teslim edilmediğinden CMK 223/2-a], [kast bulunmadığından CMK 223/2-c] uyarınca BERAATİNE,
3. Mahkemeniz aksi kanaatte ise terditli olarak; eylemin TCK 257 kapsamında nitelendirilmesi hâlinde soruşturma izni bulunmadığından CMK 223/8 uyarınca durma kararı verilmesine, [sanık kamu görevlisi değilse eylemin TCK 155/2 kapsamında değerlendirilmesine; zarar gören gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisiyse dosyanın CMK 254 uyarınca uzlaştırma bürosuna gönderilmesine], TCK 247/2 artırımının uygulanmamasına, [TCK 247/3 ve 249 indirimlerinin uygulanmasına],
4. Eylemler için ayrı ayrı ceza verilmeyerek TCK 43/1 uyarınca tek ceza tayinine ve artırımın alt orandan yapılmasına,
5. Temel cezanın alt sınırdan belirlenmesine, TCK 248’deki indirimin ödeme tarihine uygun oranda ve TCK 62 indiriminin uygulanmasına,
6. TCK 53/5 uyarınca yasaklama süresinin alt sınırdan belirlenmesine,
7. Sonuç ceza iki yılı geçmezse hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına; bu mümkün olmazsa cezanın ertelenmesine,
8. [Sanık tutuklu ise: Tahliyesine, gerekirse adli kontrol tedbiri uygulanmasına],
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
[gg.aa.2026]
Sanık [Ad Soyad / İmza]
[varsa: Müdafii Av. Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. [Görev tanımı, görevlendirme onayı ve görev dağılım çizelgesi]
2. [Makbuz, sistem kaydı ve arıza bildirimi örnekleri]
3. [Uzman mütalaası (CMK 67/6)]
4. [Ödeme dekontu ve zararın giderildiğine ilişkin kurum yazısı]
5. [Hizmet belgesi, adli sicil kaydı, aile durumunu gösteren belgeler]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Zimmet Davasında Savunma Dilekçesi Ne Zaman ve Nereye Verilir?
Savunma dilekçesi, savcının esas hakkındaki mütalaasından sonra ve hükümden önce davayı gören ağır ceza mahkemesine verilir. Mütalaa duruşmada açıklanırsa “savunma için süre istiyorum” deyin ve tutanağa geçirtin. Mütalaada iddianamede olmayan hileli zimmet (247/2) ya da zincirleme suç artırımı istenmişse bu, cezayı artıran yeni bir hâldir; istem üzerine ek savunma süresi verilmek zorundadır (CMK 226/2, 226/3). Bir denetimle ortaya çıkan kasa açığında paraların değişik zamanlarda mal edinildiği gösterilmedikçe zincirleme suç uygulanamayacağı gerekçesiyle Yargıtay hükmü bozdu.
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Mütalaaya karşı savunma | Aynı oturumda ya da mahkemenin verdiği süre içinde | Davayı gören ağır ceza mahkemesi | CMK 216/2 |
| Hileli zimmet ya da artırım eklenirse ek savunma | İstem üzerine verilen süre | Davayı gören mahkeme | CMK 226/2, 226/3 |
| Yeni bilirkişi ve kayıt talebi | Hükümden önce | Davayı gören mahkeme | CMK 63/1, 206/2 |
| Zararı ödeme | Hüküm verilinceye kadar (oran ödeme tarihine göre değişir) | Zarar gören kuruma; dekont dosyaya | TCK 248 |
| İstinaf | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta | Hükmü veren mahkeme | CMK 273/1 |
Her suç için ortak savunma iskeletini mütalaaya karşı savunma dilekçesi sayfasında anlattım. Zimmet dosyasında farkı yaratan, açığın kaynağının belge belge gösterilmesi ve raporların hesap yönteminin sınanmasıdır.
Dilekçeden önce görev tanımınızı, devir-teslim tutanaklarını, açığın oluştuğu döneme ait izin, rapor ve görevlendirme belgelerinizi ve ödeme yaptıysanız dekontunuzu toplayın. Dilekçeyi adliyedeki ön büroya verebilir ya da e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal’dan dosyaya yükleyebilirsiniz; müdafiiniz UYAP Avukat Portal’ı kullanır. Tutukluysanız dilekçeyi ceza infaz kurumu idaresine vererek mahkemeye ulaştırabilirsiniz.
Zimmette Ceza Kaç Yıl, İade Cezayı Ne Kadar Düşürür?
Zimmetin temel hâli TCK 247/1’de beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezasıdır; hileli zimmette bu ceza yarı oranında artırılır. Temel hâlin metni şöyledir:
TCK 247/1: (1) Görevi nedeniyle zilyedliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisi, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Savunmada dört soru ayrı ayrı sınanır: sanık kamu görevlisi mi, mal ona görevi nedeniyle teslim edilmiş mi, mal üzerinde malik gibi tasarruf edilmiş mi, sanık bunu bilerek yapmış mı. Mevzuata göre vezneden para çekmekle görevlendirilemeyen zabıt kâtibi yönünden yasal tevdi unsuru bulunmadığından Yargıtay zimmet mahkûmiyetini bozdu. Malın geçici bir süre kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere alınması ayrıca indirim sebebidir (247/3). İade ve tazminin zamanlaması ise cezayı en çok değiştiren etkendir; soruşturma başlamadan önce yapılan tam iadede cezanın üçte ikisi indirilir (248/1). Kovuşturma aşamasına ilişkin hüküm şöyledir:
TCK 248/2: (2) Kovuşturma başlamadan önce, gönüllü olarak, zimmete geçirilen malın aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi halinde, verilecek cezanın yarısı indirilir. Etkin pişmanlığın hükümden önce gerçekleşmesi halinde, verilecek cezanın üçte biri indirilir.
| Hâl | Ceza veya etkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Temel hâl | 5-12 yıl hapis | TCK 247/1 |
| Açığa çıkmasını önleyen hileli davranış | Yarı oranında artırım | TCK 247/2 |
| Geçici kullanıp iade etmek üzere alma | Yarı oranına kadar indirim | TCK 247/3 |
| Soruşturma başlamadan tam iade ya da tazmin | Cezanın üçte ikisi indirilir | TCK 248/1 |
| Kovuşturma başlamadan gönüllü tam iade / hükümden önce | Cezanın yarısı / üçte biri indirilir | TCK 248/2 |
| Malın değerinin azlığı | Üçte birden yarıya kadar indirim | TCK 249 |
| Görevin gereklerine aykırı davranma / ihmal | 6 ay-2 yıl / 3 ay-1 yıl hapis | TCK 257/1, 257/2 |
| Kamu görevlisi olmayan çalışanın hizmet ilişkisiyle teslim edilen malı | 1-7 yıl hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası | TCK 155/2 |
| Kamu görevinden yasaklanma | Cezanın yarısından bir katına kadar | TCK 53/5 |
Suçun ayrıntılı anlatımı zimmet suçu ve cezası yazısında.
Kasa açığı her zaman zimmet midir?
Hayır, kasa açığı tek başına zimmet değildir; açığın sanığın malik gibi tasarrufundan doğduğu ispat edilmelidir. Geç işlenen makbuz, iptal edilmeyen işlem, devreden bakiye ya da ortak kullanılan şifre gibi sebepler açığı açıklayabilir. Kastın bulunmadığı açıklarda kamu zararı idari yolla tahsil edilir, ceza sorumluluğu doğmaz.
Soruşturma izni olmadan zimmet davası açılabilir mi?
Evet. 3628 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre zimmet, rüşvet ve irtikap suçlarında 4483 sayılı Kanun uygulanmaz; savcı izin beklemeden soruşturma yapar; izin gerektiren suçlardaki süreci memur hakkında soruşturma yazısında anlattım. Vali ve kaymakamlar ile özel soruşturma usulüne tabi görevliler bunun dışındadır. Eylem görevi kötüye kullanma olarak yeniden nitelendirilirse izin şartı yeniden önem kazanır.
Zimmet davasında HAGB alınabilir mi?
Beş yıllık alt sınır nedeniyle HAGB ancak indirimlerden sonra ceza iki yılı geçmezse mümkündür. Soruşturma başlamadan tam iade yapılmışsa ceza bir yıl sekiz aya iner. İddianamenin kabulünden önce gönüllü iadede ceza iki yıl altı aya, kovuşturma aşamasındaki iadede üç yıl dört aya iner; değer azlığı ya da geçici kullanma indirimi eklenmezse HAGB sınırının üstünde kalır.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Müfettiş ve Bilirkişi Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?
Müfettiş raporu ceza davasında bilirkişi raporu yerine geçmez; mahkeme açığın hesabı için CMK 63’e göre bilirkişi atar ve itirazlarınızı bu rapora yöneltirsiniz. İtirazı genel ifadelerle değil, raporun hangi kaydı hesaba katmadığını tek tek göstererek yazın: devreden bakiye, iadeler, iptal edilen işlemler, aynı kasayı kullanan diğer personelin işlemleri. Savunmada sunulan belgeleri ve itirazları karşılamayan bilirkişi raporuyla hüküm kurulmasını Yargıtay eksik inceleme sayarak bozdu. Bilirkişi “zimmet oluşmuştur” gibi hukuki bir değerlendirme yaptıysa bunun CMK 67/3’e aykırı olduğunu belirtin.
Kendi seçtiğiniz bir mali müşavir ya da muhasebe uzmanından bilimsel mütalaa alabilirsiniz (CMK 67/6); bu mütalaa yeni bir heyet istemenizi somutlaştırır. Rapora itirazın genel kurallarını bilirkişi raporuna itiraz yazısında anlattım.
Doldururken Dikkat: Köşeli Parantezler ve Sık Hatalar
Her köşeli parantezi dosyadaki bir tutanak, rapor ya da belgeyle doldurun; karşılığı olmayan maddeyi silin. “SUÇ” satırına mütalaada istenen fıkrayı aynen yazın. “[SEÇENEK]” paragraflarından yalnız dosyanıza uyanları bırakın. “Parayı hiç almadım” ile “parayı geçici kullandım” savunmalarını aynı metinde birlikte kullanmayın; ikincisi birincisini çürütür.
Zimmet dosyalarında en sık gördüğüm hatalar:
- Rapora somut itiraz etmemek: “rapora itiraz ediyorum” demek yetmez; hangi kaydın neden yanlış hesaplandığını yazmazsanız yeni bilirkişi talebi reddedilebilir.
- Ödemeyi geciktirmek: TCK 248’deki indirim ödeme tarihine bağlıdır; iddianamenin kabulünden önce ödeme yarı oranında, sonrasında üçte bir oranında indirim sağlar. İcra yoluyla tahsil gönüllü ödeme sayılmaz; icra baskısı olmadan doğrudan kurum hesabına yapılan ödemede ise 248/2’nin tartışılması gerektiğini Yargıtay kabul ediyor.
- Kısmi ödemeyi yeterli sanmak: 248 iadenin ya da tazminin tamamen yapılmasını arar; eksik ödeme bu indirimi sağlamaz.
- Ortak kullanımı belgelememek: kasa anahtarı ve şifrenin başkalarında da olduğunu gösteren kullanıcı listesi istenmezse açık size kalır.
- Hileli zimmeti tartışmamak: 247/2 cezayı yarı oranında artırır; hilenin denetimi yanıltmaya elverişli olmadığını ayrıca yazın. Muhasebe kayıtlarında basit bir araştırmayla ortaya çıkan açıkta Yargıtay nitelikli zimmet kabulünü hukuka aykırı buldu.
- Terditli talep yazmamak: beraatın yanında 257 nitelendirmesi, 247/3, 249 ve 248 talepleri yazılmazsa gerekçede tartışılmayabilir.
Savunmadan Sonra Ne Olur: Hüküm, Memuriyet ve İstinaf
Savunmadan sonra son söz sanığa verilir ve mahkeme hükmünü açıklar; mütalaayla bağlı değildir ve eylemi görevi kötüye kullanma gibi daha hafif bir suç olarak da nitelendirebilir. Zimmetten mahkûmiyet, ceza süresine bakılmaksızın memuriyete engeldir; HAGB ise mahkûmiyet sayılmaz. Ayrıntılar memuriyete engel suçlar yazısında, nitelendirme farkı görevi kötüye kullanma suçu yazısında.
Mahkûmiyete karşı istinaf süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1). İstinafta, ilk derecede reddedilen yeni bilirkişi ve kayıt taleplerini gerekçeleriyle tekrar edin. Aynı dosyada rüşvet iddiası da varsa rüşvet savunma dilekçesi örneğinden de yararlanabilirsiniz.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Mütalaa açıklandıysa ve savunma süresi işliyorsa, müfettiş ve bilirkişi raporlarıyla birlikte dosyanızı inceleyebiliriz.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 07.04.2026 tarihli, 2024/7266 E., 2026/5752 K.
Asliye hukuk mahkemesinde zabıt kâtibi olan sanık, dosyaların gider avansından çekilen tebligat ve ilan paralarını mal edindiği gerekçesiyle zincirleme basit zimmetten mahkûm edilmişti. Daire, yazı işleri hizmetlerine ilişkin yönetmeliklere göre zabıt kâtibinin vezneden para çekme ve paraları teslim etme işiyle görevlendirilmesinin mümkün olmadığını, paraların kendisine görevi nedeniyle tevdi edilmiş sayılamayacağını, yasal tevdi unsuru gerçekleşmediğinden zimmetin oluşmadığını ve eylemin zincirleme hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma (TCK 155/2) olduğunu belirterek zimmet hükmünü oy birliğiyle bozdu; aynı karardaki resmi belgede sahtecilik mahkûmiyeti onandı. Dilekçenin “Malın görev nedeniyle sanığa teslim edilmesi” maddesinde, görev tanımı ve mevzuat parayı sanığın sorumluluğuna bırakmıyorsa zimmetin oluşmayacağını savunurken kullanılır.
… Suç tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapan sanığın, dosyalardaki mevcut gider avansından, yapılacak işlemler için mahkemeler veznesinden para çekme ve paraların teslimi hususunda görevlendirilmesinin yasal olarak mümkün olmaması karşısında, suça konu paraların kendisine görevi nedeniyle tevdi edilmiş sayılamayacağı, bu paralar üzerinde muhafaza ve gözetim sorumluluğunun olmadığı, yasal tevdi unsurunun da gerçekleşmediği, bu nedenle zimmet suçunun unsurlarının oluşmadığı …
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 21.10.2025 tarihli, 2022/722 E., 2025/11227 K.
Bir kooperatifin yönetim kurulu başkanı, kasa hesabında bulunması gereken paradan 19.837,34 TL’yi uhdesinde tuttuğu kabul edilerek zincirleme nitelikli zimmetten mahkûm edilmişti; sanık harcamalara ilişkin belge ve makbuz sunmuş, sayımın tek taraflı yapıldığını ve kooperatifin borçlarını kendisinin ödediğini savunmuştu. Daire, iddia ve savunmaları karşılamayan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını; sayımın nasıl yapıldığı, sanığın ödemeleri ve kooperatifin tüm hesap hareketleri araştırılıp savunmadaki hususlar tek tek değerlendirilerek ayrıntılı rapor alınması gerektiğini belirterek hükmü oy birliğiyle bozdu; kabule göre de kasa açığı niteliğindeki eylemin basit zimmet olacağını, zincirleme suça delil bulunmadığını ve 53/5 uygulamasının hatalı olduğunu belirtti. Dilekçenin “Müfettiş ve bilirkişi raporları” maddesinde, savunmadaki belgeleri hesaba katmayan rapora karşı yeni bir mali bilirkişi heyeti isterken kullanılır.
… iddia ve savunmaları karşılamayan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı …
… kooperatifin tüm hesap hareketleri ve yasal defterleri de göz önünde bulundurulup gelir-gider karşılaştırılması yapılmak ve savunmada ileri sürülen hususlar ayrı ayrı dikkate alınarak dosya arasındaki raporlar da değerlendirilmek suretiyle sanık uhdesinde kooperatif parası bulunup bulunmadığına, varsa miktarının ne olduğuna ilişkin ayrıntılı rapor alınmasından sonra …
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 20.01.2026 tarihli, 2021/11746 E., 2026/689 K.
Katılan kooperatifte görevli sanık hakkında görevi kötüye kullanmadan açılan davada mahkeme eylemi zincirleme nitelikli zimmet olarak kabul edip mahkûmiyet kurmuştu. Daire, 247/2’deki hileli davranışların suçun işlenmesi sırasında gerçekleşmesi gerektiğini, sanığın zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarda bulunduğuna dair kesin ve inandırıcı delil olmadığını ve eylemlerin muhasebe kayıtlarında basit bir araştırma ve kaba bir incelemeyle ortaya çıktığını belirterek nitelikli zimmet kabulünü hukuka aykırı buldu; hükmü bozup yeniden yargılamaya gerek görmeden cezayı basit zimmete göre indirdi, eksik bırakılan 53/5 yasaklamasını ekleyerek düzeltip oy birliğiyle onadı. Dilekçenin “Hileli zimmet iddiası” maddesinde, ilk incelemede kolayca anlaşılan bir kayıt eksikliğinin 247/2 artırımına dayanak olamayacağını savunurken kullanılır.
… sanığın eylemlerini zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlediğine dair dosya kapsamında kesin ve inandırıcı bir delil bulunmadığı, diğer taraftan eylemlerinin Kooperatif muhasebe kayıtlarında yapılan basit bir araştırma ve kaba bir inceleme sonucu ortaya çıktığı da dikkate alınarak zincirleme basit zimmet suçunu oluşturduğu gözetilmeden …
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 19.11.2024 tarihli, 2021/2659 E., 2024/11174 K.
Zimmetten mahkûm edilen sanık, mahkemenin verdiği süre içinde zimmet tutarını doğrudan kurumun hesabına yatırdığını, şehir dışında olduğu için dekontu zamanında sunamadığını ileri sürmüştü. Daire, icra yoluyla tahsilde gönüllü iade bulunmadığından etkin pişmanlık uygulanamayacağını, ancak bu olayda ödemenin cebri icra baskısı olmadan doğrudan kurum hesabına yapıldığını belirterek dekontun gerçekliği araştırılıp TCK 248/2’nin koşullarının karar yerinde tartışılması gerektiği gerekçesiyle hükmü oy birliğiyle bozdu (diğer temyiz itirazları reddedildi); katılan Hazinenin temyizi üzerine 53/5 yasaklamasına hükmedilmemesi de bozma sebebi yapıldı. Dilekçenin zararın giderildiğine ilişkin seçeneğinde, ödemenin icra baskısıyla değil sanığın kendi iradesiyle yapıldığını dekont ve kurum yazısıyla gösterirken kullanılır.
… Sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanabilmesi için gönüllü olarak zimmete geçirilen malın aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesinin gerektiği, icra yoluyla zimmete konu paranın sanıktan tahsili halinde gönüllü iade söz konusu olmadığından etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmasının mümkün olamayacağı, somut olayda ise yapılan ödemenin cebri icra baskısı altında olmaksızın doğrudan katılan kurumun hesabına yapılması karşısında, …
… kurum zararının giderildiğine dair 17.03.2016 tarihli dekontun gerçekliği araştırılmak suretiyle sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 248/2. maddesinde yer alan etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin karar yerinde tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi …
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 30.03.2026 tarihli, 2023/7647 E., 2026/5276 K.
Bir denetimde tespit edilen kasa açığı nedeniyle sanık zincirleme zimmetten mahkûm edilmiş, cezası ertelenmişti. Daire, sanık müdafiinin temyizi üzerine, kasa açığı niteliğindeki eyleme konu paraların değişik zamanlarda mal edinildiğine dair delil bulunmadığından zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağını ve temel cezanın somut gerekçe gösterilmeden alt sınırdan uzaklaştırılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmü oy birliğiyle bozdu; suçun unsurlarının oluşmadığına ve beraat gerektiğine ilişkin diğer temyiz itirazları ise yerinde görülmedi; erteleme denetim süresinin ve 53/5 yasaklamasının hatalı uygulanması da bozma sebepleri arasında. Dilekçenin “Her tahsilatın ayrı suç sayılması” maddesinde, tek bir sayımla ortaya çıkan açık için zincirleme suç artırımı istenmesine karşı kullanılır.
… kasa açığı niteliğindeki zimmet eylemine konu paraların değişik zamanlarda mal edinildiğine ilişkin dosyada delil olmadığı cihetle suçun zincirleme olarak işlendiğine ilişkin delil bulunmadığı nazara alınmadan yazılı biçimde hüküm kurulmak suretiyle fazla ceza tayini …
Sık Sorulan Sorular
Zimmet davasında savunma dilekçesi vermek zorunlu mu?
Hayır, savunma sözlü de yapılabilir. Ancak açığın hesabına ve raporlara ilişkin itirazlar yazılı verilirse gerekçeli kararda tek tek karşılanmaları kolaylaşır.
Parayı maaşımdan kesildiği için ödedim; etkin pişmanlık uygulanır mı?
Kesinti sizin talebiniz ya da taahhüdünüzle yapıldıysa gönüllü ödeme olarak tartışılabilir; icra yoluyla zorla tahsilde uygulama genellikle indirimi kabul etmez. Taahhüt belgenizi dosyaya koyun.
Zimmet suçunda uzlaşma var mı?
Hayır. Zimmet şikâyete bağlı değildir ve CMK 253’teki uzlaştırma listesinde yer almaz.
Hapis cezası ertelenirse memuriyetim devam eder mi?
Zimmetten verilen mahkûmiyet, ertelense de memuriyete engel suçlar arasındadır. Görevde kalma ihtimalini koruyan sonuçlar beraat ve HAGB’dir; disiplin süreci ayrıca yürür.
