Yağma Suçu Yatarı Ne Kadar? Detaylı Hesaplama

Dosyanız Basit Yağma mı, Silahlı ve Nitelikli Yağma mı

Her şey iddianamedeki sevk maddesiyle başlar. Savcı dosyayı TCK 148’den mi yoksa 149’dan mı gönderdi, önce buna bakın. Aradaki fark dört yıllık bir alt sınır farkıdır ve yatarınızın tamamını değiştirir.

Basit yağmanın çerçevesi şudur:

TCK 148/1: (1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Buradaki “cebir” kavramı geniş yorumlanır. Mağdurun bilmeyecek ve savunamayacak hale getirilmesi de TCK 148/3 uyarınca cebir sayılır. Yani içeceğine ilaç katarak malını almak da yağmadır, kolunu bükerek almak da.

İlgili yazı: İnfaz Hesaplama Nasıl Yapılır: Kaç Yıl Yatılır?

Hangi Ceza Aralığındasınız: 148, 149 ve Ağırlaştırıcı Haller

Nitelikli haller TCK 149/1’de sayılmıştır ve bunlardan birinin varlığı cezayı doğrudan yukarı taşır:

TCK 149/1: (1) Yağma suçunun;

• a) Silahla,
• b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,
• c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
• d) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,
• e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
• f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
• g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,
• h) Gece vaktinde, İşlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr adresinden alınmaktadır.

Bu bentlerden birden fazlası aynı olayda bir arada bulunabilir. Gece vakti, üç kişi ve bıçakla işlenen bir eylemde üç bent birden gerçekleşir. Ceza yine aynı aralıktan verilir, ancak hâkim temel cezayı alt sınırdan değil, üst tarafa yakın belirler. Savunmanın ilk hedefi çoğu zaman bentleri azaltmaktır.

Olay sırasında mağdur ağır yaralandıysa iş daha da büyür. TCK 149/2, kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinde ayrıca yaralama hükümlerinin uygulanacağını söyler. Bu durumda iki ayrı ceza toplanır ve yatar hesabı tamamen değişir.

Malı Geri Vermek ve Değerin Azlığı Cezayı Nereye Çeker

Yağmada elinizdeki en güçlü indirim etkin pişmanlıktır. Kanun bunu açıkça düzenler:

TCK 168/3: (3) Yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösteren kişiye verilecek cezanın, birinci fıkraya giren hallerde yarısına, ikinci fıkraya giren hallerde üçte birine kadarı indirilir.

Zamanlama her şeydir. Dava açılmadan, yani soruşturma aşamasında zararı giderirseniz indirim oranı en yüksek seviyededir. Dava başladıktan sonra hüküm verilene kadar giderirseniz indirim daha düşük kalır. Parayı ya da malı kısmen iade ediyorsanız, TCK 168/4 gereği mağdurun rızası da aranır. Bu yüzden mağdurla iletişimi avukat üzerinden, tutanağa geçecek şekilde kurmak gerekir.

İkinci bir indirim kalemi TCK 150/2’deki değerin azlığıdır. Alınan malın değeri gerçekten düşükse mahkeme cezada indirim yapabilir. Aynı maddenin birinci fıkrası da önemlidir: gerçek bir alacağınızı tahsil için zor kullandıysanız, olay yağma değil tehdit veya yaralama sayılır. Borcunu vermeyen kişiden zorla telefon alan kişiler bu hükümle çoğu kez yağmadan kurtulur.

Yağmada HAGB ve Erteleme Neden Nadiren Çıkar

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın ertelenmesi, ancak iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları için mümkündür (CMK 231/5, TCK 51/1). Yağmanın alt sınırı ise TCK 148/1’de altı yıl, nitelikli halde TCK 149/1’de on yıldır.

Bu yüzden çoğu dosyada ceza o sınıra inmez. Ancak etkin pişmanlık (TCK 168/3), değerin azlığı (TCK 150/2), yaş küçüklüğü (TCK 31) ve takdiri indirim birlikte uygulanırsa ceza iki yıl veya altına inebilir ve HAGB ya da erteleme gündeme gelebilir. Bu indirimler yoksa HAGB ya da erteleme beklemeyin. Kısa süreli hapse seçenek yaptırımlar da TCK 50 kapsamında kalır ve bu ceza aralığına ulaşmaz.

Cezanın Kaçta Kaçı Kurumda Geçer: Koşullu Salıverilme Oranı

Mahkemenin verdiği ceza ile cezaevinde geçireceğiniz süre aynı şey değildir. Ceza kesinleştikten sonra infaz kanunundaki koşullu salıverilme oranı uygulanır. Cezanın bu orana denk gelen kısmı kurumda geçer, kalan kısım için şartla tahliye gündeme gelir.

Yağma, infaz kanununda ağır oranlı suçlar arasında sayılmadığından genel orana tabidir: süreli hapiste koşullu salıverilme cezanın yarısı çekilince gelir (5275 m.107/2). Tekerrürde bu oran üçte ikiye, ikinci tekerrürde dörtte üçe çıkar (5275 m.108). Suç tarihine göre değişen asıl kalem ise aşağıda anlattığım denetimli serbestlik süresidir. Kendi dosyanızda hangi oranın uygulandığı, Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosunun düzenlediği müddetnamede yazar. Müddetname, cezanızın başlangıç tarihini, koşullu salıverilme tarihini ve denetimli serbestlik tarihini gösteren resmi hesap belgesidir.

Şartla tahliye sizi cezadan kurtarmaz. Kalan süre boyunca denetim altında olursunuz ve yeni bir suç işlerseniz açıkta geçen süre yanar. Bu ayrımı bilmeden çıkan kişiler, birkaç ay sonra tekrar içeri girebiliyor.

Denetimli Serbestlik Kapıyı Ne Kadar Erken Açar

Denetimli serbestlik, cezanın son bölümünün kurum dışında, belirli yükümlülüklerle geçirilmesidir. İmza atmak, belirlenen programlara katılmak ve adres bildirimi gibi şartlar konulur. Koşullu salıverilme tarihinden belli bir süre önce başlar ve fiilen cezaevinden çıkış tarihiniz budur.

Bu sürenin uzunluğu suç tarihine bağlıdır. Genel kural koşullu salıverilmeye bir yıl kala ayrılmaktır (5275 m.105/A); 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda koşullu salıverilme süresinin en az onda biri, en az beş gün kurumda geçmelidir. 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen yağmada 7571 sayılı Kanunla gelen Geçici 10/6 bu süreyi üç yıl uzatır; şartı kapalıda en az bir ay (toplam ceza on yıl ve üzerindeyse üç ay), açık cezaevinde en az üç ay kalmak ve talepte bulunmaktır. 30 Mart 2020 ve öncesinde işlenen yağmada Geçici 6 ile süre üç yıl olur, Geçici 10/6 ile birlikte altı yıla çıkar. Yağma suçu, denetimli serbestlikten yararlanmayı engelleyen istisnalar arasında sayılmaz; iki geçici maddenin istisna listelerinde de yer almaz. Yani kural olarak bu imkândan yararlanırsınız.

Cezaevindeki disiplin durumu burada belirleyicidir. İyi hal kararı verilmezse tarih ileri atılır. Açık cezaevine ayrılma da ayrı bir aşamadır ve denetimli serbestliğin ön şartı gibi işler. Yağma hükümlüsü açık cezaevine ancak koşullu salıverilmeye beş yıldan az süre kaldığında ayrılabilir (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6/2-a); toplam ceza on yıldan azsa kapalıda en az bir ay, on yıl ve üzerindeyse cezanın onda biri geçirilmelidir.

Örnek Hesap: 6 Yıl ve 10 Yıl Ceza Alan Kaç Yıl İçeride Kalır

Hesabın mantığını göstereyim. Önce kesinleşen ceza belirlenir. Sonra müddetnamedeki koşullu salıverilme oranı uygulanır. Son olarak denetimli serbestlik süresi bu tarihten geriye doğru düşülür. Ortaya çıkan rakam, kurumda fiilen geçireceğiniz süredir.

Diyelim ki TCK 148/1’den alt sınırdan altı yıl aldınız. Yağmada oran yarı olduğundan koşullu salıverilme üç yılın sonunda gelir. Bir yıllık denetimli serbestlik bu tarihten geri sayılır ve 1 Ağustos 2023 ve sonrasında işlenen suçta yaklaşık 2 yıl kurumda geçer. TCK 149/1’den alınan on yıllık cezada koşullu salıverilme beş yılda gelir, kurumda geçecek süre yaklaşık 4 yıldır. Suç 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlendiyse Geçici 10/6 bu süreleri yaklaşık 4 aya ve 1 yıla indirir.

Bu örnekleri bir formül olarak değil, yöntem olarak okuyun. Sizin dosyanızda suç tarihi denetimli serbestlik süresini değiştirir, tekerrür varsa oran değişir, birden fazla dosya birleşmişse toplam ceza üzerinden işlem yapılır. Tek sağlıklı yol, müddetnameyi eline alıp satır satır kontrol etmektir.

Tekerrür, Tutuklu Günler ve Müddetnamedeki Hatalar

Daha önce kesinleşmiş bir mahkûmiyetiniz varsa mahkeme tekerrür hükümlerini uygular. Tekerrür, koşullu salıverilme oranını yarıdan üçte ikiye çıkarır (5275 m.108/1); eklenen süre önceki cezanın en ağırını aşamaz (108/2). Ayrıca infaz tamamlandıktan sonra en az bir yıllık denetim süresi belirlenir (108/4). İkinci kez tekerrürde oran dörtte üçtür ve mükerrir açık cezaevine ayrılamadığı için 30 Mart 2020’den sonra işlenen suçlarda denetimli serbestlik uygulanmaz. Sabıka kaydınızdaki eski bir dosya, bugünkü yatarınızı doğrudan büyütebilir. Bu yüzden savunmanın başında adli sicil kaydını mutlaka incelerim.

Gözaltında ve tutuklu geçirdiğiniz her gün cezanızdan düşer. TCK 63/1 bunu açıkça düzenler; hüküm kesinleşmeden önce özgürlüğünüzü kısıtlayan bütün süreler hapis cezasından indirilir. Yurt dışında geçen gözaltı süreleri ya da başka dosyadan tutukluluk çoğu zaman gözden kaçar. Tutuklama ve tahliye tarihlerini gösteren belgeleri bir dosyada toplayın.

Tutukluluğun bir de üst sınırı vardır. CMK 102/2’ye göre ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde tutukluluk süresi en çok iki yıldır ve zorunlu hallerde gerekçe gösterilerek uzatılabilir. Yağma, ağır ceza mahkemesinin işidir. Soruşturma aşamasındaki sınır ise CMK 102/4’te ayrıca düzenlenmiştir.

Yaşanmış Olaydan

Bir sabah ofisime bir anne ile baba geldi. Oğulları önceki gece iki arkadaşıyla birlikte sokakta bir kişinin telefonunu bıçak göstererek almış, ertesi gün yakalanmış ve sorgudan sonra tutuklanmıştı. Ellerinde tek bir belge yoktu, tek soruları “kaç yıl yatar” idi. Dosyayı incelediğimde durum netti: gece vakti, birden fazla kişi ve silah. Yani TCK 149/1’in üç ayrı bendi aynı olayda birleşmişti.

İlk iş olarak telefonun akıbetini araştırdım. Cihaz kırılmamıştı ve arkadaşlardan birinin evindeydi. Kolluğa teslim edilmesini sağladık, mağdura da avukatı üzerinden ulaştık. Zarar dava açılmadan giderildi ve mağdurun beyanı tutanağa geçti. Aynı süreçte müvekkilin savcılıktaki ifadesindeki çelişkileri düzelttik; bıçağın kimde olduğu ve kimin ne söylediği duruşmada belirleyici oldu.

Yargılama sonunda mahkeme temel cezayı nitelikli yağmadan belirledi, ancak zararın kovuşturma başlamadan giderilmiş olması nedeniyle TCK 168/3’ün en yüksek oranlı halini uyguladı. Yaş indirimi de eklenince ceza belirgin biçimde aşağı indi. Aile en çok müddetname aşamasında rahatladı; tutuklu geçen günlerin mahsubuyla birlikte denetimli serbestlik tarihi düşündüklerinden çok daha yakındı. İndirimin en yüksek oranda uygulanmasını, telefonun dava açılmadan mağdura ulaştırılması sağladı.

İstinaf dilekçesi örneği: Bu suçtan verilen karara itiraz edecekseniz yağma kararına istinaf dilekçesi örneğini Word, PDF veya UYAP (UDF) olarak indirip dosyanıza göre doldurabilirsiniz.

Tahliye talep dilekçesi örneği: Bu suçtan tutuklu yargılanıyorsanız yağma dosyasında tahliye talep dilekçesi örneğini Word, PDF veya UYAP (UDF) olarak indirip dosyanıza göre doldurabilirsiniz.