Resmi Belgede Sahtecilik Davasında Savunma Dilekçesi
Resmi belgede sahtecilik davasında savunma dilekçesi: indirilebilir örnek, fotokopi ve aldatma yeteneği itirazı, kastın bilinmesi, 206-207 nitelendirmesi.
Resmi belgede sahtecilik davasında savunma dilekçesi, TCK 204’ten yargılanan sanığın, savcının esas hakkındaki mütalaası açıklandıktan sonra hüküm verilmeden önce mahkemeye sunduğu yazılı savunmadır. Bu davalarda sonucu çoğu zaman belgenin kendisi belirler: aslı dosyada mı, ilk bakışta sahteliği anlaşılıyor mu, sanık belgeyi düzenledi mi yoksa yalnızca kullandı mı ve sahte olduğunu biliyor muydu. Aşağıdaki örnek bu soruları sırayla tartışır; fotokopi, aldatma yeteneği, özel belge ve yalan beyan nitelendirmesi gibi savunma hatlarını seçmeli paragraflar olarak verir.
Dilekçe Örneği
[İL] [NO]. [ASLİYE CEZA MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE (204/1) / AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA (204/2)]
DOSYA NO: [Yıl/Sıra] Esas
SANIK: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], Adres: [………..]
[varsa: MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad]
KATILAN: [Hazine / ilgili kurum / Ad Soyad; yoksa bu satırı silin]
YÜKLENEN SUÇ: Resmi belgede sahtecilik [TCK 204/1 / TCK 204/2; varsa TCK 204/3, TCK 210/1, TCK 43]
KONU: Esas hakkındaki mütalaaya karşı savunmalarımız, belgenin aslı ve bilirkişi incelemesine ilişkin taleplerimiz ile asıl ve terditli hüküm taleplerimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR:
1. Suçlamanın çerçevesi: Mütalaada, sanığın [gg.aa.20..] tarihinde [sürücü belgesini / diplomayı / sağlık raporunu / tapu belgesini / nüfus cüzdanını / kurum yazısını] [sahte olarak düzenlediği / üzerinde değişiklik yaptığı / [kurum adı]’na ibraz ederek kullandığı] kabul edilmiş ve [TCK 204/1] uyarınca cezalandırılması istenmiştir. Mütalaa üç dayanağa yaslanmaktadır: [kurum yazısı], [kolluk tutanağı] ve [bilirkişi / kriminal rapor]. Sanığın hangi seçimlik hareketi gerçekleştirdiği, yani belgeyi kendisinin mi düzenlediği yoksa başkasından alıp mı kullandığı mütalaada açıkça ayrılmamıştır. Bu ayrım hem kast hem de delil değerlendirmesi bakımından belirleyicidir.
2. Belgenin resmi belge niteliği: Resmi belge, bir kamu görevlisinin görevi gereği ve kanuni şekle uygun olarak düzenlediği belgedir. Dosyadaki [kâğıt / çıktı / ekran görüntüsü] [özel bir şirket / dershane / özel klinik] tarafından düzenlenmiş görünmektedir ya da hiçbir kamu kurumunun düzenleme yetkisine girmeyen bir içerik taşımaktadır. Belge resmi değilse eylem en fazla özel belgede sahtecilik (TCK 207) olarak değerlendirilebilir; bu suç ise ancak sahte özel belgenin kullanılmasıyla tamamlanır.
3. Belgenin aslının bulunmaması: Dosyada sahte olduğu ileri sürülen belgenin aslı yoktur; yalnızca [onaysız fotokopisi / taranmış görüntüsü / ekran fotoğrafı] bulunmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında aslı ele geçirilmeyen, onaysız fotokopi hâlindeki bir kâğıt belge niteliği taşımaz; aslı olmadan sahteliğin varlığı ve aldatma yeteneği de incelenemez [varsa emsal karar künyesi]. Belgenin aslı [kurumdan / kolluktan / emanetten] getirtilemiyorsa, sahteliğin ispatlanamadığı kabul edilmelidir.
4. Aldatma yeteneği (iğfal kabiliyeti): Sahtecilik suçunun oluşması için belgenin, ilk bakışta gerçek sanılabilecek, ortalama dikkatteki bir kişiyi yanıltabilecek nitelikte olması gerekir. Dosyadaki belge [kurumun logosu farklı / mühür eğik ve silik / kayıt numarası kurumun numaralandırma sistemine uymayan / imla hataları içeren / yazı tipi resmi şablondan belirgin biçimde farklı] bir kâğıttır. [Kurum görevlisi belgenin sahte olduğunu ilk bakışta fark ettiğini ifadesinde açıkça söylemiştir.] Mahkemenin belgenin aslını duruşmada heyetçe inceleyip aldatma yeteneğini tutanağa geçirmesi, gerekirse bu konuda bilirkişi raporu alması gerekir. Aldatma yeteneği olmayan belge yönünden suçun kanuni unsurları oluşmaz.
5. Sahte olarak düzenleme hareketi ve imza incelemesi: Mütalaa sanığın belgeyi kendisinin düzenlediğini kabul etmiştir; ancak belgedeki yazı ve imzanın sanığın eli ürünü olup olmadığına dair grafolojik inceleme yapılmamıştır. Sanığın evinde ya da bilgisayarında belge üretimine yarayan [şablon, mühür, yazıcı] bulunmamıştır. Sanığın imza ve yazı örnekleri alınarak belgenin aslı üzerinde [Adli Tıp Kurumu / kriminal polis laboratuvarı] incelemesi yaptırılmadan “düzenleme” hareketi kabul edilemez (CMK 63/1).
6. Kullanma hareketi ve kastın bilinmesi: Sahte resmi belgeyi kullanma, belgenin sahte olduğunu bilerek yapılmalıdır; suçun maddi unsurunu bilmeyen kişi kasten hareket etmiş sayılmaz (TCK 30/1). Sanık belgeyi [gg.aa.20..] tarihinde [sürücü kursu / aracı şirket / tanıdık bir memur / çalıştığı işyerinin yetkilisi] aracılığıyla, olağan bir başvuru sürecinin sonunda almıştır [başvuru formu, ödeme dekontu, yazışma]. Ödediği bedel piyasa bedeliyle uyumludur, süreçte [sınava girmiş / sağlık muayenesinden geçmiş / dilekçe vermiştir]. Bu koşullarda sanığın belgenin sahte olduğunu bildiği ispatlanamamıştır. Belgeyi sanığa veren kişi [Ad Soyad / unvan] olarak bellidir; tanık olarak dinlenmesi ve hakkında araştırma yapılması gerekir.
7. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: belge yalnızca ele geçirildi, kullanılmadı] Belge sanığın [cüzdanında / aracında / evinde] yapılan aramada ele geçirilmiştir; sanık bu belgeyi hiçbir kuruma ya da kişiye ibraz etmemiştir. TCK 204/1 sahte resmi belgeyi bulundurmayı değil, düzenlemeyi, değiştirmeyi ve kullanmayı cezalandırır. Sanığın belgeyi düzenlediği de ispatlanamadığına göre, salt bulundurma kanunda suç olarak tanımlanmadığından beraat kararı verilmelidir (TCK 2/1).
8. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: belge gerçek, içerik sanığın beyanına dayanıyor] Sorgulanan belge, yetkili kurum tarafından gerçek olarak düzenlenmiştir; iddia, sanığın bu belgenin düzenlenmesi sırasında görevliye gerçeğe aykırı bilgi verdiğidir [ikamet beyanı / medeni hâl / kayıp beyanı]. Görevli bilgiyi denetlemeden belgeye geçirmişse eylem sahtecilik değil, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (TCK 206) olarak nitelendirilmelidir. Bu suçun cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
9. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: senet, çek ya da sağlık raporu] Belge [bir bono / çek / tabip raporu] olduğundan mütalaa resmi belge hükümlerine dayanmıştır. Kambiyo senedi için TCK 210/1’in uygulanabilmesi, senedin kambiyo vasfını taşıyan zorunlu unsurları içermesine bağlıdır; bu unsurlar eksikse senet adi bir özel belgedir ve TCK 207 uygulanır. Tabip raporunda ise TCK 210/2 gerçeğe aykırı belge düzenleyen sağlık mesleği mensubunu cezalandırır; resmi belge hükümlerine geçilmesi, raporun kişiye haksız menfaat sağlamasına ya da kamunun veya kişilerin zararına sonuç doğurucu nitelik taşımasına bağlıdır. Rapor gerçek bir muayeneye dayanıyorsa ya da sanık içeriğin gerçeğe aykırı olduğunu bilmiyorsa, sanık yönünden kast ispatlanmış değildir.
10. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: gerçek bir hak ya da durumun belgelenmesi] Sanık, [işverenden olan ücret alacağını / gerçekten sahip olduğu ancak belgesini kaybettiği bir yeterliliği / gerçekte var olan bir ikamet durumunu] belgelemek amacıyla hareket etmiştir [alacak belgeleri, kurum kayıtları]. Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın ispatı ya da gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla işlenen sahtecilikte ceza yarı oranında indirilir (TCK 211/1).
11. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: 204/2 istendiyse] Sanık [kurum] bünyesinde [görev unvanı] olarak çalışmaktadır; ancak sahte olduğu iddia edilen belgeyi düzenleme yetkisi görev tanımında yoktur [görev tanımı, yetki devri belgesi]. TCK 204/2, kamu görevlisinin “görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu” belge üzerinde işlenen eylemi ağırlaştırır. Bu yetki yoksa eylem, ancak TCK 204/1 kapsamında tartışılabilir; ağır ceza mahkemesi bu durumda dosyayı asliye cezaya gönderemez, hükmü 204/1 üzerinden kendisi kurar (CMK 6/1).
12. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: 204/3 istendiyse] Mütalaa, belgenin “sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli” olduğunu kabul ederek yarı oranında artırım istemiştir. Bu nitelik, belgeye ancak bir kanun hükmüyle tanınır; mütalaa hangi kanun hükmüne dayandığını göstermemiştir. Dosyadaki [belge türü] böyle bir hükümle korunan belgelerden değildir; TCK 204/3 uygulanamaz.
13. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: birden fazla belge ya da kullanım] Mütalaa, [aynı belgenin farklı tarihlerde ibrazı / aynı amaçla düzenlenen birkaç belge] nedeniyle birden fazla suç oluştuğunu ileri sürmüştür. Belgeyi düzenleyen kişinin onu kullanması ayrı bir suç oluşturmaz, tek sahtecilik suçu vardır. Farklı tarihlerdeki kullanımlar ise aynı suç işleme kararının icrası kapsamında kaldığından zincirleme suç hükmüne göre tek ceza verilmelidir (TCK 43/1).
14. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: belge başka bir suçta kullanıldıysa] Mütalaa, TCK 212 uyarınca sahtecilik ile birlikte [dolandırıcılık / resmi kuruma karşı başka bir suç] için de ayrı ceza istemiştir. TCK 212, sahte belgenin “bir başka suçun işlenmesi sırasında” kullanılmasını arar; ikinci suçun tüm unsurlarıyla ayrıca ispatı gerekir. Dosyada [zarar / yarar / hileli davranış] unsuru ispatlanmadığından ikinci suç yönünden de beraat kararı verilmelidir.
15. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: dava zamanaşımı] Suç tarihi [gg.aa.20..] olup TCK 204/1 için dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır (TCK 66/1-e). Zamanaşımı kesilse bile bu süre en fazla yarısı kadar uzar (TCK 67/4). Bu sürenin dolduğu [gg.aa.20..] tarihi itibarıyla davanın düşmesi gerekir (CMK 223/8).
16. Usule ilişkin itirazlar: Sanığın [gg.aa.20..] tarihli kolluk ifadesi müdafi bulunmaksızın alınmış, sanık duruşmada bu ifadeyi doğrulamamıştır; ifade hükme esas alınamaz (CMK 148/4). [Belgenin ele geçirildiği arama, hâkim kararı ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emri olmaksızın yapılmıştır; bu aramayla elde edilen delil kullanılamaz (CMK 206/2-a, 217/2).] Dosyaya giren [kurum yazısı / kriminal rapor] yalnızca belgenin kurum kayıtlarında bulunmadığını belirtmekte, belgenin kim tarafından hazırlandığına dair bir tespit içermemektedir. Bilirkişi raporuna karşı uzmanından bilimsel mütalaa alınacaktır (CMK 67/6).
17. Cezanın ve sonuçlarının belirlenmesi: Sanığın adli sicil kaydı yoktur [ekte]. Belge [tek ve kısa süreli bir işlemde / kendi hakkında / kimseye zarar vermeden] kullanılmıştır; kamuya ya da kişilere somut bir zarar doğmamıştır. Temel ceza TCK 61/1 ölçütlerine göre alt sınırdan belirlenmeli ve TCK 62 uyarınca takdiri indirim yapılmalıdır. Bu durumda TCK 204/1’de sonuç ceza iki yılın altına iner ve CMK 231/5’teki sınırda kalır; sanık sabıkasızdır ve somut bir zarar doğmadığından CMK 231/6’daki şartlar da dosyada mevcuttur.
HUKUKİ NEDENLER: TCK m.2, 30, 43, 61, 62, 66, 67, 204, 206, 207, 210, 211, 212; CMK m.5, 6, 63, 67, 148, 206, 216, 217, 223, 226, 231; 5235 sayılı Kanun m.11, 12 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Sahteliği iddia edilen belgenin aslı, ilgili kurumun kayıt ve yazıları, [başvuru formu / ödeme dekontu / yazışmalar], belge ve imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporu, sanığın imza ve yazı örnekleri, tanık [Ad Soyad], [görev tanımı belgesi], adli sicil kaydı, [varsa emsal karar künyesi].
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Hüküm kurulmadan önce; belgenin aslının [kurum / emanet] tarafından mahkemeye gönderilmesine, aslı üzerinde duruşmada aldatma yeteneği incelemesi yapılarak tutanağa geçirilmesine, sanığın yazı ve imza örnekleri alınarak [Adli Tıp Kurumu / kriminal laboratuvar] incelemesi yaptırılmasına, belgeyi sanığa veren [Ad Soyad / unvan]’ın tanık olarak dinlenmesine,
2. Belgenin aslı bulunmadığından ya da aldatma yeteneği taşımadığından CMK 223/2-a uyarınca, [sahteliği bilmediğinden kastı bulunmadığından CMK 223/2-c uyarınca], [düzenleme veya kullanma hareketi ispatlanamadığından CMK 223/2-e uyarınca] sanığın BERAATİNE,
3. [Dava zamanaşımı dolmuşsa: Davanın CMK 223/8 uyarınca DÜŞMESİNE,]
4. Mahkemeniz aksi kanaatte ise terditli olarak; eylemin TCK 206 (yalan beyan) ya da TCK 207 (özel belgede sahtecilik) kapsamında nitelendirilmesine, [TCK 204/2 ve 204/3 hükümlerinin uygulanmamasına], [birden fazla eylemde TCK 43/1 uyarınca tek ceza verilmesine],
5. Temel cezanın alt sınırdan belirlenmesine; [TCK 211/1 uyarınca yarı oranında indirim yapılmasına] ve TCK 62 uyarınca takdiri indirim uygulanmasına,
6. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (CMK 231/5); bu mümkün değilse cezanın ertelenmesine (TCK 51), [kısa süreli hapis ise seçenek yaptırımlara çevrilmesine (TCK 50)],
7. [Sanık tutuklu ise: Tahliyesine, gerekirse adli kontrol tedbiri uygulanmasına],
karar verilmesini saygılarımla dilerim.
[gg.aa.2026]
Sanık [Ad Soyad / İmza]
[varsa: Müdafii Av. Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. [Başvuru formu, ödeme dekontu ve belgeyi veren kişiyle yazışmalar]
2. [Görev tanımı ya da yetki belgesi (204/2 için)]
3. [Uzman mütalaası]
4. [Alacak veya gerçek durumu gösteren belgeler (TCK 211 için)]
5. [Adli sicil kaydı, iş ve aile durumunu gösteren belgeler]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Resmi Belgede Sahtecilik Davasında Savunma Dilekçesi Hangi Mahkemeye Verilir?
Resmi belgede sahtecilik davasında savunma dilekçesi, mütalaadan sonra ve hükümden önce, davanın görüldüğü mahkemeye verilir; 204/1’de bu asliye ceza, 204/2’de ağır ceza mahkemesidir. Mütalaa aynı oturumda okunursa yazılı savunma için süre isteyin ve talebin tutanağa yazıldığını kontrol edin. İddianamede 204/1 yazarken mütalaada 204/2, 204/3 ya da 212 gereği ikinci bir suç isteniyorsa, ek savunma hakkınız doğar.
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Mütalaaya karşı yazılı savunma | Aynı oturumda ya da mahkemenin verdiği süre içinde | 204/1: asliye ceza; 204/2: ağır ceza | CMK 216/2; 5235 m.12 |
| 204/2, 204/3 ya da ikinci suç eklenirse ek savunma | İstem üzerine verilen süre | Davayı gören mahkeme | CMK 226/1, 226/3 |
| Belgenin aslı ve imza incelemesi talebi | Hükümden önce | Davayı gören mahkeme | CMK 63/1, 206/2 |
| Uzman mütalaası sunma | Hükümden önce; ayrıca süre istenemez | Davayı gören mahkeme | CMK 67/6 |
| İstinaf | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta | Hükmü veren mahkeme | CMK 273/1 |
Bütün suçlar için geçerli savunma iskeletini esas hakkında mütalaaya karşı savunma sayfasında anlattım. Sahtecilik dosyasında farkı yaratan, belgenin fiziki incelemesidir; savunmanın çoğu belgenin aslı üzerinde kazanılır ya da kaybedilir.
Belge Gerçeğe Benziyor mu: Suçun Unsurları ve Ceza
Resmi belgede sahtecilik, vatandaş için iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir; düzenleme, değiştirme ve kullanma aynı cezaya tabidir. Temel hâlin metni şöyledir:
TCK 204/1: (1) Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Savunmada dört soru ayrı ayrı sorulur: belge resmi mi, belgenin aslı var mı ve gerçeğe benziyor mu, sanık hangi hareketi yaptı, kullandıysa sahteliği biliyor muydu. Dosyalarda en sık gördüğüm eksik, belgenin aslının hiç getirtilmeden kurum yazısına dayanılarak karar istenmesidir. Aslı ve onaylı örneği dosyada bulunmayan bir senet için Yargıtay, aldatma kabiliyeti tespit edilemeyeceğinden beraat kararı verilmesi gerektiğini belirterek mahkûmiyeti bozdu. Kurumun “kayıtlarımızda yoktur” yazısı belgenin sahte olduğunu gösterebilir, ama onu sanığın düzenlediğini ya da bilerek kullandığını göstermez. Suçun genel anlatımı ve cezaların ayrıntısı için resmi belgede sahtecilik cezası yazısına bakın.
| Hâl | Ceza veya etkisi | Görevli mahkeme | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Resmi belgeyi sahte düzenleme, değiştirme, kullanma | 2-5 yıl hapis | Asliye ceza | TCK 204/1 |
| Kamu görevlisi, yetkili olduğu belgede | 3-8 yıl hapis | Ağır ceza | TCK 204/2 |
| Sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge | Yarı oranında artırım | 204/1 ile asliye, 204/2 ile ağır ceza | TCK 204/3 |
| Görevliye yalan beyan | 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası | Asliye ceza | TCK 206 |
| Özel belge (düzenleyip kullanma ya da bilerek kullanma) | 1-3 yıl hapis | Asliye ceza | TCK 207 |
| Kambiyo senedi, hisse senedi, tahvil, vasiyetname | Resmi belge hükümleri | Fıkraya göre | TCK 210/1 |
| Sağlık mensubunun gerçeğe aykırı belgesi | 3 ay-1 yıl; menfaat ya da zarar varsa resmi belge hükümleri | Fıkraya göre | TCK 210/2 |
| Alacağı ispat ya da gerçek durumu belgeleme amacı | Yarı oranında indirim | – | TCK 211 |
Bu tablo HAGB ve memuriyet ihtimalini de belirler. 204/1’de alt sınırdan kurulan ceza, takdiri indirimle iki yılın altına iner ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması tartışılabilir. 204/2’de alt sınır üç yıl olduğundan bu yol ancak 211 gibi ek bir indirimle açılır. Bu yüzden düzenleme yetkisi sorusu belirleyicidir: belge düzenleme yetkisi kurs müdürüne ait olan sürücü kursu kurucusu ve usta öğreticileri için Yargıtay, yetki bulunmadığından eylemin 204/1 kapsamında kaldığını belirtti. Sahtecilikten mahkûmiyetin kamu görevine etkisini memuriyete engel suçlar yazısında anlattım. Ehliyet, diploma ve rapor dosyalarının kendine özgü yanları için sahte rapor, diploma ve ehliyet cezası yazısına bakın.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Dilekçeyi Hazırlarken: Belgeler ve Sunma Yolu
Sahtecilik dosyasında hazırlığın ilk adımı, sahte denilen belgenin aslının dosyada olup olmadığını öğrenmektir; UYAP’tan ya da kalemden emanet kaydına bakın. Aslı yoksa savunmanın en güçlü dayanağı budur. Aslı varsa, aldatma yeteneği ve imza incelemesi taleplerinizi somut gerekçeyle yazın. Yargıtay, belge aslının getirtilip özelliklerinin duruşma tutanağına yazılmasını ve aldatıcılığın gerekçede tartışılmasını arıyor; bu yapılmadan kurulan hükmü eksik araştırma sayıyor.
- Belgenin geçmişi: belgeyi nasıl, kimden, hangi bedelle aldığınızı gösteren yazışma, dekont, başvuru formu.
- Süreç izi: sınava girdiyseniz sınav belgesi, muayene olduysanız hastane kaydı, kursa gittiyseniz devam kaydı.
- Kurum kayıtları: belgenin kurum kayıtlarında olup olmadığını soran yazı ve cevabı.
- Uzman görüşü: belge ve imza incelemesi konusunda uzman mütalaası; CMK 67/6 bunu sunmaya izin verir.
- Görev belgesi: kamu görevlisiyseniz görev tanımı ve yetki devri yazıları.
Dilekçeyi adliye ön bürosuna verebilir ya da e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal’dan dosyaya gönderebilirsiniz; müdafiiniz UYAP Avukat Portal’ı kullanır. Tutukluysanız dilekçenizi ceza infaz kurumu idaresine teslim edersiniz, kurum mahkemeye iletir. Eklerinizi numaralayın ve dilekçedeki madde numarasıyla eşleştirin.
Doldururken Dikkat: Köşeli Parantezler ve Sık Hatalar
Köşeli parantezleri dosyadaki tutanak, rapor ve yazışmalarla doldurun; dosyanıza uymayan seçeneği bütünüyle çıkarın. “YÜKLENEN SUÇ” satırına mütalaada istenen fıkrayı aynen yazın. Merci satırında, iddianameyi kabul eden mahkemeyi esas alın; 204/2 isteniyorsa ağır ceza, 204/1 isteniyorsa asliye ceza mahkemesi yazılır.
Sahtecilik dosyalarında en sık karşılaştığım hatalar:
- Belgeyi veren kişiyi saklamak: belgeyi kimden aldığını söyleyemeyen sanığın “sahte olduğunu bilmiyordum” savunması uygulamada nadiren kabul görür.
- Düzenleme ile kullanmayı karıştırmak: yalnız kullandıysanız “belgeyi ben hazırlamadım” demek yetmez; sahteliği bilmediğinizi de somutlaştırın.
- Aslın getirilmesini istememek: fotokopi üzerinden kurulan bir mahkûmiyete karşı itiraz önce bu dilekçede yapılmalıdır.
- Yalan beyan ayrımını atlamak: belge gerçek, yalnız içeriği sizin beyanınıza dayanıyorsa TCK 206 çok daha hafif bir sonuç doğurur. Başkasının bilgileriyle trafik cezası tutanağı düzenletilen ve ibraz edilen sürücü belgesinin aslı ele geçmeyen bir dosyada Yargıtay, eylemin TCK 206 kapsamında kaldığını belirterek sahtecilik mahkûmiyetini bozdu.
- Birden fazla kullanımda ayrı ceza riskini görmemek: zincirleme suç talebi yazılmazsa her kullanım için ayrı ceza tartışılabilir. Farklı tarihlerde birkaç sahte nüfus cüzdanı düzenleyen sanık için Yargıtay, tek bir zincirleme suç oluştuğunu belirterek ayrı ayrı kurulan mahkûmiyetleri bozdu.
- Terditli istemi unutmak: beraat yanında nitelendirme, 211 indirimi ve HAGB talebi mutlaka yazılmalıdır.
Savunmadan Sonra: Karar, Görevsizlik ve İstinaf
Savunmadan sonra son söz sanığa verilir ve mahkeme hükmünü açıklar; mütalaayla bağlı değildir. Ağır ceza mahkemesi duruşmada eylemi 204/1 olarak nitelendirirse dosyayı asliye cezaya gönderemez, kararı kendisi verir (CMK 6/1); asliye ceza mahkemesi ise 204/2’nin uygulanması gerektiği kanısına varırsa dosyayı görevli ağır ceza mahkemesine gönderir (CMK 5/1). Bu suçta uzlaştırma ve şikâyetten vazgeçme yoluyla dosyanın kapanması mümkün değildir.
Mahkûmiyet ya da HAGB kararına karşı istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1). Dosyadaki belge bir sözleşme, adi senet ya da fatura gibi kişiler arası bir kâğıtsa özel belgede sahtecilik yazısı, beyanınız üzerine düzenlenmiş gerçek bir belgeyse resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan yazısı işinize yarar.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 04.03.2026 tarihli, 2025/4945 E., 2026/2508 K.
Sahteliği ileri sürülen bir senet nedeniyle bölge adliye mahkemesi sanığı 204/1’den mahkûm etmişti; senedin aslı da, aslına uygunluğu onaylanmış bir örneği de dosyada yoktu. Daire, aldatma kabiliyetinin denetlenebilmesi için belgenin aslının ya da onaylı örneğinin dosyada bulunması gerektiğini, bunlar yokken aldatma kabiliyetinin tespit edilemeyeceğini ve suçun unsurları itibarıyla oluşmadığını belirterek beraat yerine mahkûmiyet kurulmasını sanık müdafiinin temyizi üzerine bozdu. Dilekçenin belgenin aslının bulunmaması maddesinde, fotokopi ya da taranmış görüntüyle yetinen mütalaaya karşı kullanılır.
… Aldatma kabiliyetinin denetlenebilmesi için, belgenin aslının veya bunun olanaklı olmaması halinde de aslına uygunluğu yetkili makam veya kişilerce onaylanmış örnek ya da kopyalarının dosyaya konulması gerekir. …
… Bu açıklamalar ışığında, somut olayda suça konu senet aslı ele geçirilemediği gibi senedin aslına uygunluğunu teyit eden yetkili makam veya kişilerce onaylanmış örnek ya da kopyalarının da dosyada bulunmadığı, bu bağlamda yapılan sahteciliğin aldatma kabiliyetinin bulunup bulunmadığı tespit edilemeyeceği anlaşıldığından yüklenen suçun unsurları itibariyle oluşmadığı gözetilerek beraat kararı verilmesi gerekirken mahkumiyet kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. …
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 03.06.2026 tarihli, 2022/6329 E., 2026/5938 K.
Belediyede su borcu tahsilatı yapan sanık, bordrolarda bazı faturaları gerçeğe aykırı biçimde iptal edilmiş göstermekle suçlanmış ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliğinden mahkûm edilmişti; dosyadaki bordrolar imzasız ve mühürsüz bilgisayar çıktısıydı. Daire, ıslak imzalı ve mühürlü asılların getirtilmesi, mahkemece incelenip özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması ve aldatıcılığın gerekçede tartışılması gerektiğini belirterek hükmü eksik araştırma nedeniyle bozdu; Hazine vekilinin temyizini ise katılma hakkı olmadığından reddetti. Dilekçenin aldatma yeteneği maddesinde ve belgenin duruşmada incelenmesi talebinde kullanılır.
… dosyada mevcut suça konu bordroların bilgisayar çıktısı şeklinde imzasız ve mühürsüz oldukları görülmekle, mevcut ise ıslak imzalı ve mühürlü şekilde asıllarının dosyaya getirtilmesi, belgede sahtecilik suçlarında aldatıcılık niteliğinin bulunup bulunmadığının takdiri mahkemeye ait olduğundan, incelenmek suretiyle özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması, bu gözlem sonucunda gerekçeli kararda sahte belgelerin aldatıcılık niteliğine sahip olup olmadığının tartışılması ve belge asıllarının denetime olanak verecek şekilde dosya arasında bulundurulmasından sonra sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile mahkumiyet hükmü kurulması, …
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 02.04.2024 tarihli, 2021/6207 E., 2024/4661 K.
Sanık, başkasının bilgilerini içeren ve aslı ele geçirilemeyen bir sürücü belgesini ibraz ederek trafik idari para cezası tutanağının o kişi adına düzenlenmesine yol açmış, resmi belgede sahtecilikten mahkûm edilmişti. Daire, belge aslı ele geçmediğinden sahtecilik unsurlarının oluşmadığını, eylemin TCK 206’daki resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçunu oluşturduğunu belirtti; ayrıca basit ve seri muhakeme usullerine ilişkin Anayasa Mahkemesi iptal kararları nedeniyle sanığın durumunun yeniden değerlendirilmesini istedi ve hükmü sanık müdafiinin temyizi üzerine bozdu. Dilekçenin yalan beyan (TCK 206) seçeneğinde kullanılır.
… suça konu sürücü belgesi aslının ele geçirilememiş olmaması karşısında, resmi belgede sahtecilik suçunun unsurlarının oluşmadığı, buna karşılık sanığın 05.07.2014 tarihli trafik idari para cezası karar tutanağının katılan adına düzenlenmesine sebep olmaktan ibaret eyleminin 5237 sayılı Kanun’un 206 ncı maddesinde düzenlenen “resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan” suçunu oluşturduğu gözetilmeden “resmi belgede sahtecilik” suçundan mahkûmiyet hükmü kurulması, …
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 19.02.2025 tarihli, 2022/4600 E., 2025/2144 K.
Sürücü kursunun kurucusu ve usta öğreticileri, kursa devam etmeyen adaylar için müracaat formu ve sertifika düzenlemekle suçlanmış, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliğinden (204/2) mahkûm edilmişti. Daire, bu belgeleri düzenleme yetkisinin mevzuat gereği kurs müdürüne ait olduğunu, sanıkların yetkisi bulunmadığından eylemin 204/1 ve 43/1 kapsamında zincirleme resmi belgede sahtecilik oluşturacağını belirtti; bu nitelendirmeye göre olağanüstü dava zamanaşımı dolduğundan hükmü bozup davayı düşürdü. Dilekçenin 204/2 seçeneğinde, görev tanımında düzenleme yetkisi bulunmayan sanık için kullanılır.
… Özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarında mevzuat gereği ” özel motorlu taşıt sürücüleri kursuna müracaat formu” ile “sürücü sertifikası”nı düzenleme yetkisinin kursun müdürüne ait olduğu, sürücü kursunun kurucusu ve direksiyon eğitimi usta öğreticisi olan sanıkların bu belgeleri düzenleme yetkisinin bulunmadığı, …
… sanıkların suça konu müracaat formu ve sertifikaları görevi gereği düzenlemeye yetkilerinin bulunmadığı ve eylemlerinin 5237 sayılı Kanun’un 204/1, 43/1, maddelerinde düzenlenen zincirleme şekilde resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı gözetilmeden hüküm kurulması yasaya aykırı ise de, …
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 16.10.2024 tarihli, 2021/9149 E., 2024/11812 K.
Sanık, farklı tarihlerde suçtan zarar görenler adına sahte nüfus cüzdanları düzenlemiş, hakkında beş ayrı mahkûmiyet hükmü kurulmuştu. Daire, Ceza Genel Kurulu kararına dayanarak belgede sahtecilik suçunun mağdurunun kamu olduğunu, adına belge düzenlenen kişilerin yalnız suçtan zarar gören olduğunu, aynı suç işleme kararıyla farklı tarihlerde birden fazla sahte belge düzenlenmesinin tek bir zincirleme resmi belgede sahtecilik suçu oluşturduğunu belirterek ayrı mahkûmiyetleri fazla ceza tayini sayıp bozdu. Dilekçenin birden fazla belge ya da kullanım seçeneğinde, her belge için ayrı ceza istenmesine karşı kullanılır.
… somut olayda sanığın 12.06.2015, 15.06.2015, 22.06.2015, 24.06.2015, 07.07.2015 ve 20.07.2015 tarihlerinde suçtan zarar görenler adına sahte nüfus cüzdanları düzenlemekten ibaret eyleminin aynı suç işleme kararıyla farklı tarihlerde birden fazla sahte belge düzenlemesi nedeniyle zincirleme şekilde işlenmiş tek bir resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturduğu gözetilmeden, beş ayrı mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle fazla tayini, …
Sık Sorulan Sorular
Sahte olduğunu bilmeden belge kullandım, ceza alır mıyım?
Sahteliği bilmeden kullanan kişide kast yoktur ve ceza verilmez (TCK 30/1). Belgeyi kimden, nasıl aldığınızı somut belgeyle göstermeniz gerekir.
Fotokopi belge ile resmi belgede sahtecilik olur mu?
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında onaysız fotokopi belge niteliği taşımaz; aslı bulunmadan sahtelik ve aldatma yeteneği incelenemez.
Resmi belgede sahtecilikte HAGB alınır mı?
204/1’de alt sınırdan kurulan ceza takdiri indirimle iki yılın altına indiğinden HAGB mümkündür. 204/2’de alt sınır üç yıl olduğu için ek bir indirim gerekir.
Sahte belgeyi sadece cüzdanımda taşımak suç mu?
TCK 204/1 bulundurmayı değil, düzenleme, değiştirme ve kullanmayı cezalandırır. Belgeyi bir kuruma veya kişiye ibraz etmediyseniz ve düzenlediğiniz ispatlanmadıysa suç oluşmaz.
Resmi belgede sahtecilik şikâyetten vazgeçmeyle düşer mi?
Hayır, suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında da yer almaz. Dava ancak beraat, düşme ya da mahkûmiyetle sonuçlanır.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Mütalaa açıklandıysa ve savunma süreniz işliyorsa, belgenin aslı ve kurum yazışmalarıyla dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
