Kripto Para Dolandırıcılığına Uğradım Ne Yapmalıyım?

Kripto Para Dolandırıcılığına Uğradım Ne Yapmalıyım: İlk Adımlar

İlk adım, paranın son bulunduğu yeri dondurmaya çalışmaktır. Para Türkiye’de faaliyet gösteren bir platformdaki bir hesaba ulaştıysa o platform hesabı askıya alabilir; dış cüzdana gönderilmiş bir işlemi ise gönderen platform durduramaz. Bu yüzden bildiriminizde alıcı adresini ve işlem kimliğini mutlaka verin; askıya alma imkânı saatlerle sınırlıdır.

• Parayı gönderdiğiniz platformun müşteri hizmetlerine yazılı bildirimde bulunun ve işlem kimliğini iletin
• Paranın platforma bankadan geçtiği durumlarda bankanızı da arayın
• Uygulamanın veya sitenin bağlantısını, ekran görüntülerini, cüzdan adreslerini ve işlem kimliklerini kaydedin
• Dolandırıcıya erişim yetkisi verdiyseniz (uzaktan erişim uygulaması, cüzdan anahtar kelimeleri) o cüzdanı hemen kullanmayı bırakın
• Aynı gün savcılığa veya kolluğa şikâyette bulunun

Kripto platformlarının askıya alma yetkisi, bankalarınkiyle aynı maddede düzenlenmiştir:

CMK 128/A/1: (1) Türk Ceza Kanununda yer alan;

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

• a) Nitelikli hırsızlık (madde 142, fıkra iki, bent e),
• b) Nitelikli dolandırıcılık (madde 158, fıkra bir, bent f ve l),
• c) Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (madde 245), suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması halinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu suçta kullanılan her türlü hesabın kırksekiz saate kadar askıya alınmasına ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından karar verilebilir.

En Sık Görülen Kripto Dolandırıcılığı Türleri

Kripto dolandırıcılığında yöntem çoğu zaman aynıdır: önce güven kazanılır, küçük bir kazanç gösterilir, sonra büyük bir yatırım istenir ve para çekilmek istendiğinde ek ödeme talep edilir.

Bu tuzakların ortak noktası, kazancı çekmek için yeni bir ödeme istenmesidir. Gerçek bir yatırım platformu, kazancınızı çekmeniz için önceden ayrı bir ödeme talep etmez.

Platform İzinli mi? SPK Listesi ve Yurt Dışı Borsalar

Türkiye’de kripto varlık hizmeti sunmak 2024’ten beri Sermaye Piyasası Kurulu’nun iznine bağlıdır. SPK, faaliyet izni olan platformları ve faaliyetine izin verilmeyen kuruluşları internet sitesinde duyurur; izinsiz platformlara erişim engeli de getirilebilir.

Paranızı izinli bir Türk platformundan gönderdiyseniz, o platformun kimlik bilgisi tuttuğu kullanıcı hesapları üzerinden dolandırıcıya ulaşmak daha kolaydır ve platform hesabı askıya alabilir. Para doğrudan yurt dışındaki bir borsaya ya da kişisel bir cüzdana gittiyse, iz sürmek uluslararası yazışmalar gerektirir ve aylar sürebilir. İzinsiz kripto hizmeti sunmak ayrıca bir suçtur ve şikâyetinizde bu konuya da yer verebilirsiniz.

Delil: Cüzdan Adresi ve İşlem Kimliği Neden Önemli?

Kripto dolandırıcılığında en önemli delil, işlem kimliği ve cüzdan adresidir. Blokzincirde her işlem kalıcı olarak kayıtlıdır; işlem kimliği, paranın hangi adresten hangi adrese, ne zaman gittiğini herkesin görebileceği şekilde gösterir.

Savcılık, bu bilgiyle paranın izini sürer ve paranın bir noktada kimlik doğrulaması yapan bir platforma girip girmediğini araştırır. Para böyle bir platforma ulaştıysa, platformdan hesap sahibinin kimliği istenir. Bu nedenle şikâyetinizde her işlemin tarihini, tutarını, gönderen ve alan adresini ve işlem kimliğini bir tablo hâlinde sunun. Ekran görüntülerinin yanında platformdan indirebileceğiniz işlem dökümünü de ekleyin.

Şikâyet Nasıl Yapılır?

Şikâyetinizi Cumhuriyet başsavcılığına dilekçeyle ya da kolluğa giderek yapabilirsiniz; nitelikli dolandırıcılık şikâyete bağlı olmadığı için şikâyet süresi yoktur; yalnızca 15 yıllık dava zamanaşımı işler. Dilekçenizde olayı tarih sırasıyla anlatın, işlem tablosunu ve delilleri ekleyin ve dolandırıcının kullandığı platformlara, banka hesaplarına ve telefon hatlarına ilişkin bilgilerin istenmesini talep edin.

Paranızın bir bölümü banka havalesiyle aracı hesaplara gittiyse, bu hesapların sahipleri hakkında da soruşturma açılır. Bu kişiler genellikle hesabını kiraya veren aracılardır; hesabını kullandıranların sorumluluğu ayrı bir yazıda anlatılıyor. İnternet dolandırıcılığının genel adımları için internetten dolandırılanların yapması gerekenler yazısına da bakabilirsiniz.

“Parayı Kendi Rızamla Gönderdim” Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırır mı?

Hayır. Dolandırıcılık zaten mağdurun aldatılarak kendi iradesiyle para göndermesiyle işlenen bir suçtur. Sahte bir uygulamada bakiyenizin arttığını görüp daha fazla yatırım yapmanız, kazancı çekmek için “vergi” ödemeniz ya da “danışmanın” talimatıyla transfer yapmanız, sizin aldatıldığınızı gösterir.

Bu yüzden şikâyetinizde, karşı tarafın sizi nasıl ikna ettiğini ayrıntılı anlatın: size gösterilen kazanç ekranlarını, verilen sözleri, “garantili getiri” vaatlerini ve ek ödeme taleplerini sırasıyla yazın. Aldatmanın nasıl kurulduğu, suçun nitelendirmesinde ve cezanın belirlenmesinde belirleyicidir.

Forex, Borsa ve Yatırım Danışmanlığı Tuzakları

Kripto dolandırıcılığına çoğu zaman forex, altın veya yabancı borsa yatırımı vaadi de eşlik eder. Türkiye’de sermaye piyasası faaliyetleri ve yatırım danışmanlığı da SPK iznine bağlıdır; izinsiz yatırım danışmanlığı veya aracılık yapmak ayrıca suçtur.

Size yatırım tavsiyesi veren kişinin veya kurumun SPK listesinde bulunup bulunmadığını kontrol edin. İzinsiz faaliyet gösteren bir platform veya kişi hakkında SPK’ya da bildirimde bulunabilirsiniz; SPK bu tür siteler için erişim engeli kararı verilmesini sağlayabilir. Bu bildirim, savcılık şikâyetinin yerine geçmez; ikisini birlikte yapın.

Kripto Olarak Gönderilen Para Geri Gelir mi?

Para yalnızca bir yerde yakalanabilirse geri gelir. Kimlik doğrulaması yapan bir platformda askıya alınan veya el konulan para size aitse, kanun gereği dava bitmeden iade edilir. Para kişisel cüzdanlar arasında dolaşmaya devam ediyorsa ya da yurt dışındaki bir platformda nakde çevrildiyse, geri alma ihtimali düşer.

Uygulamada en çok başarı, dolandırıcının parayı Türkiye’deki bir platformda veya banka hesabında bozdurmaya çalıştığı dosyalarda elde edilir. Bu yüzden şikâyetinizin hızlı olması ve işlem kimliklerini eksiksiz vermeniz, savcılığın paranın son durağını bulmasını kolaylaştırır. Paranın kaynağı ve akışı MASAK raporuyla da incelenebilir; bu süreçte MASAK incelemesinin nasıl işlediğini ayrıca anlattım.

Dolandırıcıya Verilecek Ceza

Dolandırıcı çoğu dosyada 4 ile 10 yıl hapisle yargılanır. Kripto üzerinden yapılan dolandırıcılıkta bilişim sistemleri çoğu zaman aldatmanın aracı olduğu için suç nitelikli dolandırıcılık sayılır; adli para cezası, elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Dava asliye ceza mahkemesinde görülür. Suç örgütlü işlenmişse ceza bir kat artırılır ve dolandırıcılara aklama suçundan da ayrıca dava açılabilir.

Ceza hesabının ayrıntıları için nitelikli dolandırıcılık cezası yazısına bakabilirsiniz. Parayı aklamak için kripto ve paravan şirket kullanan organizatörler hakkında suç gelirlerini aklama suçlaması da sık görülür.

Yaşanmış Olaydan

Bu yılın başında bir müvekkil, sosyal medyada tanıştığı ve kendini yatırım danışmanı olarak tanıtan bir kişinin yönlendirmesiyle bir uygulamaya para yatırmıştı. Uygulamada bakiyesi birkaç hafta içinde katlanarak artmış gibi görünüyordu; parayı çekmek istediğinde önce “vergi”, sonra “seviye yükseltme” ücreti istenmiş, ikinci ödemeden sonra hesabı kapatılmıştı.

Müvekkilin bütün yatırımları, Türkiye’de izinli bir kripto platformundan sahte uygulamanın verdiği adreslere gönderilmişti. İşlem kimliklerinden bir tablo hazırladık ve savcılığa şikâyet ettik; savcılık, paranın gittiği adreslerden birinin başka bir Türk platformundaki kimlik doğrulamalı bir hesaba ulaştığını tespit etti.

O hesap sahibi hakkında soruşturma açıldı ve hesapta kalan bakiyeye el konuldu; ama tutar, müvekkilin zararının ancak küçük bir kısmıydı. Paranın büyük bölümü yurt dışındaki adreslere dağıtılmıştı ve o kısım için uluslararası yazışmalar sürüyor. Ders şu: kripto dolandırıcılığında para izsiz değildir, ama her geçen gün izi sürmek zorlaşır.